Κορυφαίο σε Ελλάδα και Κύπρο το Πανεπιστήμιο Αθηνών

Τα αποτελέσματα της παγκόσμιας κατάταξης Times Higher Education World University Rankings 2025–2026 σκιαγραφούν με σαφήνεια το τοπίο της διεθνούς ανώτατης εκπαίδευσης, επιβεβαιώνοντας αφενός τη διαχρονική υπεροχή των κορυφαίων πανεπιστημίων του αγγλοσαξονικού κόσμου και αφετέρου τη βελτιωμένη και πιο ορατή παρουσία της Ελλάδας και της Κύπρου στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χάρτη. Στην κορυφή της ελληνικής και κυπριακής παρουσίας βρίσκεται το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το οποίο αναδεικνύεται ως το κορυφαίο πανεπιστήμιο στις δύο χώρες. Το ΕΚΠΑ σημείωσε άνοδο περίπου 100 θέσεων σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, κατατασσόμενο πλέον στη ζώνη 401–500 παγκοσμίως και καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση μεταξύ των 24 ελληνικών και κυπριακών πανεπιστημίων που περιλαμβάνονται στη φετινή κατάταξη. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει μια σταθερή και διαχρονική ανοδική πορεία, η οποία δεν προκύπτει συγκυριακά αλλά βασίζεται σε μακροπρόθεσμη βελτίωση των βασικών δεικτών αξιολόγησης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της κατάταξης, την περίοδο 2018–2026 το Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει ενισχύσει σημαντικά την ερευνητική του ποιότητα, έχει βελτιώσει αισθητά τη διεθνή του παρουσία και συγκαταλέγεται πλέον στο ανώτερο 10% των πανεπιστημίων παγκοσμίως ως προς τη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα. Τα δεδομένα αυτά υπογραμμίζουν την αυξανόμενη διεθνή απήχηση της έρευνας που παράγεται στο Ίδρυμα, αλλά και τη σταδιακή του ενσωμάτωση σε δίκτυα καινοτομίας και μεταφοράς γνώσης.

Στη φετινή κατάταξη περιλαμβάνονται και τέσσερα πανεπιστήμια της Κύπρου, γεγονός που ενισχύει τη συνολική εικόνα του ελληνόφωνου ακαδημαϊκού χώρου. Το Πανεπιστήμιο Κύπρου κατατάσσεται επίσης στη ζώνη 401–500 παγκοσμίως, ενώ το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου και το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας τοποθετούνται στις θέσεις 501–600. Το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου κατατάσσεται στη ζώνη 801–1000. Η παρουσία αυτή καταδεικνύει σταδιακή ενίσχυση της κυπριακής ανώτατης εκπαίδευσης στον διεθνή ανταγωνισμό.

Η μεθοδολογία της κατάταξης βασίζεται σε εκτεταμένα βιβλιομετρικά δεδομένα της Elsevier μέσω της βάσης Scopus και περιλαμβάνει την ανάλυση εκατοντάδων εκατομμυρίων παραπομπών σε δεκάδες εκατομμύρια επιστημονικές δημοσιεύσεις από χιλιάδες διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Λαμβάνονται υπόψη οι δημοσιεύσεις της περιόδου 2020–2024 και οι παραπομπές έως το 2025, ώστε να αποτυπωθεί με ακρίβεια ο βαθμός διεθνούς απήχησης και επιρροής της έρευνας κάθε πανεπιστημίου. Η συνολική αξιολόγηση οργανώνεται γύρω από πέντε βασικούς πυλώνες: τη διδασκαλία, το ερευνητικό περιβάλλον, την ποιότητα της έρευνας, τον διεθνή προσανατολισμό και τη μεταφορά γνώσης προς τη βιομηχανία.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τη συνεχιζόμενη κυριαρχία των αγγλοσαξονικών πανεπιστημίων. Για δέκατη συνεχόμενη χρονιά, στην πρώτη θέση κατατάσσεται το University of Oxford, διατηρώντας την πρωτοκαθεδρία τόσο στην ποιότητα της έρευνας όσο και στη διεθνή ακαδημαϊκή φήμη. Στη δεύτερη θέση ακολουθεί το Massachusetts Institute of Technology, με εξαιρετικές επιδόσεις στους δείκτες καινοτομίας και σχέσεων με τη βιομηχανία. Την τρίτη θέση μοιράζονται το University of Cambridge και το Princeton University, ενώ ακολουθούν σε ισοβαθμία το Harvard University και το Stanford University. Τη δεκάδα συμπληρώνουν το California Institute of Technology, το Imperial College London, το University of California, Berkeley και το Yale University. Έξι πανεπιστήμια από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τρία από το Ηνωμένο Βασίλειο συνθέτουν το Top 10, χωρίς παρουσία ασιατικού ιδρύματος, παρά τη συνολική άνοδο της Ασίας τα τελευταία χρόνια.

Ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ, Γεράσιμος Σιάσος, χαρακτήρισε τη διάκριση του Πανεπιστημίου Αθηνών ουσιαστική επιβεβαίωση της ποιότητας του ακαδημαϊκού και ερευνητικού έργου, υπογραμμίζοντας ότι η σταθερή ανοδική πορεία στις διεθνείς κατατάξεις αντικατοπτρίζει τη συλλογική προσπάθεια, τη στρατηγική συνέπεια και τη διαρκή προσήλωση στην αριστεία. Τόνισε επίσης ότι το Πανεπιστήμιο θα συνεχίσει να υπηρετεί με υπευθυνότητα την επιστήμη, την παιδεία και την κοινωνία, ενισχύοντας περαιτέρω τη διεθνή του παρουσία. Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει από την κατάταξη Times Higher Education 2025–2026 δείχνει ότι, παρά την ισχυρή γεωγραφική συγκέντρωση της ακαδημαϊκής κορυφής, πανεπιστήμια από μικρότερες χώρες μπορούν να βελτιώνουν ουσιαστικά τη θέση τους όταν επενδύουν συστηματικά στην έρευνα, στη διεθνοποίηση και στη σύνδεση με την κοινωνία και την οικονομία. Για την Ελλάδα, η άνοδος του Πανεπιστημίου Αθηνών λειτουργεί ως σαφές σημείο αναφοράς και ως ένδειξη ότι η ελληνική ανώτατη εκπαίδευση μπορεί να διεκδικήσει πιο ενεργό ρόλο στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χάρτη.