Νέα στρατιωτική θητεία 2026 ΕΣΣΟ: Αλλαγές σε εκπαίδευση, αποζημίωση, συσσίτιο

Σε τροχιά ριζικής αναδιάρθρωσης εισέρχεται από σήμερα η στρατιωτική θητεία στις Ένοπλες Δυνάμεις, με την κατάταξη της Α΄ ΕΣΣΟ 2026 και την παρουσίαση των στρατευσίμων στις μονάδες από τις 24 έως τις 27 Φεβρουαρίου. Η νέα δομή σηματοδοτεί μια βαθιά τομή στον τρόπο εκπαίδευσης, οργάνωσης και αξιοποίησης των οπλιτών, στο πλαίσιο της μεταρρυθμιστικής πρωτοβουλίας «Ατζέντα 2030», που φιλοδοξεί να διαμορφώσει τον «σύγχρονο μαχητή» των επόμενων ετών. Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας έχει καταστήσει σαφές ότι οι αλλαγές δεν αποτελούν απλή διοικητική προσαρμογή, αλλά στρατηγική επιλογή που ανταποκρίνεται στις γεωπολιτικές εξελίξεις, στην τεχνολογική πρόοδο και στα διδάγματα πρόσφατων συγκρούσεων, όπου τα μη επανδρωμένα συστήματα, οι ευέλικτες μικρές μονάδες και η ταχύτητα αντίδρασης έχουν αναδειχθεί σε καθοριστικούς παράγοντες.

Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι η επιμήκυνση της βασικής εκπαίδευσης στις δέκα εβδομάδες, αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς. Το σύνολο των στρατευσίμων κατατάσσεται πλέον σε 13 Κέντρα Εκπαίδευσης, ενώ ουσιαστικά καταργείται η εκπαίδευση νεοσυλλέκτων στα κέντρα της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού. Στόχος είναι όλοι οι οπλίτες να αποκτούν ενιαία, ολοκληρωμένη εκπαίδευση μάχιμου προσωπικού πριν τοποθετηθούν στις μονάδες τους. Η βασική εκπαίδευση διαρθρώνεται σε δύο φάσεις. Στην πρώτη περιλαμβάνεται η αρχική περίοδος προσαρμογής και η ορκωμοσία, η οποία πραγματοποιείται στο τέλος της τέταρτης εβδομάδας. Στη δεύτερη φάση αναπτύσσεται πλήρως η επιχειρησιακή ικανότητα του οπλίτη ως μαχητή, με σημαντική ενίσχυση της πρακτικής εκπαίδευσης. Ο αριθμός των βολών αυξάνεται κατακόρυφα, προστίθενται νυχτερινές βολές, βολές πιστολίου και ρίψη εκπαιδευτικής χειροβομβίδας, ενώ διευρύνονται οι ασκήσεις μικρών ομάδων, οι πορείες μεγάλης διάρκειας, οι νυχτερινές εκπαιδεύσεις και οι συνδυαστικές δραστηριότητες αυξανόμενης δυσκολίας, όπως πορεία με βολή και διανυκτέρευση στο ύπαιθρο.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εκπαίδευση στα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών. Οι οπλίτες εκπαιδεύονται θεωρητικά και πρακτικά μέσω εξομοιωτών, μαθαίνουν μεθόδους εντοπισμού και αντιμετώπισης drones και, όσοι επιτύχουν στις τελικές δοκιμασίες, αποκτούν τη δεξιότητα χειριστή και ειδικό διακριτικό. Η εισαγωγή αυτής της εκπαίδευσης αντανακλά τη μετατόπιση του σύγχρονου πεδίου επιχειρήσεων προς την τεχνολογική υπεροχή και την αξιοποίηση νέων μέσων. Παράλληλα, εντάσσονται αντικείμενα οριζόντιων δεξιοτήτων, όπως οι πρώτες βοήθειες σε περιβάλλον μάχης, η πυροπροστασία και η περιβαλλοντική εκπαίδευση, ενισχύοντας το προφίλ του οπλίτη όχι μόνο ως στρατιώτη αλλά και ως πολίτη με πρακτικές γνώσεις για τη μετέπειτα ζωή του.

Οι ΕΣΣΟ μειώνονται από έξι σε τέσσερις ετησίως – Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο και Νοέμβριο – γεγονός που οδηγεί σε μεγαλύτερες σειρές κατάταξης ανά κύκλο. Η διάρκεια της θητείας παραμένει διζωνική: δώδεκα μήνες για το σύνολο των οπλιτών, με εξαίρεση όσους υπηρετούν σε μονάδες της Θράκης, των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, των Ειδικών Δυνάμεων, στην Ελληνική Δύναμη Κύπρου ή στην Προεδρική Φρουρά, όπου η θητεία διαμορφώνεται στους εννέα μήνες. Μετά τη βασική εκπαίδευση ακολουθεί τετράμηνη ειδική εκπαίδευση σε Μονάδες Εκπαίδευσης Ειδικοτήτων ή σε Κέντρα Διά Βίου Μάθησης. Οι παλαιές ειδικότητες αναδιαρθρώνονται, με κατάργηση όσων δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις και ομαδοποίηση σε 19 βασικές κατηγορίες. Παράλληλα, ξεκινά πιλοτικά η παροχή πιστοποιημένων δεξιοτήτων, όπως χειριστής μηχανημάτων, ναυαγοσώστης-αυτοδύτης, οπλουργός, χειριστής drone και προγράμματα κυβερνοασφάλειας. Στόχος είναι οι οπλίτες να αποκομίζουν επαγγελματικά αξιοποιήσιμες πιστοποιήσεις, ενισχύοντας τη σύνδεση της θητείας με την αγορά εργασίας.

Με την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης, οι οπλίτες τοποθετούνται κατά προτεραιότητα σε Μονάδες υψηλής επιχειρησιακής ετοιμότητας, κυρίως στη Θράκη και στο Ανατολικό Αιγαίο, όπου κατευθύνεται περίπου το 70% των στρατευσίμων. Προβλέπεται δυνατότητα τακτικής μετάθεσης μετά τη συμπλήρωση έξι μηνών, με σύστημα μοριοδότησης που λαμβάνει υπόψη γνώσεις, δεξιότητες και εντοπιότητα. Σημαντική τομή αποτελεί η αύξηση της μηνιαίας αποζημίωσης. Οι οπλίτες που υπηρετούν στην παραμεθόριο θα λαμβάνουν 100 ευρώ και όσοι υπηρετούν στην ενδοχώρα 50 ευρώ, έναντι του συμβολικού ποσού που ίσχυε έως σήμερα. Ενισχυμένα ποσά προβλέπονται για τέκνα πολύτεκνων οικογενειών, για οπλίτες γονείς και για άγαμους ορφανούς, με τις αποδοχές να φθάνουν έως τα 200 ευρώ.

Ταυτόχρονα, αναβαθμίζεται το συσσίτιο με νέο κανονισμό τροφοδοσίας, αύξηση του κόστους μερίδας και εμπλουτισμό του διατροφικού προγράμματος βάσει σύγχρονων προτύπων και θερμιδικών αναγκών. Προβλέπεται δυνατότητα εξατομικευμένων μερίδων, ενώ το νέο διατροφολόγιο εφαρμόζεται ενιαία σε όλα τα κέντρα εκπαίδευσης. Στο πεδίο των αναβολών και απαλλαγών, θεσπίζεται αυστηρότερο πλαίσιο, ιδίως για λόγους ψυχικής υγείας, καθώς πλέον απαιτείται γνωμάτευση από δημόσιο νοσοκομείο και όχι από ιδιώτη ιατρό. Η ρύθμιση αποσκοπεί στον περιορισμό των καταχρηστικών αιτήσεων απαλλαγής που καταγράφηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Η Α΄ ΕΣΣΟ Φεβρουαρίου, με περίπου 10.000 οπλίτες, αποτελεί την πρώτη ουσιαστική δοκιμή του νέου συστήματος. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας επιδιώκει όχι απλώς οργανωτική αναδιάταξη, αλλά μια συνολική αναβάθμιση της θητείας, που θα συνδυάζει αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα, τεχνολογική προσαρμογή και ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα για τους νέους που υπηρετούν.