Παναγόπουλος υπεξαίρεση: Στο μικροσκόπιο η διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων της ΓΣΕΕ

Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις γύρω από την υπόθεση που αφορά τον πρόεδρο της Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ), Γιάννη Παναγόπουλο, καθώς η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες προχώρησε σε εκτεταμένη δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών, θυρίδων, τίτλων και ακινήτων, στο πλαίσιο έρευνας για υπόθεση υπεξαίρεσης και «ξεπλύματος» χρήματος. Η απόφαση, που φέρει την υπογραφή του επικεφαλής της Αρχής, πρώην αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Χαράλαμπος Βουρλιώτης, αφορά συνολικό ποσό που προσεγγίζει τα 2,1 εκατομμύρια ευρώ. Η δέσμευση επεκτείνεται σε έξι ακόμη φυσικά πρόσωπα και έξι εταιρείες, ενώ ήδη ο φάκελος έχει διαβιβαστεί στον αρμόδιο εισαγγελέα για τη διερεύνηση δύο κακουργημάτων: υπεξαίρεσης και νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Η έρευνα της Αρχής επικεντρώθηκε στη διαχείριση κονδυλίων ύψους 73 εκατομμυρίων ευρώ που διατέθηκαν κατά την πενταετία 2020–2025 για την υλοποίηση επτά εκπαιδευτικών και επιμορφωτικών προγραμμάτων. Τα προγράμματα αυτά χρηματοδοτήθηκαν από το Ελληνικό Δημόσιο και την Ευρωπαϊκή Ένωση και είχαν ως στόχο την κατάρτιση εργαζομένων μέσω συνδεδεμένων φορέων της ΓΣΕΕ, όπως ινστιτούτα και κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης. Σύμφωνα με το πόρισμα, από το σύνολο των ελεγχθέντων ποσών εντοπίζονται σοβαρές ενδείξεις ότι τουλάχιστον 2.096.344,19 ευρώ δεν διατέθηκαν για τον σκοπό που είχαν προβλεφθεί, αλλά αποτέλεσαν αντικείμενο υπεξαίρεσης. Η υπόθεση δεν αφορά απλώς διαχειριστικές ατέλειες ή λογιστικές παρατυπίες. Το περιεχόμενο της διάταξης δέσμευσης σκιαγραφεί, κατά τις εκτιμήσεις της Αρχής, ένα συντονισμένο σύστημα διοχέτευσης κονδυλίων μέσω δικτύου εταιρειών που λειτουργούσαν ως «ενδιάμεσοι».

Στο μικροσκόπιο βρέθηκαν έξι εταιρείες με αντικείμενο δραστηριότητας την επικοινωνία, τις γραφικές τέχνες, τις εκτυπώσεις, τα οπτικοακουστικά προϊόντα, το λογισμικό, την κυβερνοασφάλεια και τη διαφήμιση. Κατά την Αρχή, ορισμένες εξ αυτών δεν διέθεταν ούτε το απαιτούμενο προσωπικό ούτε την αναγκαία υλικοτεχνική υποδομή για να υλοποιήσουν τα έργα που φέρονται να ανέλαβαν. Το κρίσιμο εύρημα, σύμφωνα με πληροφορίες από την έρευνα, είναι ότι τα νομικά πρόσωπα που διαχειρίζονταν τα προγράμματα κατάρτισης προχωρούσαν σε αναθέσεις έργων στις συγκεκριμένες εταιρείες. Στη συνέχεια, μέρος των ποσών που καταβάλλονταν εκταμιευόταν σε μετρητά χωρίς σαφή και τεκμηριωμένη αιτιολογία. Καταγράφονται, μάλιστα, επανειλημμένες αναλήψεις που υπερβαίνουν συνολικά το 1,5 εκατομμύριο ευρώ, καθώς και μεταφορές σε ατομικούς λογαριασμούς συνδεδεμένων προσώπων χωρίς επαρκή νόμιμη βάση. Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με το πόρισμα, δημιουργεί σοβαρές υπόνοιες ότι οι εταιρείες λειτουργούσαν ως «οχήματα» για τη διοχέτευση κεφαλαίων στους τελικούς αποδέκτες.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται από την Αρχή στο στοιχείο της μεταγενέστερης διαχείρισης των επίμαχων ποσών. Το πόρισμα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν βάσιμες υπόνοιες πως τα ποσά που φέρονται ως προϊόν υπεξαίρεσης αναμείχθηκαν με άλλα, νομίμως αποκτηθέντα κεφάλαια, με σκοπό τη συγκάλυψη της προέλευσής τους. Η πρακτική αυτή, εφόσον αποδειχθεί, στοιχειοθετεί το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες κατ’ επάγγελμα και κατ’ εξακολούθηση, σύμφωνα με τον νόμο 4557/2018. Στο πλαίσιο αυτό, η Αρχή προχώρησε σε δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών, επενδυτικών προϊόντων, μετοχών και θυρίδων, καθώς και σε απαγόρευση μεταβίβασης συγκεκριμένων ακινήτων. Από τη δέσμευση εξαιρούνται ποσά που αφορούν μισθούς, συντάξεις και βασικές ανάγκες διαβίωσης, όπως προβλέπει η νομοθεσία.

Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις, με κομματικούς σχηματισμούς να τοποθετούνται δημοσίως. Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο πρόσωπο του προέδρου της ΓΣΕΕ, αλλά επεκτείνεται στο ευρύτερο ζήτημα της διαφάνειας στη διαχείριση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων από κοινωνικούς και συνδικαλιστικούς φορείς. Η αξιοπιστία των μηχανισμών ελέγχου, η επάρκεια των διαδικασιών ανάθεσης και η λογοδοσία στη διαχείριση δημοσίου χρήματος επανέρχονται στο προσκήνιο με έντονο τρόπο. Σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα καλείται να διαχειριστεί αυξημένους ευρωπαϊκούς πόρους και προγράμματα κατάρτισης, η υπόθεση αυτή αναδεικνύει τη σημασία της θεσμικής θωράκισης και της διαρκούς εποπτείας.

Οι δεσμεύσεις ισχύουν μέχρι την οριστική κρίση της Δικαιοσύνης. Η εισαγγελική έρευνα που ακολουθεί θα κρίνει αν οι ενδείξεις μετατραπούν σε κατηγορητήριο και, εν συνεχεία, αν στοιχειοθετηθούν ποινικές ευθύνες. Μέχρι τότε, η υπόθεση παραμένει σε στάδιο διερεύνησης, με τις εμπλεκόμενες πλευρές να έχουν τη δυνατότητα να προβάλλουν τις θέσεις και τις εξηγήσεις τους. Ωστόσο, το πολιτικό και θεσμικό αποτύπωμα της έρευνας είναι ήδη αισθητό, καθώς θέτει στο επίκεντρο το ζήτημα της διαχείρισης των δημόσιων πόρων και της ευθύνης όσων τους διαχειρίζονται.