«Νάρνια»: Πώς το Ισραήλ χτύπησε στην καρδιά της Τεχεράνης και στόχευσε την πυρηνική ελίτ του Ιράν

Για χρόνια, το Ισραήλ παρακολουθούσε σιωπηλά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, πιστεύοντας ότι η Τεχεράνη πλησίαζε επικίνδυνα στην απόκτηση στρατιωτικής πυρηνικής ικανότητας. Όταν εκτιμήθηκε ότι οι συνθήκες είχαν ωριμάσει —στρατιωτικά, επιχειρησιακά και γεωπολιτικά— αποφασίστηκε μια επιχείρηση που, σύμφωνα με έρευνα της Washington Post και του PBS Frontline, είχε ως κεντρικό στόχο όχι μόνο εγκαταστάσεις αλλά ανθρώπους: την ίδια την επιστημονική γενιά πίσω από το πρόγραμμα. Η επιχείρηση έφερε το κωδικό όνομα «Νάρνια» και εντάχθηκε στη συνολικότερη στρατιωτική εκστρατεία «Rising Lion». Στις 3:21 τα ξημερώματα της 13ης Ιουνίου 2025, το Ισραήλ ξεκίνησε τα πρώτα πλήγματα μέσα στην Τεχεράνη. Δεν επρόκειτο για μυστικές εκτελέσεις με μοτοσικλέτες ή παγιδευμένα αυτοκίνητα — όπως είχε συμβεί στο παρελθόν — αλλά για άμεσες, βαριές επιθέσεις σε κατοικίες. Πολυκατοικίες και σπίτια στην «καρδιά» της ιρανικής πρωτεύουσας έγιναν στόχος αεροπορικών ή πυραυλικών πληγμάτων.

Ο θεωρητικός φυσικός Μοχάμαντ Μεχντί Τεχραντσί, ειδικός σε εκρηκτικά και πρόσωπο υπό αμερικανικές κυρώσεις, σκοτώθηκε μέσα στο διαμέρισμά του, στον έκτο όροφο συγκροτήματος γνωστού ως «Συγκρότημα Καθηγητών». Σύμφωνα με την έρευνα, η ισχύς της έκρηξης που κατέστρεψε το κτίριο εκτιμάται πως ήταν αντίστοιχη βόμβας περίπου 220 κιλών.

Δύο ώρες αργότερα, σκοτώθηκε και ο Φερεϊντούν Αμπάσι, πρώην επικεφαλής του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν — ο ίδιος είχε επιβιώσει από απόπειρα δολοφονίας το 2010 με μαγνητική βόμβα στο αυτοκίνητό του. Συνολικά, σύμφωνα με ισραηλινές αναφορές, 11 ανώτεροι πυρηνικοί επιστήμονες σκοτώθηκαν τις πρώτες ημέρες της επιχείρησης.

Ιδιαίτερα δραματική ήταν η υπόθεση του Μοχάμαντ Ρεζά Σεντιγκί Σαμπέρ. Στην πρώτη επίθεση στο σπίτι του στην Τεχεράνη, ο ίδιος δεν βρισκόταν εκεί. Σκοτώθηκε όμως ο 17χρονος γιος του. Ο επιστήμονας επέστρεψε αργότερα στην ιδιαίτερη πατρίδα του, στην επαρχία Γκιλάν, για την κηδεία του παιδιού του. Στις 24 Ιουνίου, την τελευταία ημέρα της 12ήμερης σύγκρουσης, σκοτώθηκε τελικά σε δεύτερο πλήγμα στο σπίτι συγγενών του. Στην επίθεση αυτή επιβεβαιώθηκαν 15 θάνατοι αμάχων, ανάμεσά τους τέσσερις ανήλικοι. Η Washington Post επαλήθευσε συνολικά 71 θανάτους αμάχων σε πέντε επιθέσεις, ενώ ιρανικές πηγές ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό των νεκρών από τις ισραηλινές επιθέσεις σε 1.062, εκ των οποίων 276 πολίτες. Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι καταβλήθηκε προσπάθεια περιορισμού των «παράπλευρων απωλειών», όμως τα στοιχεία δείχνουν πως οι επιθέσεις σε πυκνοκατοικημένες περιοχές είχαν σημαντικό κόστος.

Στο παρελθόν, το Ισραήλ είχε δολοφονήσει Ιρανούς επιστήμονες με πιο «αόρατες» μεθόδους: Μαγνητικές βόμβες σε αυτοκίνητα, ενέδρες, τηλεχειριζόμενο πολυβόλο (όπως στην περίπτωση του Μοχσέν Φαχριζαντέχ το 2020). Τον Ιούνιο του 2025, όμως, η στρατηγική άλλαξε. Τα πλήγματα έγιναν ανοιχτά, μαζικά και συντονισμένα. Παράλληλα με την εξόντωση επιστημόνων, η ευρύτερη εκστρατεία «Rising Lion» περιλάμβανε: Καταστροφή μεγάλου μέρους των εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, διάλυση συστημάτων αεράμυνας, πλήγματα στις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ και στο Φόρντοου, μεταγενέστερες επιθέσεις από αμερικανικά βομβαρδιστικά B-2 και πυραύλους Tomahawk

Αμερικανοί, Ισραηλινοί και αναλυτές της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας εκτιμούν ότι το ιρανικό πρόγραμμα υπέστη σοβαρή καθυστέρηση ετών. Δεν υπάρχει όμως ομοφωνία για τον ισχυρισμό ότι «εξαλείφθηκε πλήρως». Το Ιράν διατηρεί απόθεμα περίπου 900 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Για πυρηνικό όπλο απαιτείται εμπλουτισμός 90%. Παραμένει άγνωστο αν η Τεχεράνη έχει ακόμη λειτουργική πρόσβαση στο σύνολο του υλικού αυτού. Την ίδια στιγμή, καταγράφονται ενδείξεις υπόγειας δραστηριότητας κοντά στη Νατάνζ και προσπάθεια ανασυγκρότησης του βαλλιστικού οπλοστασίου. Ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, δήλωσε ότι «η γνώση δεν μπορεί να δολοφονηθεί» και ότι το πρόγραμμα δεν μπορεί να διαγραφεί.