ΣΤΕ 13ος και δώρα: Πλησιάζει η ώρα για τις αποφάσεις

Σε κλίμα αυξημένης αναμονής και έντονης πολιτικοοικονομικής φόρτισης πλησιάζει η δημοσιοποίηση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας για το ζήτημα της επαναφοράς του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο. Οι πληροφορίες που διακινούνται τις τελευταίες ημέρες περί πιθανής απόρριψης της προσφυγής έχουν πυροδοτήσει κινητοποιήσεις, με την ΑΔΕΔΥ να προαναγγέλλει δυναμική παρουσία έξω από το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, επιχειρώντας να κρατήσει ανοιχτό ένα αίτημα με ισχυρό κοινωνικό και συμβολικό βάρος. Στον αντίποδα, το οικονομικό επιτελείο εμφανίζεται σταθερό στη θέση ότι μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε σοβαρούς δημοσιονομικούς κραδασμούς. Η επαναφορά των Δώρων στους εν ενεργεία δημοσίους υπαλλήλους υπολογίζεται ότι θα επιβάρυνε τον κρατικό προϋπολογισμό με περίπου 1,8 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, ενώ κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι μια θετική δικαστική απόφαση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για αντίστοιχες διεκδικήσεις και από τους συνταξιούχους του Δημοσίου, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο αβεβαιότητας.

Η επιχειρηματολογία της ΑΔΕΔΥ, πάντως, δεν περιορίζεται στο θεσμικό σκέλος. Βασίζεται και σε πρόσφατα πορίσματα οικονομικών μελετών, σύμφωνα με τα οποία το μισθολογικό αποτύπωμα του Δημοσίου εμφανίζει υστέρηση σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα, παρά το υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο των εργαζομένων. Ενδεικτικά, σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό δημοσίων υπαλλήλων διαθέτει πανεπιστημιακό τίτλο σπουδών, ωστόσο οι καθαρές ωριαίες και μηνιαίες αποδοχές τους εκτιμάται ότι υπολείπονται αισθητά σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα. Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο αντίλογος εστιάζει στις παρεμβάσεις που έχουν ήδη υλοποιηθεί την τελευταία τριετία. Οι μισθοί στο Δημόσιο έχουν εξέλθει από το καθεστώς παγώματος, ενώ οι αλλαγές στη φορολογική κλίμακα έχουν οδηγήσει σε καθαρές αυξήσεις εισοδήματος για χιλιάδες υπαλλήλους. Το όφελος είναι ιδιαίτερα αισθητό για οικογένειες με παιδιά, καθώς πάνω από τους μισούς εργαζόμενους στο Δημόσιο επωφελούνται από τις μειώσεις φόρου που συνδέονται με τα προστατευόμενα μέλη. Σε αρκετές περιπτώσεις, η μηνιαία καθαρή αύξηση αγγίζει δεκάδες ευρώ, χωρίς καμία μεταβολή στο ονομαστικό ύψος του μισθού.

Παράλληλα, έχει ουσιαστικά «κλειδώσει» η νέα αναπροσαρμογή των βασικών μισθών, η οποία θα συνδεθεί με την επικείμενη αύξηση του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα την άνοιξη. Οι εισαγωγικοί μισθοί σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες αναμένεται να κινηθούν ανοδικά, με το συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα να υπολογίζεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, ποσό που μεταφράζεται σε άμεσο όφελος για τους εργαζόμενους. Στο ευρύτερο μισθολογικό τοπίο του Δημοσίου προστίθενται και μια σειρά στοχευμένων παρεμβάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη ή έχουν ήδη δρομολογηθεί. Περιλαμβάνουν την αναμόρφωση των ειδικών μισθολογίων στις Ένοπλες Δυνάμεις και στα Σώματα Ασφαλείας, αυξήσεις σε επιδόματα και αποζημιώσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες προσωπικού, καθώς και τη μισθολογική αναγνώριση τίτλων σπουδών με μεγαλύτερη διάρκεια. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και σε κίνητρα απόδοσης και επίτευξης στόχων, στο πλαίσιο της προσπάθειας εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης.

Οι παρεμβάσεις αυτές συμπληρώνουν ένα ευρύτερο πακέτο αλλαγών που τέθηκε σε εφαρμογή από τις αρχές του 2025, όπως η μείωση ασφαλιστικών εισφορών, η διαφορετική αντιμετώπιση της προσωπικής διαφοράς και η αύξηση αποζημιώσεων για εργασία σε απαιτητικές ή επικίνδυνες συνθήκες. Το συνολικό μήνυμα της κυβέρνησης είναι ότι η ενίσχυση των εισοδημάτων στο Δημόσιο γίνεται σταδιακά, με έμφαση στη δημοσιονομική ισορροπία και χωρίς αιφνιδιασμούς. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας αποκτά χαρακτήρα ορόσημου. Όχι μόνο για την τύχη του 13ου και 14ου μισθού, αλλά και για το πώς θα διαμορφωθεί το επόμενο κεφάλαιο στη συζήτηση για τους μισθούς, τα όρια των διεκδικήσεων και τις αντοχές της οικονομίας. Οι επόμενες ημέρες αναμένονται κρίσιμες, με το βλέμμα στραμμένο τόσο στο δικαστικό σκεπτικό όσο και στις πολιτικές αντιδράσεις που αναπόφευκτα θα ακολουθήσουν.