Η «Ασπίδα του Αχιλλέα»: Στη Βουλή ο αντιαεροπορικός θόλος

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανέδειξε με τον πιο σαφή τρόπο τη ραγδαία αύξηση της απειλής από βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αλλά και τη σημασία ενός ολοκληρωμένου και πολυστρωματικού συστήματος αεράμυνας. Το Ισραήλ, που διαθέτει από τα πιο εξελιγμένα αντιαεροπορικά συστήματα παγκοσμίως, καταφέρνει –με τη συνδρομή και των αμερικανικών συστημάτων THAAD και Patriot– να αναχαιτίζει πάνω από το 85% των εναέριων απειλών. Αντίθετα, αρκετές χώρες της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου, αλλά και η Τουρκία, εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την υποστήριξη άλλων κρατών για την προστασία κρίσιμων υποδομών και στρατηγικών στόχων. Μέσα σε αυτό το γεωπολιτικό περιβάλλον, η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει ως κορυφαία εθνική προτεραιότητα την ενίσχυση της αεράμυνας της χώρας, με στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου αντιβαλλιστικού, αντιαεροπορικού και αντι-drone συστήματος προστασίας, γνωστού ως «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Σύμφωνα με πληροφορίες της Καθημερινής, το σχέδιο αυτό αναμένεται να παρουσιαστεί στη συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής εξοπλιστικών της Βουλής την ερχόμενη Δευτέρα, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου εξοπλιστικού πακέτου που περιλαμβάνει τέσσερα ακόμη σημαντικά προγράμματα για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκεται η ανάπτυξη του νέου αντιαεροπορικού «θόλου», συνολικού κόστους σχεδόν 3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η πολυστρωματική αυτή ασπίδα θα καλύπτει ολόκληρη την ελληνική επικράτεια και θα λειτουργεί ως ενιαίο επιχειρησιακό σύστημα, ικανό να αντιμετωπίζει ένα ευρύ φάσμα απειλών: βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise, drones, περιπλανώμενα πυρομαχικά και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη καμικάζι.

Στον πυρήνα της νέας αεράμυνας θα βρίσκονται ισραηλινά συστήματα τελευταίας γενιάς, όπως τα Spyder AIO, Barak MXΑΣΠΙΔΑ Τ και David’s Sling, τα οποία θα συνεργάζονται με το προηγμένο ραντάρ ELM-2084. Το συγκεκριμένο ραντάρ θα έχει καθοριστικό ρόλο στον εντοπισμό, την παρακολούθηση και την αναχαίτιση εναέριων στόχων. Τα συστήματα αυτά θα λειτουργούν σε πλήρη διασύνδεση με τους ήδη υπάρχοντες Patriot, αλλά και με το δίκτυο αισθητήρων που έχει αναπτυχθεί στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Όλο το σύστημα θα υπάγεται στη νέα διακλαδική διοίκηση ενοποιημένης αεράμυνας του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, η οποία συγκροτήθηκε στις αρχές του έτους. Παράλληλα, ένα δεύτερο μεγάλο πρόγραμμα που αναμένεται να λάβει έγκριση αφορά την αναβάθμιση των μαχητικών F-16 Block 50. Η Αθήνα σχεδιάζει να μετατρέψει 38 αεροσκάφη αυτής της έκδοσης στο επίπεδο Viper, ενισχύοντας σημαντικά τη μαχητική ισχύ της Πολεμικής Αεροπορίας.

Το πρόγραμμα, συνολικού ύψους περίπου 1,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, περιλαμβάνει την εγκατάσταση νέου ραντάρ, αναβαθμισμένου υπολογιστή αποστολής, δυνατότητα χρήσης όπλων ακριβείας και το σύστημα επικοινωνίας Link-16, το οποίο επιτρέπει στα μαχητικά να ανταλλάσσουν σε πραγματικό χρόνο δεδομένα με τα Rafale, τα μελλοντικά F-35 και άλλα σύγχρονα οπλικά συστήματα. Σημαντική εξέλιξη αποτελεί επίσης η ενεργοποίηση της σύμβασης υποστήριξης για τα μεταφορικά αεροσκάφη C-27J Spartan. Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη, που έχουν διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στην υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων τα τελευταία χρόνια, επωμίστηκαν μεγάλο βάρος όταν τα μεγαλύτερα μεταγωγικά C-130 αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα διαθεσιμότητας. Η νέα πενταετής σύμβαση, ύψους περίπου 240 εκατομμυρίων ευρώ, θα επιτρέψει την επαναφορά περισσότερων αεροσκαφών σε επιχειρησιακή κατάσταση και θα περιλαμβάνει περιορισμένο εκσυγχρονισμό ώστε να διασφαλιστεί η μακροχρόνια υποστήριξή τους από τον κατασκευαστή.

Στη συνεδρίαση της Δευτέρας αναμένεται επίσης να παρουσιαστούν τα έργα που απαιτούνται στην 117 Πτέρυγα Μάχης στην Ανδραβίδα, προκειμένου η αεροπορική βάση να προετοιμαστεί για την υποδοχή των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35. Ο σχεδιασμός του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, σύμφωνα με τα πρότυπα ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών, περιλαμβάνει την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων συντήρησης, σύγχρονων καταφυγίων για τα αεροσκάφη, ενισχυμένη περίφραξη και συστήματα υψηλής κυβερνοασφάλειας για την προστασία της βάσης. Το συνολικό κόστος των έργων εκτιμάται ότι θα κινηθεί κάτω από τα 300 εκατομμύρια ευρώ. Η υλοποίηση των προγραμμάτων αυτών θα αποτελέσει ένα από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά πακέτα των τελευταίων ετών και αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, σε μια περίοδο όπου οι σύγχρονες απειλές εξελίσσονται ταχύτατα και απαιτούν νέες τεχνολογικές απαντήσεις.