Δωρεάν κατ’ οίκον φροντίδα για χρόνιο πόνο: Αύξηση 50% στους ωφελούμενους

Σημαντική αύξηση, της τάξεως του 50%, καταγράφεται στον αριθμό των ασθενών που λαμβάνουν δωρεάν κατ’ οίκον φροντίδα από την Ελληνική Εταιρεία Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας ΠΑΡΗΣΥΑ, με την υπηρεσία να επεκτείνεται πέραν της Αττικής, σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, της Κρήτης και της Ηπείρου. Όπως επισημαίνει η πρόεδρος της Εταιρείας, ομότιμη καθηγήτρια Αναισθησιολογίας και Αλγολογίας του Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιωάννα Σιαφάκα, το 2024 εξυπηρετήθηκαν 924 ασθενείς, ενώ το 2025 ο αριθμός ανήλθε στους 1.486. Η ΠΑΡΗΣΥΑ, που ιδρύθηκε το 1997 από ομάδα αναισθησιολόγων με εξειδίκευση στην Αλγολογία, δραστηριοποιείται στη θεραπεία του χρόνιου πόνου και στην παρηγορική φροντίδα. Χρόνιος θεωρείται ο πόνος που επιμένει πέραν των τριών μηνών και δεν αφορά αποκλειστικά ογκολογικές παθήσεις. Νευροπαθητικά σύνδρομα, εκφυλιστικές αλλοιώσεις του μυοσκελετικού συστήματος, αρθροπάθειες, οσφυαλγίες και χρόνιοι πονοκέφαλοι περιλαμβάνονται στις συχνότερες αιτίες. Με βάση ευρωπαϊκά δεδομένα, εκτιμάται ότι το 30% έως 40% του πληθυσμού πάσχει από χρόνιο πόνο, γεγονός που στην Ελλάδα μεταφράζεται σε περίπου τρία εκατομμύρια ανθρώπους.

Σήμερα λειτουργούν 67 Ιατρεία Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας σε δημόσια νοσοκομεία, τα οποία όμως δεν είναι ενταγμένα στα επίσημα οργανογράμματα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υποστηρίζονται κυρίως από εθελοντική συνεισφορά αναισθησιολόγων και άλλων επαγγελματιών υγείας, χωρίς επαρκές μόνιμο προσωπικό. Η πλήρης λειτουργία μιας τέτοιας δομής απαιτεί, πέραν των ιατρών, νοσηλευτές, ψυχολόγους, φυσικοθεραπευτές και, κατά περίπτωση, συνεργασία με ογκολόγους ή νευρολόγους. Σε συνεργασία με την Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, η ΠΑΡΗΣΥΑ έχει υπογράψει μνημόνιο για κοινές δράσεις, όπως εκπαιδευτικά προγράμματα, ψυχοκοινωνική στήριξη και την «Τράπεζα Ανθρωπιάς», μέσω της οποίας συλλέγονται και διατίθενται κρεβάτια νοσηλείας σε οικογένειες που τα χρειάζονται.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Ξενώνα της Αντικαρκινικής στην Παιανία, μια δομή 50 κλινών έτοιμη από το 2010, η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως hospice, δηλαδή ως κέντρο ανακουφιστικής φροντίδας για ασθενείς τελικού σταδίου. Παρά τις κατά καιρούς προτάσεις προς δημόσια νοσοκομεία και το Υπουργείο Υγείας, ο ξενώνας δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί, πιθανόν λόγω του κόστους λειτουργίας. Η Εταιρεία απευθύνει εκ νέου έκκληση για την ενεργοποίησή του, επισημαίνοντας ότι το τελικό στάδιο της νόσου αποτελεί βαρύ φορτίο για ασθενείς και οικογένειες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, περίπου 60 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται ετησίως ανακουφιστική φροντίδα στο τέλος της ζωής τους, εκ των οποίων το 6% είναι παιδιά. Παρά τις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες στην Ελλάδα από το 2022 και τη διαμόρφωση Εθνικού Σχεδίου Δράσης, οι υπηρεσίες παραμένουν περιορισμένες, με τη χώρα να συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων με χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης στον συγκεκριμένο τομέα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.