Ακρίβεια στα σούπερ μάρκετ: Αύξηση τζίρου παρά τις ανατιμήσεις

Με θετικό, αλλά εμφανώς πιο συγκρατημένο ρυθμό σε σχέση με πέρυσι, ξεκίνησε το 2026 για την αγορά των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών προϊόντων στην Ελλάδα. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι ο κλάδος εξακολουθεί να κινείται ανοδικά, ωστόσο η ταχύτητα της ανάπτυξης έχει μειωθεί, καθώς η κατανάλωση παραμένει στενά συνδεδεμένη με τις αντοχές των νοικοκυριών, το κόστος ζωής και το ευρύτερο διεθνές περιβάλλον αβεβαιότητας. Στο οργανωμένο λιανεμπόριο, ο συνολικός τζίρος κατά το πρώτο δίμηνο του 2026 κατέγραψε αύξηση 6,1%, επιβεβαιώνοντας ότι οι μεγάλες αλυσίδες εξακολουθούν να απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος της αγοραστικής δραστηριότητας. Στην ευρύτερη αγορά FMCG, η άνοδος της αξίας των πωλήσεων από την αρχή του έτους διαμορφώνεται στο 4,9%, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από το 8,3% που είχε καταγραφεί την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η φετινή εικόνα δείχνει ότι η ανάπτυξη προέρχεται κυρίως από την αύξηση του όγκου των πωλήσεων, ο οποίος ενισχύεται κατά 7,3%, ενώ οι τιμές εμφανίζουν περιορισμένη επίδραση, μόλις στο 1%.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στο κανάλι Cash & Carry, όπου κατά το πρώτο δίμηνο της χρονιάς η αξία πωλήσεων αυξήθηκε κατά 4,6%. Εκεί, ο βασικός μοχλός ήταν επίσης ο όγκος, ο οποίος κινήθηκε ανοδικά κατά 6,1%, ενώ οι τιμές υποχώρησαν κατά 1,5%, στοιχείο που αποτυπώνει πιο έντονο ανταγωνισμό αλλά και μεγαλύτερη προσαρμογή στις ανάγκες της αγοράς. Τα στοιχεία αυτά παρουσίασε ο Αλέξανδρος Φλώρος, Retail Vertical Leader, Mediterranean Cluster της NielsenIQ, κατά τη διάρκεια της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης της Ελληνικής Επιτροπής ECR, η οποία πραγματοποιήθηκε στον Ελληνικό Ιππικό Όμιλο Αμαρουσίου. Στην τοποθέτησή του επεσήμανε ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή διαμορφώνουν ένα νέο, πιο ασταθές διεθνές σκηνικό, γεγονός που δεν επιτρέπει ασφαλείς εκτιμήσεις για την πορεία ολόκληρου του έτους. Παρ’ όλα αυτά, η βασική εκτίμηση παραμένει ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται το 2026 με ρυθμό υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ο οποίος τοποθετείται στο 1,2%.

Πίσω από τους θετικούς δείκτες, πάντως, η καταναλωτική ψυχολογία εξακολουθεί να παραμένει επιβαρυμένη. Περισσότεροι από τους μισούς Έλληνες καταναλωτές, σε ποσοστό 52%, δηλώνουν ότι η οικονομική τους κατάσταση είναι σήμερα χειρότερη σε σχέση με το παρελθόν, όταν το αντίστοιχο παγκόσμιο ποσοστό διαμορφώνεται στο 32%. Την ίδια ώρα, μόλις το 3% αναφέρει ότι διαθέτει την άνεση να ξοδεύει χωρίς σοβαρούς περιορισμούς, ενώ το 63% δηλώνει ότι οι οικονομικές του δυνατότητες αρκούν ουσιαστικά μόνο για τις βασικές ανάγκες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το αντίστοιχο ποσοστό είναι αισθητά χαμηλότερο, στο 41%.

Το αποτύπωμα των ανατιμήσεων των τελευταίων ετών εξακολουθεί να βαραίνει το διαθέσιμο εισόδημα. Η σωρευτική πληθωριστική επίδραση στην Ελλάδα την περίοδο 2004-2025 φθάνει το 48,8%, γεγονός που σημαίνει ότι η πίεση στα νοικοκυριά δεν είναι παροδική αλλά έχει αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά. Ακόμη πιο έντονη είναι η επιβάρυνση στο ενεργειακό κόστος, καθώς ο σωρευτικός δείκτης σε ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο και θερμική ενέργεια έχει αυξηθεί κατά περίπου 120 μονάδες σε σύγκριση με το 2006. Πρόκειται για μια μεταβολή που συνεχίζει να περιορίζει την καταναλωτική ελευθερία και να επηρεάζει καθημερινές επιλογές.

Η περσινή χρονιά είχε κλείσει με ισχυρή επίδοση για το σύνολο της αγοράς. Το συνολικό καλάθι κατηγοριών ενισχύθηκε το 2025 κατά 5,7% σε αξία, με τις πωλήσεις να φτάνουν τα 19,323 δισ. ευρώ, έναντι 18,288 δισ. ευρώ το 2024. Καθοριστικό ρόλο είχε το οργανωμένο λιανεμπόριο, το οποίο αυξήθηκε κατά 7,1% και αντιστοιχούσε πλέον στο 82,4% της συνολικής αξίας πωλήσεων της αγοράς. Η τάση αυτή δείχνει ότι η κατανάλωση μετακινείται σταθερά προς τα μεγάλα οργανωμένα δίκτυα, όπου ο καταναλωτής αναζητά συχνά μεγαλύτερη ποικιλία, εντονότερες προσφορές και καλύτερο έλεγχο του προϋπολογισμού του. Σε επίπεδο επιμέρους κατηγοριών, τρόφιμα και ποτά συνέχισαν να αποτελούν τον βασικό κορμό της αγοράς, εμφανίζοντας ετήσια ανάπτυξη 6,8%. Ακόμη πιο ισχυρή ήταν η επίδοση των fresh και bulk προϊόντων, τα οποία κατέγραψαν άνοδο 10,1%, αναδεικνύοντας ότι οι βασικές καθημερινές αγορές παραμένουν προτεραιότητα για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Η συνολική ανάπτυξη του FMCG το 2025 βασίστηκε κυρίως στη μεγαλύτερη κατανάλωση και λιγότερο στις αυξήσεις τιμών. Η αγορά έκλεισε με άνοδο αξίας 5,9%, η οποία προήλθε από αύξηση όγκου 4,2% και ανατίμηση μόλις 1,7%. Η εικόνα αυτή ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι μετά από μια μακρά περίοδο έντονων ανατιμήσεων, η αγορά δείχνει να επανέρχεται σε πιο φυσιολογικά επίπεδα, με τη ζήτηση να ανακτά σταδιακά μέρος της χαμένης της δυναμικής. Ανοδικά συνέχισαν να κινούνται και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Τα private label κατέγραψαν ανάπτυξη 6,1%, αυξάνοντας έστω και οριακά το μερίδιό τους από 24,3% σε 24,4%. Το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνει ότι η αναζήτηση χαμηλότερου κόστους και καλύτερης σχέσης αξίας-τιμής παραμένει σταθερό χαρακτηριστικό της ελληνικής καταναλωτικής συμπεριφοράς.

Σημαντικές μεταβολές καταγράφηκαν και στους κλάδους που συνδέονται με την ευρύτερη κατανάλωση και την τουριστική δραστηριότητα. Ο τομέας της διαμονής εμφάνισε θεαματική ενίσχυση μετά το 2020, με τον ετήσιο τζίρο να ανεβαίνει από 2,42 δισ. ευρώ σε 11,77 δισ. ευρώ το 2025, μια αύξηση που αποτυπώνει τη δυναμική ανάκαμψη του τουρισμού. Στον αντίποδα, ο κλάδος των υπηρεσιών εστίασης παρουσίασε ελαφρά υποχώρηση σε σχέση με το 2023, καθώς ο ετήσιος τζίρος του μειώθηκε κατά περίπου 1%, δείχνοντας ότι η ανάκαμψη δεν κατανέμεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους τομείς της αγοράς. Γεωγραφικά, η Αττική διατηρεί την κυρίαρχη θέση της, συγκεντρώνοντας το 41% της συνολικής αξίας της αγοράς. Ωστόσο, ο ρυθμός ανάπτυξής της, στο 5,9%, παραμένει χαμηλότερος τόσο από τον εθνικό μέσο όρο του 7,1% όσο και από τις νησιωτικές περιοχές, οι οποίες κατέγραψαν εντυπωσιακή άνοδο 10%. Η διαφοροποίηση αυτή αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη βαρύτητα του τουρισμού και της εποχικής κατανάλωσης στις περιφερειακές αγορές.

Την ίδια στιγμή, η προωθητική ένταση μέσα στο 2025 κινήθηκε καθοδικά, κυρίως στα επώνυμα FMCG προϊόντα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ποσοστό των προωθητικών ενεργειών υποχώρησε από 64,4% τον Ιανουάριο στο 39,6% τον Δεκέμβριο, ένδειξη ότι η αγορά επιχειρεί να ισορροπήσει σε ένα νέο περιβάλλον, όπου οι προσφορές παραμένουν σημαντικές αλλά δεν καθορίζουν πλέον στον ίδιο βαθμό τη συνολική εικόνα. Το πρώτο δίμηνο του 2026, λοιπόν, στέλνει ένα διπλό μήνυμα: από τη μία πλευρά, το οργανωμένο λιανεμπόριο και η αγορά FMCG διατηρούν την ανοδική τους πορεία· από την άλλη, η κόπωση των νοικοκυριών, το υψηλό κόστος διαβίωσης και η γεωπολιτική αβεβαιότητα εξακολουθούν να λειτουργούν ως ισχυροί περιοριστικοί παράγοντες. Η αγορά αναπτύσσεται, αλλά με μικρότερη ένταση και με τον καταναλωτή να παραμένει ιδιαίτερα προσεκτικός σε κάθε του επιλογή.