Τραμπ – Ισπανία: Ο Μακρόν στηρίζει Σάντσεθ

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τις διεθνείς ισορροπίες, η Γαλλία επέλεξε να σταθεί ανοιχτά στο πλευρό της Ισπανίας, μετά τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η άρνηση της Μαδρίτης να επιτρέψει τη χρήση στρατιωτικών βάσεων της για τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν εξέφρασε την «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη» προς την ισπανική κυβέρνηση, ύστερα από τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ. Σύμφωνα με πηγή από το Μέγαρο των Ηλυσίων, η συνομιλία πραγματοποιήθηκε με στόχο να διατυπωθεί σαφές μήνυμα στήριξης προς τη Μαδρίτη απέναντι σε όσα το Παρίσι χαρακτήρισε «απειλές οικονομικού εξαναγκασμού» που προήλθαν από την Ουάσιγκτον. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά τη δημόσια προειδοποίηση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ ότι η αμερικανική πλευρά θα μπορούσε να επανεξετάσει τις εμπορικές της σχέσεις με την Ισπανία. Η ένταση πυροδοτήθηκε όταν η κυβέρνηση Σάντσεθ ανακοίνωσε ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση ισπανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων για επιθέσεις εναντίον του Ιράν, σε μια περίοδο όπου η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε κατάσταση ακραίας γεωπολιτικής έντασης.

Ο Γάλλος πρόεδρος είχε ήδη διατυπώσει δημόσια την άποψη ότι οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις που ξεκίνησαν το Σάββατο εναντίον του Ιράν δεν ήταν σύμφωνες με το διεθνές δίκαιο. Σε τηλεοπτικό του διάγγελμα είχε δηλώσει ότι η Γαλλία δεν μπορεί να εγκρίνει στρατιωτικές ενέργειες που πραγματοποιούνται εκτός του πλαισίου των διεθνών κανόνων. Παρότι ο Μακρόν απέδωσε σαφώς ευθύνες στο Ιράν για τη συνολική κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, η τοποθέτησή του συνέκλινε σε μεγάλο βαθμό με τη γραμμή που είχε ήδη υιοθετήσει η ισπανική κυβέρνηση. Ο Πέδρο Σάντσεθ είχε χαρακτηρίσει τις επιθέσεις «παράνομες» και είχε προειδοποιήσει ότι μια τέτοια στρατιωτική κλιμάκωση εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τη διεθνή σταθερότητα.

Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ έγιναν κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον νέο καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς στον Λευκό Οίκο. Ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε σε ιδιαίτερα σκληρή ρητορική απέναντι στη Μαδρίτη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διακοπής των εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Αίσθηση προκάλεσε το γεγονός ότι ο Γερμανός καγκελάριος απέφυγε να υπερασπιστεί δημόσια τον Ισπανό πρωθυπουργό, επιλέγοντας να μην σχολιάσει την αντιπαράθεση. Η στάση αυτή προκάλεσε έκπληξη στη Μαδρίτη, καθώς η ισπανική κυβέρνηση ανέμενε μια πιο ξεκάθαρη ευρωπαϊκή τοποθέτηση απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις.

Παρέμβαση της Κομισιόν

Λίγες ώρες αργότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε σαφές μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει πλήρως την Ισπανία. Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Ολοφ Γκιλ δήλωσε ότι τα κράτη-μέλη της Ένωσης παραμένουν ενωμένα και ότι η Ε.Ε. είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της, εφόσον υπάρξουν κινήσεις που απειλούν την οικονομική ή εμπορική ισορροπία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθύμισε παράλληλα ότι οι εμπορικές σχέσεις ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν έναν από τους πιο σημαντικούς οικονομικούς άξονες στον κόσμο. Όπως τονίστηκε, πρόκειται για μια βαθιά αλληλεξαρτώμενη σχέση που έχει σημαντικά οφέλη και για τις δύο πλευρές. Η αντιπαράθεση γύρω από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν εντός της Δύσης σε ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Η στάση της Ισπανίας και η στήριξη που εκφράστηκε από τη Γαλλία δείχνουν ότι αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιθυμούν να αποφύγουν μια ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Ταυτόχρονα, η ένταση με την Ουάσιγκτον δημιουργεί ένα νέο διπλωματικό τεστ για την ευρωπαϊκή συνοχή. Σε μια περίοδο παγκόσμιας αστάθειας, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση της διατλαντικής συνεργασίας και στην υπεράσπιση των δικών της πολιτικών επιλογών.