Οταν η μνήμη σβήνει, αλλά η αγάπη μένει: Ο άνδρας με Αλτσχάιμερ που ζήτησε ξανά σε γάμο τη γυναίκα του

Ο Μάικλ Ο’Ράιλι δεν θυμάται πάντα το όνομα της γυναίκας του. Υπάρχουν μέρες που δεν είναι βέβαιος αν είναι παντρεμένος. Κι όμως, κάθε φορά που τη βλέπει, ξέρει κάτι με απόλυτη βεβαιότητα: ότι την αγαπά. Χωρίς εξηγήσεις, χωρίς αναμνήσεις, χωρίς παρελθόν. Μια αγάπη ενστικτώδης, βαθιά ριζωμένη, που επιμένει ακόμη κι όταν όλα τα άλλα χάνονται. «Μπορεί να ξεχνάει τα πάντα, αλλά ποτέ αυτό», λέει η Λίντα Φέλντμαν, σύντροφός του εδώ και σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. «Ξέρει ότι με αγαπά. Και αυτό δεν αλλάζει». Ο 77χρονος Μάικλ πάσχει από Αλτσχάιμερ και ζει σε κέντρο φροντίδας μνήμης στο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια. Τον περασμένο Νοέμβριο, σε μία από τις επισκέψεις της Λίντα, την πλησίασε ξαφνικά, την κοίταξε με σοβαρότητα και της έκανε μια ερώτηση που εκείνη είχε ακούσει πρώτη φορά πριν από 39 χρόνια: «Θα με παντρευτείς;». Η απάντηση ήταν ξανά «ναι».

Ελίζα Κονοφάγου: Η Ελληνίδα ερευνήτρια που «ξυπνά» τα κύτταρα του εγκεφάλου

Όταν το προσωπικό του κέντρου έμαθε τι είχε συμβεί, πρότεινε να οργανώσει έναν γάμο. Και έτσι, στις 10 Ιανουαρίου, το ζευγάρι παντρεύτηκε για δεύτερη φορά, σε μια λιτή τελετή, με παρόντες συγγενείς, φίλους και φροντιστές. «Η αγάπη πάντα βρίσκει τρόπο», έγραφε το μήνυμα που συνόδευσε την ημέρα. Η ιστορία τους ξεκίνησε πολλά χρόνια πριν, το 1979, όταν και οι δύο εργάζονταν ως δικηγόροι στην εισαγγελία της κομητείας Αλαμίντα. Τότε ήταν και οι δύο παντρεμένοι με άλλους ανθρώπους. Η Λίντα θυμάται ακόμα την πρώτη φορά που άκουσε για τον Μάικλ: «Αν θέλεις να δεις έναν πραγματικά εξαιρετικό δικηγόρο στις τελικές αγορεύσεις, μου είπαν, να πας να τον ακούσεις». Έκαναν παρέα για χρόνια. Οι ζωές τους άλλαξαν, οι γάμοι τους τελείωσαν, αλλά όταν εκείνος της ζήτησε να βγουν για πρώτη φορά, εκείνη δίστασε. Είχε μόλις χωρίσει και μεγάλωνε μόνη της ένα παιδί. Δεν ήταν έτοιμη. Ο Μάικλ, όμως, βρήκε έναν ανορθόδοξο τρόπο να τη φέρει κοντά του: έστειλε email σε όλους τους συναδέλφους τους ρωτώντας ποιος θα ήθελε να παρακολουθήσει μια νεκροψία, γνωρίζοντας το ενδιαφέρον της για την ιατροδικαστική. Μόνο δύο απάντησαν θετικά. Ο δεύτερος έφυγε έντρομος. Εκείνοι, μετά, πήγαν για φαγητό. Ήταν το πρώτο τους ραντεβού.

Έμειναν μαζί χρόνια πριν παντρευτούν. Όταν ήρθε η πρώτη πρόταση, η Λίντα δίστασε ξανά. Τελικά είπε το «ναι» όταν συνειδητοποίησε ότι τα παιδιά τους δυσκολεύονταν να καταλάβουν τη φύση της σχέσης τους. Παντρεύτηκαν το 1987, στο σαλόνι του σπιτιού τους, σε μια απλή οικογενειακή τελετή. Η ίδια λέει πως οι διαφορές τους τους ένωναν: εκείνη αγχώδης, εβραϊκής καταγωγής, εκείνος Ιρλανδός καθολικός, λάτρης της έντασης και της δράσης. Η ισορροπία τους έμοιαζε αυτονόητη. Η διάγνωση της άνοιας, όμως, ήταν σοκ. Ιδίως για έναν άνθρωπο που κάποτε αγόρευε επί ώρες χωρίς σημειώσεις, με μνήμη σχεδόν φωτογραφική. Κι όμως, μέσα σε αυτή τη σταδιακή απώλεια, η αγάπη δεν υποχώρησε. Για τη Λίντα, η δεύτερη πρόταση γάμου είναι η πιο καθαρή απόδειξη ότι κάποια συναισθήματα δεν χρειάζονται μνήμη για να επιβιώσουν. «Η ζωή φέρνει κρίσεις κάθε είδους», λέει. «Αυτή είναι μια ιστορία για το πώς η αγάπη μπορεί να αντέξει, ακόμα κι όταν όλα τα άλλα σβήνουν».