Νομοσχέδιο για μετανάστες: Όποιος παίρνει άσυλο θα πρέπει να εργάζεται

Κατατέθηκε την Παρασκευή στη Βουλή των Ελλήνων το σχέδιο νόμου του Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου με τίτλο «Προώθηση Πολιτικών Νόμιμης Μετανάστευσης», το οποίο αναμένεται να εισαχθεί προς συζήτηση μέσα στην εβδομάδα στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές Επιτροπές. Πρόκειται για ένα εκτενές και πολυεπίπεδο νομοθέτημα, με το οποίο η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδιαμορφώσει συνολικά το πλαίσιο της νόμιμης μετανάστευσης, συνδέοντάς το άμεσα με τις ανάγκες της οικονομίας και της δημόσιας ασφάλειας. Όπως επισημαίνεται από το υπουργείο, με τις προωθούμενες διατάξεις ο αρμόδιος υπουργός Θάνος Πλεύρης επιχειρεί να επιταχύνει δραστικά τις διαδικασίες ανανέωσης αδειών διαμονής για νόμιμους μετανάστες, να εξυγιάνει το πλαίσιο λειτουργίας των μη κυβερνητικών οργανώσεων και να εξορθολογίσει το μοντέλο της νόμιμης μετανάστευσης, ώστε οι δημόσιοι πόροι να κατευθύνονται λιγότερο σε επιδοματικές πολιτικές και περισσότερο σε δράσεις επαγγελματικής κατάρτισης και εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας. Κεντρικός στόχος του νομοσχεδίου, σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, είναι η διαμόρφωση ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού συστήματος νόμιμης μετανάστευσης, το οποίο θα λειτουργεί ως ανάχωμα στην παράνομη μετανάστευση, θα καλύπτει πραγματικές ανάγκες της ελληνικής αγοράς εργασίας και ταυτόχρονα θα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της δημόσιας τάξης και ασφάλειας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ανανέωση των αδειών διαμονής. Το σχέδιο νόμου παρεμβαίνει σε όλα τα στάδια της αδειοδοτικής διαδικασίας, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ταχύτερη εξυπηρέτηση πολιτών τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στη χώρα. Προβλέπεται η εισαγωγή αυτοματοποιημένης ανανέωσης για συγκεκριμένες «ασφαλείς» κατηγορίες αδειών, όπως εκείνες της εξαρτημένης εργασίας, με μοναδική επιφύλαξη λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας. Παράλληλα, καθιερώνεται ελάχιστη διάρκεια δύο ετών για κάθε άδεια διαμονής, ενισχύοντας τη σταθερότητα τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους εργοδότες. Στο πεδίο της απασχόλησης και της μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, το νομοσχέδιο ενισχύει και απλουστεύει τις σχετικές διαδικασίες, εισάγοντας μεγαλύτερη ευελιξία, ακόμη και στην αλλαγή εργοδότη. Θεσπίζεται ελάχιστο ηλικιακό όριο, ενώ για πρώτη φορά εντάσσονται οι Εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης ως δυνητικοί εργοδότες. Παράλληλα, προβλέπεται fast track διαδικασία για εργαζόμενους που απασχολούνται σε μεγάλα δημόσια έργα και στρατηγικές επενδύσεις, ώστε να μην καθυστερούν κρίσιμα αναπτυξιακά έργα λόγω ελλείψεων προσωπικού.

https://t.co/7Om7AwHQze

— Θάνος Πλεύρης (@thanosplevris) January 24, 2026

Σημαντικό σκέλος του νομοσχεδίου αφορά τη διεθνή συνεργασία. Δίνεται έμφαση στη σύναψη διμερών διακρατικών συμφωνιών με χώρες προέλευσης, τόσο για τη νόμιμη κινητικότητα εργαζομένων όσο και για την αποτελεσματικότερη επιστροφή όσων διαμένουν παράνομα στη χώρα, ενισχύοντας παράλληλα τη μάχη κατά της παράνομης διακίνησης. Το πλαίσιο ανοίγει επίσης τον δρόμο για την προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης. Θεσπίζονται νέες κατηγορίες εθνικών θεωρήσεων, όπως η Tech Visa και η Talent Visa, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για επισκέπτες καθηγητές και επιταχύνονται οι προξενικές διαδικασίες σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Παράλληλα, αυξάνεται η διάρκεια της άδειας διαμονής για εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης μέσω της ευρωπαϊκής Blue Card, με στόχο να καταστεί η Ελλάδα πιο ελκυστικός προορισμός για εξειδικευμένους επαγγελματίες.

Για τους φοιτητές και σπουδαστές από τρίτες χώρες, το σχέδιο νόμου προβλέπει άδειες διαμονής που καλύπτουν όλη τη διάρκεια των σπουδών, δικαίωμα μερικής απασχόλησης και δυνατότητα παραμονής μετά την αποφοίτηση για αναζήτηση εργασίας. Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για την ταχύτερη χορήγηση θεωρήσεων στο πλαίσιο διεθνών ακαδημαϊκών συνεργασιών. Σε ό,τι αφορά τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας, το νομοσχέδιο επιχειρεί να μετατοπίσει το βάρος από την επιδοματική στήριξη στην ενεργή ένταξη στην αγορά εργασίας. Προβλέπεται η αξιοποίησή τους σε τομείς με σοβαρές ελλείψεις εργατικού δυναμικού, όπως οι κατασκευές, η αγροτική παραγωγή και ο τουρισμός, μέσω στοχευμένων προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από επιδόματα και την ουσιαστική κοινωνική ένταξη.

Ιδιαίτερα αυστηρό είναι το πλαίσιο που εισάγεται για την παράνομη διακίνηση μεταναστών. Το νομοσχέδιο αυστηροποιεί τις κυρώσεις σε όλα τα επίπεδα, προβλέποντας ακόμη και ισόβια κάθειρξη για διακινητές. Παράλληλα, τιμωρείται η συνδρομή σε παράνομους μετανάστες ακόμη και από νόμιμους μετανάστες, με απώλεια του καθεστώτος νομιμότητας. Εισάγεται επίσης η δυνατότητα υφ’ όρων απόλυσης αλλοδαπών από τις φυλακές για πλημμελήματα, υπό την αυστηρή προϋπόθεση της άμεσης απέλασής τους.

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τις ΜΚΟ. Το πλαίσιο λειτουργίας τους ρυθμίζεται εκ νέου με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, την απλοποίηση της εγγραφής στο μητρώο του υπουργείου, αλλά και την αυστηροποίηση των κυρώσεων σε περιπτώσεις εμπλοκής σε διακίνηση μεταναστών. Σε αυτές περιλαμβάνονται πολυετείς καθείρξεις για τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και διαγραφή των οργανώσεων από το μητρώο. Παράλληλα, καταργούνται προνομιακές προγραμματικές συμβάσεις και προβλέπεται σύναψη συμβάσεων αποκλειστικά μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών.

Τέλος, το σχέδιο νόμου προβλέπει τη σύσταση Επιτροπής Συντονισμού Μεταναστευτικής Πολιτικής, με αρμοδιότητα την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων, καθώς και τη διαχείριση της υφ’ όρων απόλυσης και άμεσης απέλασης αλλοδαπών που εκτίουν πλημμεληματικές ποινές. Όπως καταλήγει το υπουργείο, με το σχέδιο νόμου «Προώθηση Πολιτικών Νόμιμης Μετανάστευσης», η Ελλάδα επιχειρεί να χαράξει μια συνεκτική και ολοκληρωμένη μεταναστευτική πολιτική, αυστηρή απέναντι στην παρανομία, ανοικτή αποκλειστικά στη νόμιμη κινητικότητα και πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας.