Σύλληψη Μαδούρο: Δεν είναι νόμιμος ηγέτης, λέει η πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου

Την πρώτη φωτογραφία του Νικολάς Μαδούρο μετά τη σύλληψή του έδωσε στη δημοσιότητα ο Ντόναλντ Τραμπ, πυροδοτώντας νέο κύκλο έντονων αντιδράσεων και ερωτημάτων για τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα. Στο στιγμιότυπο, ο πρόεδρος της χώρας εμφανίζεται με δεμένα χέρια, καλυμμένα μάτια και αυτιά, φορώντας γκρι φόρμα, επάνω στο αμερικανικό αεροπλανοφόρο Iwo Jima. Σύμφωνα με πληροφορίες, μεταφέρεται εκτός Βενεζουέλας, με προορισμό το Γκουαντάναμο.

Λίγες ώρες νωρίτερα, μέσο ενημέρωσης της Βενεζουέλας, το WRadio, είχε δημοσιεύσει διαφορετική φωτογραφία, στην οποία ο Μαδούρο διακρίνεται στο εσωτερικό στρατιωτικού αεροσκάφους, καθισμένος ανάμεσα σε ένστολους άνδρες, με χειροπέδες. Οι εικόνες αυτές, αν και δεν έχουν επιβεβαιωθεί όλες επισήμως, ενίσχυσαν τη διεθνή αίσθηση ότι πρόκειται για μία επιχείρηση εξαιρετικά υψηλού συμβολισμού. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν «επιτυχημένη μεγάλης κλίμακας επιχείρηση» κατά της ηγεσίας της Βενεζουέλας και ότι ο Μαδούρο συνελήφθη μαζί με τη σύζυγό του, Σίλια Φλόρες, και μεταφέρθηκαν αεροπορικώς εκτός χώρας. Όπως ανέφερε, η επιχείρηση έγινε σε συνεργασία με αμερικανικές αρχές επιβολής του νόμου, ενώ προανήγγειλε αναλυτική ενημέρωση από το Mar-a-Lago.

Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, τη σύλληψη φέρεται να πραγματοποίησαν μέλη της Delta Force, της επίλεκτης μονάδας ειδικών επιχειρήσεων του αμερικανικού στρατού, η οποία στο παρελθόν είχε αναλάβει και την επιχείρηση που οδήγησε στον θάνατο του ηγέτη του Ισλαμικού Κράτους, Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι. Υπενθυμίζεται ότι ο Μαδούρο ήταν επικηρυγμένος από τις ΗΠΑ από το 2020, με κατηγορίες που αφορούν διακίνηση ναρκωτικών. Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, η επιχείρηση προκάλεσε και πολιτική αντιπαράθεση. Η βουλευτής των Δημοκρατικών Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ κατηγόρησε τον Τραμπ ότι χρησιμοποιεί τη σύλληψη ως «αντιπερισπασμό», υποστηρίζοντας ότι το πραγματικό κίνητρο δεν είναι τα ναρκωτικά αλλά το πετρέλαιο της Βενεζουέλας και η επιδίωξη αλλαγής καθεστώτος.

Την ίδια ώρα, το μέλλον της χώρας παραμένει εξαιρετικά ασαφές. Το Σύνταγμα της Βενεζουέλας προβλέπει ότι σε περίπτωση «απόλυτης απουσίας» του προέδρου, την εξουσία αναλαμβάνει προσωρινά η εκτελεστική αντιπρόεδρος, Ντέλσι Ροδρίγκες, η οποία οφείλει να προκηρύξει εκλογές εντός 30 ημερών. Η ίδια δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν γνωρίζει την τοποθεσία του Μαδούρο ούτε της συζύγου του και ζήτησε αποδείξεις ότι είναι ζωντανός. Παράλληλα, η αντιπολίτευση βλέπει τη συγκυρία ως ενδεχόμενη ευκαιρία πολιτικής μετάβασης. Ο εξόριστος πολιτικός Εντμούντο Γκονσάλες, τον οποίο στηρίζει η αντιπολίτευση, θεωρείται από τους επικριτές του καθεστώτος ως ο νόμιμος πρόεδρος μετά τις αμφισβητούμενες εκλογές. Στο πλευρό του βρίσκεται η δημοκρατική ακτιβίστρια και νομπελίστρια Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η οποία έχει μιλήσει για «ομαλή και ειρηνική μετάβαση» όταν αποχωρήσει η σημερινή ηγεσία.

Ένα τρίτο σενάριο που δεν αποκλείεται είναι η περαιτέρω στρατιωτικοποίηση της κρίσης. Ο υπουργός Άμυνας της Βενεζουέλας, Βλαντιμίρ Παδρίνο Λόπες, έκανε λόγο για «εισβολή» και δήλωσε ότι η χώρα θα αντισταθεί σε οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική παρουσία, αυξάνοντας τους φόβους για κλιμάκωση. Οι διεθνείς αντιδράσεις υπήρξαν άμεσες. Η Ρωσία κάλεσε τις ΗΠΑ να απελευθερώσουν τον Μαδούρο και τη σύζυγό του, ζητώντας επίλυση των διαφορών μέσω διαλόγου. Η Κίνα καταδίκασε τη χρήση βίας, κάνοντας λόγο για παραβίαση της κυριαρχίας της Βενεζουέλας και του διεθνούς δικαίου. Το Μεξικό προειδοποίησε ότι η στρατιωτική επιχείρηση θέτει σε κίνδυνο την περιφερειακή σταθερότητα.

Στην Ευρώπη, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα δήλωσε ότι το Κοινοβούλιο δεν αναγνωρίζει τον Μαδούρο ως νόμιμα εκλεγμένο πρόεδρο, τονίζοντας την ανάγκη δημοκρατικής λύσης. Η Ισπανία κάλεσε σε αποκλιμάκωση και προσφέρθηκε να διαμεσολαβήσει, ενώ Γερμανία, Ιταλία και Βέλγιο ανακοίνωσαν ότι παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια των πολιτών τους που ζουν στη χώρα. Καθώς οι πληροφορίες παραμένουν αποσπασματικές και αντικρουόμενες, ένα είναι βέβαιο: η σύλληψη Μαδούρο αποτελεί σημείο καμπής για τη Βενεζουέλα και ενδέχεται να επανακαθορίσει τις ισορροπίες στη Λατινική Αμερική.