Εικονικά τιμολόγια τέλος: Τι αλλάζει από τη Δευτέρα

Η αντίστροφη μέτρηση για την πλήρη εφαρμογή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης έχει ξεκινήσει και φέρνει ριζικές αλλαγές στον τρόπο έκδοσης φορολογικών παραστατικών στην ελληνική αγορά. Από τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου, όλες οι επιχειρήσεις που εμφάνισαν ακαθάριστα έσοδα άνω του 1 εκατ. ευρώ για το φορολογικό έτος 2023 υποχρεούνται να εκδίδουν τιμολόγια αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο. Πρόκειται για την α΄ φάση ενός ευρύτερου σχεδίου ψηφιακού μετασχηματισμού της φορολογικής διοίκησης, το οποίο θα ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2026, όταν στο νέο καθεστώς θα ενταχθούν και οι μικρότερες επιχειρήσεις. Με το νέο πλαίσιο, τα στοιχεία κάθε συναλλαγής διαβιβάζονται σε πιστοποιημένο Πάροχο Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης, ο οποίος εκδίδει το τιμολόγιο και το αποστέλλει ταυτόχρονα στον εκδότη, στον λήπτη και στο σύστημα myDATA της ΑΑΔΕ, σε πραγματικό χρόνο. Η διαδικασία αυτή καταργεί σταδιακά τα παραδοσιακά εμπορικά και λογιστικά συστήματα που λειτουργούσαν εκτός της κεντρικής ψηφιακής παρακολούθησης.

Οι βασικές προθεσμίες της α΄ φάσης

Οι επιχειρήσεις με υψηλό τζίρο καλούνται να κινηθούν άμεσα, καθώς τα χρονικά περιθώρια είναι ασφυκτικά:

• Έως 2 Φεβρουαρίου: Υποχρεωτική σύναψη σύμβασης με Πάροχο Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης και τεχνική προετοιμασία των συστημάτων.

• Έως 12 Φεβρουαρίου: Υποβολή της «Δήλωσης Έναρξης Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων» στο myDATA. Η δήλωση μπορεί να υποβληθεί είτε από τον πάροχο είτε από την ίδια την επιχείρηση.

• Έως 31 Μαρτίου: Μεταβατική περίοδος, κατά την οποία επιτρέπεται η παράλληλη λειτουργία παλαιών και νέων συστημάτων.

• Από 1η Απριλίου: Κατάργηση κάθε «παραδοσιακού» τρόπου έκδοσης τιμολογίων και πλήρης εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης.

Η κρίσιμη ημερομηνία της 12ης Φεβρουαρίου

Ιδιαίτερη σημασία έχει η προθεσμία της 12ης Φεβρουαρίου, καθώς, βάσει της απόφασης Α.1112/2025, ο πάροχος οφείλει να δηλώσει την έναρξη της ηλεκτρονικής τιμολόγησης εντός δέκα ημερών από την υπογραφή της σύμβασης. Αν αυτό δεν γίνει, η ευθύνη μεταφέρεται στην ίδια την επιχείρηση. Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, από τις περίπου 38.000 επιχειρήσεις που υπάγονται στην α΄ φάση, μόλις 19.961 έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία. Περισσότερες από 18.000 επιχειρήσεις παραμένουν εκτεθειμένες, ενώ σε 3.300 περιπτώσεις διαπιστώνεται ότι, αν και χρησιμοποιούνται ήδη ψηφιακά εργαλεία τιμολόγησης, δεν έχει υποβληθεί η υποχρεωτική δήλωση. Από τις 13 Φεβρουαρίου και μετά, κάθε τιμολόγιο που εκδίδεται χωρίς πάροχο ή εκτός των εγκεκριμένων εφαρμογών ενδέχεται να θεωρηθεί μη νόμιμο. Νομικά, αυτό ισοδυναμεί με μη έκδοση παραστατικού, γεγονός που επισύρει πρόστιμο ίσο με 50% του αναλογούντος ΦΠΑ για κάθε παράβαση. Για επιχειρήσεις με μεγάλο όγκο συναλλαγών, μια τέτοια παράλειψη μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις ακόμη και στη βιωσιμότητά τους, καθιστώντας τη συμμόρφωση όχι τυπική υποχρέωση αλλά κρίσιμο ζήτημα επιβίωσης.

Η καθολική εφαρμογή του μέτρου στοχεύει:

• στη μείωση της φοροδιαφυγής και της απώλειας ΦΠΑ,

• στον περιορισμό των εικονικών τιμολογίων,

• στην προσυμπλήρωση δηλώσεων ΦΠΑ και του εντύπου Ε3,

• στη μείωση του διοικητικού κόστους και των λαθών για τις επιχειρήσεις,

• στην ενίσχυση της διαφάνειας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Β΄ φάση από Οκτώβριο με ισχυρά κίνητρα

Από την 1η Οκτωβρίου 2026, το μέτρο επεκτείνεται και στις επιχειρήσεις με τζίρο κάτω του 1 εκατ. ευρώ, με μεταβατική περίοδο έως τις 31 Δεκεμβρίου. Για όσες επιλέξουν να ενταχθούν πρόωρα –τουλάχιστον δύο μήνες πριν την υποχρεωτική ημερομηνία– προβλέπονται φορολογικά κίνητρα, όπως 100% προσαυξημένη απόσβεση για εξοπλισμό και λογισμικό και διπλή έκπτωση δαπανών για την υπηρεσία τιμολόγησης τον πρώτο χρόνο. Η ηλεκτρονική τιμολόγηση παύει πλέον να αποτελεί επιλογή και μετατρέπεται σε καθολικό κανόνα, αλλάζοντας οριστικά τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων και τη σχέση τους με τη φορολογική διοίκηση.