Επαγγέλματα που θα εξαφανιστούν λόγω τεχνητής νοημοσύνης: Η ΑΙ αναδιαμορφώνει την εργασία

Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει περάσει πλέον από το στάδιο του πειραματισμού στη φάση της πλήρους ωριμότητας, ασκώντας δομική και διαρκή πίεση στην αγορά εργασίας. Οι επιπτώσεις δεν αφορούν πια μόνο τη βιομηχανία ή τις χαμηλής εξειδίκευσης θέσεις, αλλά αγγίζουν τον πυρήνα της μεσαίας τάξης και κυρίως τα επαγγέλματα γραφείου, τα λεγόμενα «λευκά κολάρα». Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύει το ιταλικό μέσο TgCom24, η αγορά της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ιταλία έχει φτάσει πλέον σε αξία τα 1,2 δισ. ευρώ, καταγράφοντας εντυπωσιακή ετήσια αύξηση 58%. Η εκρηκτική αυτή ανάπτυξη επιταχύνει τον μετασχηματισμό των επαγγελμάτων, με ιδιαίτερη ένταση στους διοικητικούς και υποστηρικτικούς ρόλους. Τα δεδομένα προέρχονται από την έκθεση AI Shock Index Report, που εκπονήθηκε από τη MIA Academy. Η μελέτη εισάγει έναν νέο δείκτη, τον AI Shock Index, ο οποίος κατατάσσει τα επαγγέλματα σε πέντε επίπεδα κινδύνου αυτοματοποίησης. Η αξιολόγηση βασίζεται στην επαναληψιμότητα των καθηκόντων, στον βαθμό υιοθέτησης της τεχνολογίας και στις μακροπρόθεσμες τάσεις της αγοράς.

Η ανάλυση καταδεικνύει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν περιορίζεται πλέον στην αντικατάσταση χειρωνακτικών ή απλών εκτελεστικών εργασιών. Αντιθέτως, προχωρά κατά μήκος της αλυσίδας αξίας, επηρεάζοντας όλο και περισσότερο διοικητικές θέσεις και ρόλους παροχής υπηρεσιών. Στο επίπεδο 5 του δείκτη, που χαρακτηρίζεται ως «κρίσιμος κίνδυνος», εντάσσονται επαγγέλματα με υψηλό βαθμό αυτοματοποιησιμότητας: εισαγωγή και μεταγραφή δεδομένων, τηλεμάρκετινγκ, εξυπηρέτηση πελατών μέσω email, καθώς και υπάλληλοι ελέγχου εγγράφων και διαχείρισης αρχείων. Στο επίπεδο 4, που αντιστοιχεί σε «υψηλό κίνδυνο», περιλαμβάνονται βασικοί πυλώνες της παραδοσιακής επιχειρησιακής δομής, όπως διοικητικοί υπάλληλοι back office, νέοι λογιστές, υπάλληλοι γκισέ, εργαζόμενοι σε κρατήσεις ταξιδιών, ταμίες και προσωπικό ποιοτικού ελέγχου. Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της MIA Academy, σε πολλές περιπτώσεις δεν παρατηρείται άμεση κατάργηση θέσεων, αλλά μια σταδιακή αποψίλωση καθηκόντων. Το φαινόμενο αυτό οδηγεί σε μείωση της οικονομικής αξίας των ρόλων και σε αυξανόμενη εργασιακή επισφάλεια, χωρίς να υπάρχει πάντοτε σαφής «στιγμή αντικατάστασης».

Την ίδια ώρα, η έκθεση τονίζει ότι ο αυτοματισμός δεν λειτουργεί μόνο καταστροφικά. Δημιουργεί και ένα νέο, ταχύτατα αναπτυσσόμενο οικοσύστημα επαγγελμάτων. Η ζήτηση για ειδικούς στην παραγωγική (generative) τεχνητή νοημοσύνη αυξάνεται ραγδαία, με προφίλ όπως Generative AI Specialist, AI Ethicist, AI Risk Manager και MLOps Engineer να συγκαταλέγονται στα πλέον περιζήτητα διεθνώς. Η έλλειψη εξειδικευμένων δεξιοτήτων έχει ήδη οδηγήσει σε μέσο μισθολογικό πριμ της τάξης του +56% σε σύγκριση με παραδοσιακούς ρόλους. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ένας Senior AI Engineer αμείβεται κατά μέσο όρο με 106.000 δολάρια ετησίως, ενώ ένας Generative AI Specialist μπορεί να ξεπεράσει τις 120.000 δολάρια.

Η MIA Academy υποστηρίζει ότι η απάντηση στον μετασχηματισμό της εργασίας δεν είναι η άρνηση της τεχνολογίας, αλλά η συστηματική επανεκπαίδευση (reskilling). Όπως τονίζει ο διευθυντής της Ακαδημίας, Antonio Santoro, ο AI Shock Index δεν αποτελεί εργαλείο καταστροφολογίας, αλλά έναν χάρτη προσανατολισμού. «Η κατανόηση σήμερα του αντίκτυπου της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εργασία επιτρέπει σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις και να επενδύουν στις δεξιότητες που θα καθοδηγήσουν την ανάπτυξη των επόμενων ετών», σημειώνει χαρακτηριστικά. Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν απειλεί απλώς μεμονωμένα επαγγέλματα, αλλά επανακαθορίζει το τι σημαίνει εργασία, αξία και επαγγελματική ασφάλεια. Όσοι προσαρμοστούν έγκαιρα, αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα. Όσοι μείνουν στάσιμοι, κινδυνεύουν να βρεθούν στο περιθώριο μιας αγοράς που αλλάζει ταχύτερα από ποτέ.