Κατάληψη ρωσικού τάνκερ: «Πειρατεία» καταγγέλλει βουλευτής του Πούτιν

Σοβαρή διπλωματική ένταση προκαλεί στις σχέσεις Μόσχας–Ουάσινγκτον η κατάσχεση δεξαμενόπλοιου που έφερε ρωσική σημαία από τις στρατιωτικές δυνάμεις των Ηνωμένες Πολιτείες στον Βόρειο Ατλαντικό, σε μια επιχείρηση που εντάσσεται στη γενικευμένη εκστρατεία πίεσης κατά των εξαγωγών βενεζουελανικού πετρελαίου. Η Μόσχα μιλά ανοιχτά για παραβίαση του διεθνούς δικαίου και για πράξη «πειρατείας», ανεβάζοντας κατακόρυφα το θερμόμετρο σε ένα ήδη εύφλεκτο γεωπολιτικό περιβάλλον. Το δεξαμενόπλοιο «Marinera», το οποίο έπλεε υπό ρωσική σημαία, κατασχέθηκε έπειτα από πολυήμερη καταδίωξη, διάρκειας άνω των δύο εβδομάδων. Οι αμερικανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι η επιχείρηση εντάσσεται στην προσπάθεια επιβολής κυρώσεων και αποκλεισμού της διακίνησης βενεζουελανικού αργού, ωστόσο η ρωσική πλευρά αντέδρασε έντονα, υποστηρίζοντας ότι το πλοίο βρισκόταν σε διεθνή ύδατα και δεν υπήρχε καμία νομική βάση για στρατιωτική επέμβαση.

Η Μόσχα, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε αρχικά προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε επιχείρηση ρεσάλτου θα συνιστούσε παραβίαση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας. Όταν διαπιστώθηκε ότι η αμερικανική Ακτοφυλακή προετοιμαζόταν για κατάληψη του πλοίου, ελήφθη η απόφαση αποστολής πολεμικών σκαφών και υποβρυχίου για την προστασία του «Marinera». Παρά την κίνηση αυτή, οι αμερικανικές δυνάμεις προχώρησαν στην κατάσχεση, με το ρωσικό υπουργείο Μεταφορών να δηλώνει ότι χάθηκε κάθε επικοινωνία με το πλοίο. Σε επίσημη ανακοίνωσή του, το ρωσικό Υπουργείο Μεταφορών επικαλείται τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, τονίζοντας ότι στα διεθνή ύδατα ισχύει η πλήρης ελευθερία ναυσιπλοΐας και ότι κανένα κράτος δεν δικαιούται να ασκεί βία σε πλοία που φέρουν νόμιμα τη σημαία άλλου κράτους. Υπογραμμίζεται, μάλιστα, ότι το «Marinera» είχε λάβει στις 24 Δεκεμβρίου 2025 προσωρινή άδεια να πλέει υπό τη σημαία της Ρωσία, σύμφωνα τόσο με το ρωσικό όσο και με το διεθνές δίκαιο.

Η πολιτική διάσταση της κρίσης ενισχύθηκε από τις δηλώσεις του Ρώσου βουλευτή Αντρέι Κλίσας, στελέχους του κυβερνώντος κόμματος του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος χαρακτήρισε την αμερικανική επιχείρηση «απολύτως πειρατική ενέργεια». Παράλληλα, το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών ζήτησε από την Ουάσινγκτον να εγγυηθεί την ανθρώπινη και αξιοπρεπή μεταχείριση των Ρώσων πολιτών που επιβαίνουν στο πλοίο και την ταχεία επιστροφή τους στη χώρα. Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς θεωρείται η πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία που αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις προχωρούν στην κατάσχεση πλοίου που φέρει ρωσική σημαία. Ταυτόχρονα, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο επιθετικής εφαρμογής των κυρώσεων κατά της Βενεζουέλας, το οποίο εντάθηκε μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Σε παράλληλη επιχείρηση, οι αμερικανικές αρχές κατέσχεσαν και το σούπερ τάνκερ «Sophia», υπό σημαία Παναμά, το οποίο χαρακτηρίστηκε ως «δεξαμενόπλοιο σκιώδους στόλου» που υπόκειται σε κυρώσεις. Σύμφωνα με τη νότια διοίκηση του αμερικανικού στρατού, το πλοίο είχε αναχωρήσει από τη Βενεζουέλα στις αρχές Ιανουαρίου, μεταφέροντας αργό προς την Κίνα με απενεργοποιημένο τον πομποδέκτη AIS, πρακτική που έχει γίνει συχνό εργαλείο παράκαμψης των κυρώσεων. Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ ξεκαθάρισε ότι ο αποκλεισμός του «παράνομου και υπό κυρώσεις» βενεζουελανικού πετρελαίου παραμένει σε πλήρη ισχύ «οπουδήποτε στον κόσμο», στέλνοντας σαφές μήνυμα αποτροπής προς τρίτες χώρες και διαμεσολαβητές.

Η Βενεζουέλα, από την πλευρά της, καταγγέλλει «απαγωγές» και απόπειρα υφαρπαγής των τεράστιων πετρελαϊκών της αποθεμάτων, τα οποία συγκαταλέγονται στα μεγαλύτερα παγκοσμίως. Οι ΗΠΑ, αντιστρέφοντας το επιχείρημα, κατηγορούν το Καράκας για «κλοπή αμερικανικού πετρελαίου», επικαλούμενες την ιστορική εθνικοποίηση του τομέα υδρογονανθράκων. Το σκηνικό περιπλέκεται περαιτέρω από τη συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ για εξαγωγή βενεζουελανικού αργού αξίας έως 2 δισ. δολαρίων προς τις ΗΠΑ, μια κίνηση που αποσκοπεί αφενός στην εκτροπή φορτίων από την Κίνα και αφετέρου στη συγκράτηση της πτώσης της παραγωγής στη Βενεζουέλα.