Γεωτρήσεις για υδρογονάνθρακες: Ένα φιλόδοξο πρόγραμμα

Φιλόδοξο πρόγραμμα δέκα ερευνητικών γεωτρήσεων για υδρογονάνθρακες στην περίοδο 2027–2032, με ορίζοντα έναρξης παραγωγής από το 2032, περιλαμβάνει ο σχεδιασμός της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ). Πρόκειται για έναν ενεργειακό οδικό χάρτη που τελεί υπό την προϋπόθεση επιτυχών σεισμικών ερευνών, οι οποίες θα προηγηθούν και θα κρίνουν αν υπάρχουν στόχοι ικανοί να δικαιολογήσουν επενδύσεις που εκτιμώνται συνολικά κοντά στο 1 δισ. ευρώ. Η πιο ώριμη περιοχή για έρευνα και ενδεχόμενη παραγωγή θεωρείται το «Οικόπεδο 2» στο Ιόνιο. Εκεί συμμετέχουν η ExxonMobil, η HELLENiQ ENERGY και η Energean. Στο πλαίσιο του προγράμματος προβλέπονται δύο ερευνητικές γεωτρήσεις: μία στις αρχές του 2027 και μία στις αρχές του 2029, με στόχο – σύμφωνα με τα υφιστάμενα γεωλογικά δεδομένα – κοίτασμα που εκτιμάται στα 200 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.

Παράλληλα, γεωτρήσεις έχουν προγραμματιστεί:

• Στην περιοχή Ιόνιο (μισθωτής: HELLENiQ) το πρώτο τρίμηνο του 2028.

• Στο «Οικόπεδο 10» στον Κυπαρισσιακό Κόλπο το δεύτερο τρίμηνο του 2028.

• Νοτιοδυτικά της Κρήτης (ExxonMobil/HELLENiQ) το τρίτο τρίμηνο του 2028.

• Δυτικά της Κρήτης (ExxonMobil/HELLENiQ) το τρίτο τρίμηνο του 2030.

Επιπλέον, τέσσερα νέα «οικόπεδα» νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης παραχωρήθηκαν στην κοινοπραξία Chevron – HELLENiQ ENERGY, με γεωτρήσεις που εκτείνονται χρονικά από το 2031 έως και το 2033. Εφόσον τα αποτελέσματα είναι θετικά, η παραγωγή θα μπορούσε να ξεκινήσει το 2032 στο Ιόνιο, το 2033 δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης και το 2034–2035 στις περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης. Με την παραχώρηση των τεσσάρων νέων περιοχών, η συνολική θαλάσσια έκταση υπό έρευνα σχεδόν διπλασιάστηκε, από 47.905 σε 94.094 τετραγωνικά χιλιόμετρα, αυξάνοντας αντίστοιχα και τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων.

Τις Συμβάσεις Μίσθωσης υπέγραψαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ Αριστοφάνης Στεφάτος, ενώ εκ μέρους των εταιρειών υπέγραψαν ο Gavin Lewis (Chevron) και ο Ανδρέας Σιάμισιης (HELLENiQ ENERGY). Οι σεισμικές έρευνες στις νέες περιοχές αναμένεται να ξεκινήσουν στο τέλος του έτους, με την Chevron να κατέχει ποσοστό 70% και ρόλο operator. Η προοπτική εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου συνδέεται άμεσα με τον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο», δηλαδή τη διασύνδεση μεταφοράς φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας προς τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και έως την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας πρόκειται να συμμετάσχει σε σύσκεψη στην Ουάσιγκτον με ομολόγους του από Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία, καθώς και με τον Αμερικανό Υπουργό Ενέργειας Chris Wright και εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ο Κάθετος Διάδρομος θεωρείται κρίσιμος για τη διαφοροποίηση πηγών εφοδιασμού της περιοχής, ιδίως ενόψει της απόφασης της ΕΕ για πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027. Η Ελλάδα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ενεργειακή πύλη υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς την ευρύτερη περιοχή, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό και την ασφάλεια εφοδιασμού. Σε δηλώσεις του, ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε τις ενεργειακές συμφωνίες με ExxonMobil και Chevron «πράξεις ευθύνης» που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και αναβαθμίζουν τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Τόνισε ότι η έρευνα σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας αποτελεί έμπρακτη άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας. Σύμφωνα με τον ίδιο, εφόσον τα κοιτάσματα αποδειχθούν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα, περίπου το 40% των εσόδων θα κατευθύνεται σε κοινωνική πολιτική και αναπτυξιακές δράσεις. Ο σχεδιασμός αυτός τοποθετεί την Ελλάδα σε μια μεταβατική φάση: από χώρα-καταναλωτή και διαμετακομιστή ενέργειας σε δυνητικό παραγωγό. Το αν η μετάβαση αυτή θα επιβεβαιωθεί στην πράξη θα εξαρτηθεί από τα γεωλογικά δεδομένα των επόμενων ετών, αλλά και από τη συνολική πορεία της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής σε ένα περιβάλλον έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.