Πλασματικά έτη: Μέχρι πόσα μπορείτε να εξαγοράσετε και ποιοι χρόνοι μετράνε

Μετά το ρεκόρ των σχεδόν 220.000 συνταξιοδοτήσεων το 2025, ολοένα και περισσότεροι ασφαλισμένοι στρέφονται στην εξαγορά πλασματικών ετών για να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης ή να αυξήσουν το τελικό ποσό της σύνταξής τους. Σχεδόν ένας στους δύο επιλέγει αυτήν τη λύση, αναγνωρίζοντας ότι αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο προγραμματισμού της σύνταξης.

Η δυνατότητα εξαγοράς διαφέρει ανάλογα με τον φορέα. Στον δημόσιο τομέα, μπορούν να αναγνωριστούν έως 12 πλασματικά χρόνια (7 κανονικά και 5 για όσους έχουν τρία παιδιά), ενώ στον ιδιωτικό τομέα, το όριο είναι 7 έτη και αφορά περιόδους όπως η ανεργία ή τα κενά ασφάλισης. Η αναγνώριση αυτών των ετών μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη σύνταξη ή αύξηση των μηνιαίων αποδοχών μέχρι και 500 ευρώ, ειδικά όταν οδηγούν σε πλήρη αντί για μειωμένη σύνταξη.

Πώς γίνεται η εξαγορά πλασματικών ετών

Η αναγνώριση πρέπει να γίνει πριν ή μαζί με την αίτηση συνταξιοδότησης. Για όσους έχουν κοντά στα 40 έτη ασφάλισης (12.000 ένσημα) ή θεμελιώνουν δικαίωμα με ανήλικο τέκνο ή 35ετία ή θέλουν πρόωρη σύνταξη με 15ετία (4.500 ένσημα), ο σωστός χρονισμός είναι καθοριστικός. Η διαδικασία περιλαμβάνει τέσσερα βασικά βήματα:

1. Υποβολή αίτησης αναγνώρισης πλασματικών ετών μέσω gov.gr ή φυσικά στον ΕΦΚΑ.

2. Αναμονή για την απόφαση του ΕΦΚΑ.

3. Πληρωμή εφάπαξ ή σε έως 60 δόσεις (στους ελεύθερους επαγγελματίες, εφόσον υπάρχουν και άλλες οφειλές) ή παρακράτηση 1/4 της σύνταξης για ελεύθερους επαγγελματίες.

4. Προσμέτρηση του αναγνωρισμένου χρόνου στο συνταξιοδοτικό δικαίωμα.

Ποιες προϋποθέσεις μπορούν να συμπληρωθούν με πλασματικά έτη

• 40ετία σε όλα τα Ταμεία.

• 35ετία σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ έως το 2012.

• 25ετία στο Δημόσιο έως το 2010, ή ειδικά 25–37 έτη μετά το 2012.

• 21–23 έτη στο Δημόσιο για τρίτεκνους γονείς το 2011–2012.

• 25ετία έως το 2012 σε ΔΕΚΟ ή τράπεζες για μητέρες.

• 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2012 για μητέρες με ανήλικο παιδί.

Ποιοι χρόνοι θεωρούνται πλασματικοί

• Στρατιωτική υπηρεσία

• Γονική άδεια ανατροφής παιδιών

• Ασθένεια (έως 300 ημέρες) και ανεργία

• Εκπαιδευτική άδεια άνευ αποδοχών έως 2 έτη

• Σπουδές για πτυχίο

• Κενά ασφάλισης

• Κύηση και λοχεία

• Πλασματικός χρόνος της παρ. 1 του άρθρου 141 του ν. 3655/2008

• Μαθητεία έως 2 έτη

• Προσωρινή κράτηση ή φυλάκιση για λόγους συνείδησης

• Απόκτηση πτυχίου έως άδεια άσκησης επαγγέλματος για μηχανικούς

Οι πλασματικοί χρόνοι χρησιμοποιούνται κυρίως για κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και δευτερευόντως για προσαύξηση της σύνταξης. Το ποσό που καταβάλλεται για εξαγορά δεν επιστρέφεται αν δεν αξιοποιηθεί.

Κόστος εξαγοράς

Το κόστος εξαρτάται από την ιδιότητα του ασφαλισμένου, την εργασιακή του κατάσταση και το εισόδημα της περιόδου εξαγοράς:

• Μισθωτοί: 20% των ασφαλιστέων αποδοχών του προηγούμενου έτους.

• Αυτοαπασχολούμενοι: Βάσει ασφαλιστικής κλίμακας του έτους υποβολής.

Από 1η Απριλίου 2025, το ελάχιστο μηνιαίο κόστος εξαγοράς είναι 176 ευρώ, με τον ίδιο υπολογισμό να ισχύει για ανεργία ή μερική απασχόληση.

Δημόσιοι υπάλληλοι: Εισφορά 20% επί του βασικού μισθού, χωρίς ελάχιστο όριο.

Ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες: Κάθε μήνας εξαγοράς κοστίζει όσο η μηνιαία εισφορά, αυξημένη κατά 2,7% από 1/1/2025.

Πώς «παγώνει» το κόστος εξαγοράς

Το ποσό εξαγοράς μπορεί να παγώσει με βάση την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Έτσι, η εξαγορά ενεργοποιείται αργότερα, αλλά με κόστος που υπολογίζεται με βάση τους μισθούς ή τον κατώτατο μισθό του 2025. Για εφάπαξ εξόφληση, παρέχεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς. Σημειώνεται ότι από 1η Απριλίου 2026, με νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, το ελάχιστο κόστος εξαγοράς θα αυξηθεί.