Εμανουέλ Μακρόν από το Νταβός: «Η Ευρώπη επιλέγει τον σεβασμό, όχι τους νταήδες»

Ο Εμανουέλ Μακρόν εξαπέλυσε σφοδρή κριτική κατά της εμπορικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμένει παθητικός αποδέκτης πιέσεων και μονομερών αποφάσεων. Από το βήμα του World Economic Forum στο Νταβός, ο Γάλλος πρόεδρος έστειλε σαφές μήνυμα: η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τα μέσα να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της και οφείλει να τα χρησιμοποιήσει όταν «δεν τυγχάνει σεβασμού».

«Απαράδεκτοι νέοι δασμοί» και πολιτική πίεσης

Ο Μακρόν κατήγγειλε ευθέως την επιβολή «νέων, απαράδεκτων δασμών» από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τονίζοντας ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο οικονομικό σκέλος, αλλά αφορά τον ίδιο τον τρόπο άσκησης ισχύος. Όπως σημείωσε, η κατάσταση καθίσταται ιδιαίτερα ανησυχητική όταν οι δασμοί μετατρέπονται σε εργαλείο πολιτικής πίεσης, με στόχο την απόσπαση «μέγιστων παραχωρήσεων» από τους εμπορικούς εταίρους. Σύμφωνα με τον Γάλλο πρόεδρο, αυτή η στρατηγική δεν συνιστά απλώς σκληρή διαπραγμάτευση, αλλά μια συνειδητή προσπάθεια υπονόμευσης των ευρωπαϊκών συμφερόντων. «Η Ευρώπη επιλέγει τον σεβασμό αντί της βίας και το κράτος δικαίου αντί του νόμου του ισχυρότερου», τόνισε, χαράσσοντας μια σαφή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη φιλοσοφία της ΕΕ και σε πρακτικές που, όπως υπαινίχθηκε, παραπέμπουν σε λογικές εκφοβισμού.

Η απειλή του «εμπορικού μπαζούκα»

Ιδιαίτερη βαρύτητα απέκτησε η αναφορά του Μακρόν στον ευρωπαϊκό Μηχανισμό Αντιεξαναγκασμού, ένα εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για να αντιμετωπίζει περιπτώσεις οικονομικού καταναγκασμού από τρίτες χώρες. Ο ίδιος δεν δίστασε να τον χαρακτηρίσει «μπαζούκα», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησής του σε περίπτωση κλιμάκωσης ενός εμπορικού πολέμου. Το μήνυμα ήταν σαφές: η Ευρώπη δεν είναι αδύναμη. Διαθέτει «πολύ ισχυρά εργαλεία» στον τομέα του εμπορίου και οφείλει να πάψει να διστάζει να τα χρησιμοποιήσει όταν αμφισβητείται η κυριαρχία και η αξιοπρέπειά της ως οικονομική δύναμη.

Ένας κόσμος σε αστάθεια και αυξανόμενη βία

Η κριτική του Μακρόν δεν περιορίστηκε στις διατλαντικές σχέσεις. Περιέγραψε μια διεθνή συγκυρία γενικευμένης αστάθειας, όπου οι ανισορροπίες στην ασφάλεια και την οικονομία βαθαίνουν. Προειδοποίησε για μια επικίνδυνη «ολίσθηση προς την αυταρχικότητα» και για την αυξανόμενη χρήση βίας στις διεθνείς σχέσεις, επισημαίνοντας ότι οι συγκρούσεις τείνουν να γίνουν «ο κανόνας» και όχι η εξαίρεση. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της, όχι μόνο ως οικονομικός παίκτης, αλλά και ως δύναμη σταθερότητας και θεσμικής συνέπειας.

Ευρώπη, ΗΠΑ και Κίνα: τρεις διαφορετικές στρατηγικές

Ο Γάλλος πρόεδρος στάθηκε επίσης στις δομικές διαφορές ανάμεσα στις μεγάλες οικονομικές ζώνες του πλανήτη. Αναφέρθηκε στην «υπερβολική επένδυση της Κίνας», αλλά και στη σαφή υστέρηση της Ευρώπης σε όρους ανταγωνιστικότητας, ειδικά σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως παραδέχθηκε, η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα χαμηλής ανάπτυξης και χαμηλού ΑΕΠ ανά κάτοικο. Η απόσταση από τις ΗΠΑ δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και στρατηγική, καθώς σχετίζεται άμεσα με το επίπεδο επενδύσεων και την ικανότητα παραγωγής καινοτομίας.

Το κενό επενδύσεων και η πρόκληση της καινοτομίας

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Μακρόν στο ζήτημα των επενδύσεων, χαρακτηρίζοντάς το κομβικό για το μέλλον της Ευρώπης. Υπενθύμισε ότι περίπου το 65% του ΑΕΠ στις ανεπτυγμένες οικονομίες συνδέεται με την καινοτομία — έναν τομέα όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες υπερέχουν, χάρη στον συνδυασμό ισχυρών δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων. Αντίθετα, η Ευρώπη, όπως σημείωσε, υποφέρει από έλλειμμα ιδιωτικών επενδύσεων, γεγονός που περιορίζει τη δυναμική της. Η ανάγκη για αυξημένη χρηματοδότηση στην τεχνητή νοημοσύνη και την ασφάλεια αναδείχθηκε ως προτεραιότητα, αν η ήπειρος θέλει να παραμείνει ανταγωνιστική σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο παγκόσμιο περιβάλλον.

Η ενιαία αγορά και το ζήτημα της απλούστευσης

Ο Μακρόν δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στις εσωτερικές αδυναμίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τόνισε ότι η ενιαία αγορά χρειάζεται μεγαλύτερη απλούστευση και λιγότερη γραφειοκρατία, προκειμένου να λειτουργήσει πραγματικά ως ενιαίος οικονομικός χώρος. Χωρίς ουσιαστική ενοποίηση και ευελιξία, η Ευρώπη, όπως υπονόησε, θα συνεχίσει να υστερεί έναντι των παγκόσμιων ανταγωνιστών της.

Έκκληση για διάλογο και σταθερότητα

Κλείνοντας την περίπου δεκάλεπτη ομιλία του, ο Γάλλος πρόεδρος απηύθυνε έκκληση για ενίσχυση του διεθνούς διαλόγου, υπογραμμίζοντας ότι η παγκόσμια οικονομία χρειάζεται περισσότερη ανάπτυξη και σταθερότητα. Ωστόσο, το μήνυμά του ήταν διττό: ο διάλογος είναι απαραίτητος, αλλά δεν μπορεί να βασίζεται στην υποταγή. Η Ευρώπη, όπως ξεκαθάρισε, οφείλει να υπερασπιστεί το μοντέλο της, τις αξίες της και τα συμφέροντά της — ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα χρειαστεί να τραβήξει τη σκανδάλη του «εμπορικού μπαζούκα».