Συμφωνία ΕΕ – Ινδίας: Ποιοι κερδίζουν

Σε μια συμφωνία που χαρακτηρίζεται από τις Βρυξέλλες και το Νέο Δελχί ως ορόσημο, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία κατέληξαν σε ένα εκτεταμένο εμπορικό πλαίσιο, το οποίο φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τις οικονομικές τους σχέσεις την επόμενη δεκαετία. Ο βασικός στόχος της συμφωνίας είναι φιλόδοξος: ο διπλασιασμός των ευρωπαϊκών εξαγωγών αγαθών προς την ινδική αγορά έως το 2032, μέσα από δραστική μείωση ή και πλήρη κατάργηση δασμών σε κρίσιμους τομείς.

Ανθρώπινες πυραμίδες και ακροβατικά πάνω σε δύο ρόδες: Δείτε βίντεο από την εντυπωσιακή παρέλαση του ινδικού στρατού

Η συμφωνία αγγίζει σχεδόν κάθε πτυχή του ευρωπαϊκού εξαγωγικού μοντέλου, από τη βαριά βιομηχανία έως την αγροδιατροφή, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να ισορροπήσει τις ευαισθησίες που υπάρχουν και στις δύο πλευρές, ιδίως στον αγροτικό τομέα. Στον πυρήνα της βρίσκεται η βιομηχανία, με την αυτοκινητοβιομηχανία να αποτελεί ίσως τον μεγαλύτερο κερδισμένο. Η Ινδία, η οποία μέχρι σήμερα επέβαλλε δασμούς που έφθαναν ακόμη και το 110% στα εισαγόμενα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα, αποδέχθηκε τη δημιουργία ετήσιας ποσόστωσης 250.000 οχημάτων με σημαντικά μειωμένους δασμούς. Οι επιβαρύνσεις θα περιοριστούν σταδιακά στο 10%, καλύπτοντας τόσο οχήματα με κινητήρες εσωτερικής καύσης όσο και ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ενώ τα ανταλλακτικά θα απαλλαγούν πλήρως από δασμούς μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Παράλληλα, η συμφωνία μηδενίζει τους ινδικούς δασμούς σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας για την Ευρώπη, όπως η αεροναυπηγική, τα μηχανήματα, ο ηλεκτρολογικός και ιατρικός εξοπλισμός, τα φαρμακευτικά και χημικά προϊόντα, καθώς και ο σίδηρος και ο χάλυβας. Πρόκειται για κλάδους στους οποίους η ευρωπαϊκή βιομηχανία επιδιώκει δυναμική παρουσία σε μια αγορά άνω του 1,4 δισ. καταναλωτών. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η συμφωνία και για την αγροδιατροφή, με σαφή οφέλη για χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Οι δασμοί στο ευρωπαϊκό κρασί και στα οινοπνευματώδη ποτά, που μέχρι σήμερα μπορούσαν να φθάσουν το 150%, μειώνονται δραστικά, ενώ η μπίρα θα υπόκειται πλέον σε αισθητά χαμηλότερες επιβαρύνσεις. Το πιο ηχηρό μήνυμα, ωστόσο, αφορά το ελαιόλαδο: οι ινδικοί δασμοί, που έφθαναν έως και το 45%, καταργούνται πλήρως. Για την Ελλάδα, αλλά και για την Ιταλία και την Ισπανία, η εξέλιξη αυτή ανοίγει μια αγορά με τεράστιες προοπτικές, η οποία μέχρι σήμερα ήταν πρακτικά απρόσιτη λόγω κόστους.

Στο ίδιο πλαίσιο, μηδενίζονται οι δασμοί σε επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως προϊόντα ζύμης, αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής, σοκολάτα και χυμούς φρούτων, ενώ ειδικές ποσοστώσεις με μειωμένους δασμούς προβλέπονται για φρούτα όπως τα αχλάδια και τα ακτινίδια. Αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέλεξε να προστατεύσει ευαίσθητους αγροτικούς κλάδους, διατηρώντας δασμούς σε ινδικές εξαγωγές βοδινού, ρυζιού, ζάχαρης, πουλερικών και γαλακτοκομικών, καθώς και μηχανισμούς ασφαλείας για την αποφυγή αποσταθεροποίησης της αγοράς. Η συμφωνία δεν περιορίζεται μόνο στο εμπόριο αγαθών. Προβλέπει επίσης συνεργασία για την αναγνώριση ευρωπαϊκών προϊόντων προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης στην Ινδία, διασφαλίζοντας την αυθεντικότητα και την προστιθέμενη αξία τους. Παράλληλα, περιλαμβάνει ρήτρες που επιτρέπουν την άμεση παρέμβαση σε περίπτωση που κάποιοι τομείς πληγούν σοβαρά από την απελευθέρωση του εμπορίου.

Για την Ινδία, τα ανταλλάγματα είναι επίσης σημαντικά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραχωρεί αδασμολόγητη ποσόστωση για εισαγωγές ινδικού χάλυβα, ενώ δεσμεύεται σε διάλογο για τον μηχανισμό φόρου άνθρακα στα σύνορα. Ταυτόχρονα, ενισχύονται οι προοπτικές για ινδικούς κλάδους όπως η κλωστοϋφαντουργία, αλλά και για τη μετακίνηση ειδικευμένων εργαζομένων, φοιτητών και ερευνητών προς την Ευρώπη. Συνολικά, η συμφωνία ΕΕ–Ινδίας δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική διευθέτηση, αλλά μια στρατηγική επένδυση σε μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες του κόσμου. Για την Ευρώπη, και ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, συνιστά μια σπάνια ευκαιρία εξωστρέφειας, με τα οφέλη να κρίνονται πλέον από το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά οι επιχειρήσεις θα αξιοποιήσουν το νέο, ευνοϊκότερο περιβάλλον.