ΜΙΔΑ ακίνητα: Τι στοιχεία θα χρειαστεί να δηλωθούν

Η άνοιξη του 2026 θα φέρει σημαντικές αλλαγές για περίπου 7 εκατομμύρια φορολογούμενους, καθώς θα κληθούν να δηλώσουν αναλυτικά τη χρήση κάθε ακινήτου που κατέχουν, στο πλαίσιο της λειτουργίας του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Το ΜΙΔΑ παρουσιάστηκε ως μια από τις πιο σημαντικές ψηφιακές μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον χώρο των ακινήτων, καθώς στοχεύει στη συγκέντρωση όλων των κρίσιμων στοιχείων ιδιοκτησίας και χρήσης σε μία ενιαία βάση δεδομένων.

Τι είναι το ΜΙΔΑ και ποιος είναι ο σκοπός του

Το ΜΙΔΑ έχει ως κύριο στόχο την ολοκληρωμένη καταγραφή των ακινήτων, προσφέροντας για πρώτη φορά στο κράτος και στους πολίτες μια πλήρη ψηφιακή εικόνα της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας. Μέσω της πλατφόρμας του, οι ιδιοκτήτες θα δηλώνουν αν τα ακίνητά τους είναι:

• Κύρια κατοικία ή εξοχική κατοικία

• Ιδιοχρησιμοποιούμενα για επαγγελματικούς σκοπούς

• Μισθωμένα (μακροχρόνια ή βραχυχρόνια)

• Κενά

• Δωρεάν παραχωρούμενα

• Ακίνητα με δικαιώματα εκμετάλλευσης ή leasing

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, χαρακτήρισε το ΜΙΔΑ ως τη συστηματικότερη καταγραφή ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας που έχει γίνει ποτέ στην Ελλάδα. Όπως τόνισε, το νέο εργαλείο δεν έχει στόχο την επιβολή πρόσθετων φόρων, αλλά τη δημιουργία πιο δίκαιων και στοχευμένων πολιτικών, ακόμα και τη μείωση βαρών για τους ιδιοκτήτες και την αγορά ακινήτων συνολικά.

Πώς θα λειτουργεί η πλατφόρμα

Για τη σωστή λειτουργία του ΜΙΔΑ, είναι απαραίτητη η διασύνδεση του Κτηματολογίου με το περιουσιολόγιο της ΑΑΔΕ. Ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) θα ταυτίζεται με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), και οι φορολογούμενοι θα μπορούν να ελέγχουν και να διορθώνουν τυχόν λάθη στην αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας τους. Μέσω του ΜΙΔΑ, θα επισημαίνονται αυτοματοποιημένα ασυμφωνίες μεταξύ διαφορετικών κρατικών βάσεων δεδομένων, όπως διαφορές Κτηματολογίου και Taxisnet, λανθασμένες επιφάνειες ή ποσοστά συνιδιοκτησίας, μειώνοντας την ταλαιπωρία σε μεταβιβάσεις, γονικές παροχές και μισθώσεις. Επιπλέον, το ΜΙΔΑ θα παρέχει στους ιδιοκτήτες πρακτικά ψηφιακά εργαλεία:

• Ολοκληρωμένη ψηφιακή απεικόνιση της περιουσίας

• Αυτόματη ενημέρωση μετά από αγοραπωλησίες ή κληρονομιές

• Διασύνδεση με μισθωτήρια και συμβόλαια

• Υποβολή δηλώσεων ή διορθώσεων χωρίς φυσική παρουσία

• Αποθήκευση εγγράφων, αδειών και πιστοποιητικών

Με αυτόν τον τρόπο, το ΜΙΔΑ λειτουργεί ως προσωπικός ψηφιακός φάκελος ιδιοκτησίας, διευκολύνοντας διαδικασίες όπως μεταβιβάσεις, επιδοτήσεις και τραπεζικές συναλλαγές.

Τι θα δηλώσουν οι φορολογούμενοι

Η άνοιξη φέρνει την πρώτη ολική απογραφή της χρήσης των ακινήτων:

1. Ιδιοκατοικούμενα ακίνητα: Κύρια κατοικία ή εξοχικές/δευτερεύουσες κατοικίες.

2. Ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα: Ακίνητα που καλύπτουν επαγγελματικές ανάγκες, π.χ. γραφεία ή καταστήματα.

3. Δωρεάν παραχωρούμενα ακίνητα: Ακίνητα που παραχωρούνται χωρίς αντάλλαγμα σε γονείς, παιδιά, αδέλφια ή τρίτους. Η παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε γονείς ή παιδιά είναι αφορολόγητη, ενώ τα επιπλέον τετραγωνικά φορολογούνται.

4. Μισθωμένα ακίνητα: Μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση.

5. Κενά ακίνητα: Καταγραφή για πρώτη φορά όλων των κενών ακινήτων. Τα στοιχεία θα διασταυρωθούν με την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για τον εντοπισμό αδήλωτων χρήσεων.

6. Ακίνητα με δικαιώματα εκμετάλλευσης.

7. Ακίνητα μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing): Κυρίως επαγγελματικά ακίνητα όπως γραφεία, αποθήκες ή ξενοδοχεία.

Με αυτή τη διαδικασία, η ΑΑΔΕ στοχεύει στην καταπολέμηση των «μαύρων» ενοικίων, των «γκρίζων» ιδιοκτησιών και της φοροδιαφυγής μέσω αδήλωτων εισοδημάτων.

Τα αιτήματα των ιδιοκτητών και οι στόχοι για το 2026

Στο Συνέδριο Ιδιοκτητών Ακινήτων, η ΠΟΜΙΔΑ παρουσίασε τα βασικά αιτήματα των ιδιοκτητών προς κυβέρνηση και ΑΑΔΕ:

• Μείωση φορολογικών συντελεστών εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ

• Επέκταση τριετούς φοροαπαλλαγής για ξενοίκιαστες κατοικίες

• Καθιέρωση πιστοποιητικού φερεγγυότητας των ενοικιαστών

• Αποτροπή τριπλασιασμού του ΤΑΠ

• Αύξηση έκπτωσης ΕΝΦΙΑ στο 50% για ασφαλισμένα ακίνητα

• Τερματισμός παρέμβασης στα μισθώματα επαγγελματικής στέγης

• Δυνατότητα διορθώσεων στο ΜΙΔΑ χωρίς αναδρομικές χρεώσεις

• Υποστήριξη ενεργειακής αναβάθμισης και ασφάλειας κτιρίων

Στα θεσμικά αιτήματα περιλαμβάνονται:

• Νομιμοποίηση οικοδομησιμότητας εντός και εκτός σχεδίου

• Μονιμοποίηση της ευχερούς διόρθωσης κτηματολογικών εγγραφών

• Εκσυγχρονισμός του δικαίου της οριζόντιας ιδιοκτησίας

• Στήριξη ιδιοκτητών διατηρητέων ακινήτων

Οι προτάσεις αυτές στοχεύουν σε μια σταθερή, δίκαιη και σύγχρονη αγορά ακινήτων, προστατεύοντας ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, ενώ παράλληλα ενισχύουν τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης.