Πλατφόρμα δικαστικών επιμελητών: “Η διαδικασία ενισχύει την διαφάνεια”

Με έμφαση στη διαφάνεια και στη θεσμική θωράκιση κρίσιμων διαδικασιών της Δικαιοσύνης παρουσιάστηκε στο υπουργείο Δικαιοσύνης η νέα ψηφιακή πλατφόρμα των δικαστικών επιμελητών για την «κατάσχεση εις χείρας τρίτου», με τον υπουργό Γιώργο Φλωρίδη να υπογραμμίζει ότι η ψηφιοποίηση λειτουργεί ως αντίδοτο στην αδιαφάνεια και τις «γκρίζες ζώνες» του παρελθόντος. Όπως τόνισε ο υπουργός, η μετάβαση σε ψηφιακές διαδικασίες δεν αποτελεί απλώς τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά βαθιά θεσμική τομή. «Η ψηφιοποίηση ισοδυναμεί με διαφάνεια», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι κάθε ψηφιακή πράξη αφήνει ίχνος και καθιστά όλους τους εμπλεκόμενους απολύτως ορατούς και ελέγξιμους. «Δεν υπάρχει στην ψηφιοποίηση κάποιος αόρατος ή υποκρυπτόμενος. Όλοι έχουν ίχνος που οδηγεί σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η διαφάνεια λειτουργεί υπέρ των ασθενέστερων, ενώ η αδιαφάνεια ευνοεί όσους διαθέτουν ισχύ και μηχανισμούς απόκρυψης.

Ο κ. Φλωρίδης έσπευσε, παράλληλα, να διαψεύσει δημόσιες αναρτήσεις και αιτιάσεις που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο, ξεκαθαρίζοντας ότι η δημιουργία της πλατφόρμας δεν περιορίζει σε καμία περίπτωση τη δικηγορική ύλη. Αντίθετα, όπως ανέφερε, ενισχύει τη νομιμότητα και την ασφάλεια μιας ιδιαίτερα ευαίσθητης διαδικασίας που αφορά άμεσα τις περιουσίες των πολιτών. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο των δικαστικών επιμελητών, τους οποίους χαρακτήρισε «κρίσιμους ουδέτερους» στην εκτελεστική διαδικασία. «Είναι το πρόσωπο που εγγυάται ότι όλα θα γίνουν σύμφωνα με τον νόμο», ανέφερε, σημειώνοντας ότι το ίδιο το αίτημα του κλάδου να ψηφιοποιηθεί η συγκεκριμένη διαδικασία αποτελεί ένδειξη ευθύνης και επαγγελματικής ωριμότητας. «Δείχνει ότι οι δικαστικοί επιμελητές στέκονται με σοβαρότητα απέναντι στο λειτούργημά τους», υπογράμμισε.

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο αλλάζει το καθεστώς λειτουργίας της διαδικασίας. Όπως επισήμανε, μέχρι σήμερα η τήρηση φυσικών βιβλίων στις γραμματείες των δικαστηρίων επέτρεπε, στην πράξη, την πρόσβαση τρίτων σε εξαιρετικά ευαίσθητα δεδομένα, χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις απορρήτου και εχεμύθειας. «Αυτό πλέον αλλάζει», δήλωσε, εξηγώντας ότι πρόσβαση θα έχουν μόνο οι άμεσα εμπλεκόμενοι, μέσω πιστοποιημένων κωδικών, αποκλείοντας κάθε άσχετο τρίτο. Ο κ. Μπούγας υπογράμμισε ότι η ψηφιακή διαδικασία δεν αποδυναμώνει, αλλά αντιθέτως ενισχύει τα δικαιώματα του οφειλέτη και του τρίτου, διατηρώντας πλήρως τις προβλεπόμενες δυνατότητες άμυνας και ανακοπής στα ίδια ακριβώς χρονικά πλαίσια που ισχύουν και σήμερα. Παράλληλα, στάθηκε στα πρακτικά οφέλη της πλατφόρμας: απλοποίηση της διαδικασίας, δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και ουσιαστική αποσυμφόρηση των γραμματειών των δικαστηρίων, οι οποίες επιβαρύνονται εδώ και χρόνια με μεγάλο διοικητικό φόρτο.

Η έναρξη λειτουργίας της νέας ψηφιακής πλατφόρμας τοποθετείται χρονικά για τον ερχόμενο Μάρτιο. Ήδη, πάντως, από την 1η Ιανουαρίου 2024, η πλατφόρμα portal.odee.gr διαλειτουργεί με το Ελληνικό Κτηματολόγιο, καθιστώντας υποχρεωτική την ηλεκτρονική επίδοση όλων των πράξεων και εγγράφων των δικαστικών επιμελητών προς το Κτηματολόγιο. Κατά την παρουσίαση διευκρινίστηκε ότι, ειδικά για διαδικασίες όπως η «κατάσχεση εις χείρας τρίτου», η επίδοση μπορεί να γίνεται και ηλεκτρονικά, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις: ο παραλήπτης –όπως τράπεζα ή άλλος φορέας– να διαθέτει εγκεκριμένο ψηφιακό πιστοποιητικό ΣΗΔΕ, να έχει δηλώσει σχετική πρόθεση στην πλατφόρμα και να ορίζει, ανά Εφετείο, αρμόδιο υπάλληλο με έγκυρη ψηφιακή υπογραφή σύμφωνα με τον κανονισμό eIDAS. Υπενθυμίζεται ότι η «κατάσχεση εις χείρας τρίτου» αφορά τη διαδικασία κατά την οποία το Δημόσιο ή ιδιώτης δανειστής εισπράττει οφειλόμενα ποσά όχι απευθείας από τον οφειλέτη, αλλά από την πηγή τους – όπως τραπεζικό λογαριασμό ή μισθό – πριν αυτά καταλήξουν στα χέρια του. Με τη νέα πλατφόρμα, η διαδικασία αυτή εισέρχεται σε ένα καθεστώς αυξημένης διαφάνειας, ελέγχου και θεσμικών εγγυήσεων, σηματοδοτώντας ένα ακόμη βήμα στην ψηφιακή μετάβαση της ελληνικής Δικαιοσύνης.