Φειδίας Παναγιώτου γραφείο: Οι φωτογραφίες και το συμβόλαιο που καίνε τον ευρωβουλευτή

Σοβαρά ερωτήματα εγείρονται γύρω από τον τρόπο με τον οποίο ο Κύπριος ευρωβουλευτής Φειδίας Παναγιώτου δηλώνει και χρησιμοποιεί ακίνητο στη Λεμεσό, για το οποίο λαμβάνει χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο πλαίσιο της αποζημίωσης γενικών εξόδων. Η υπόθεση, που βρίσκεται ήδη στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, δεν αφορά απλώς ένα ζήτημα τυπικής ασυμφωνίας εγγράφων, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της διαφάνειας στη χρήση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Σύμφωνα με δημοσίευμα της κυπριακής ιστοσελίδας Cyprus Times, το μισθωτήριο συμβόλαιο του ακινήτου που ο ευρωβουλευτής εμφανίζει δημόσια ως «πολιτικό γραφείο» περιγράφει ρητά τη χρήση του χώρου ως κατοικία. Η διατύπωση είναι σαφής: ο ενοικιαστής δηλώνει ότι επιθυμεί να χρησιμοποιεί το ακίνητο «αποκλειστικά για οικιστικούς σκοπούς», χωρίς καμία αναφορά σε επαγγελματική ή πολιτική δραστηριότητα.

Το ακίνητο πρόκειται για μονοκατοικία με πισίνα, τέσσερα υπνοδωμάτια και κήπο, σε ήσυχη γειτονιά στα Κάτω Πολεμίδια Λεμεσού. Το συνολικό μηνιαίο ενοίκιο ανέρχεται στα 2.300 ευρώ. Από το ποσό αυτό, σύμφωνα με όσα έχει δηλώσει ο ίδιος ο ευρωβουλευτής, τα 1.600 ευρώ καλύπτονται από την αποζημίωση γενικών εξόδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ τα υπόλοιπα 700 ευρώ τα καταβάλλει ο ίδιος από προσωπικά του χρήματα. Ωστόσο, εδώ αρχίζει η πρώτη μεγάλη αντίφαση. Ο κ. Παναγιώτου έχει υποστηρίξει ότι διαμένει με τη σύντροφό του σε άλλο ακίνητο, το οποίο ενοικιάζει έναντι 1.200 ευρώ, παρουσιάζοντας τη βίλα στα Κάτω Πολεμίδια ως χώρο επαγγελματικής δραστηριότητας. Το δημοσίευμα, όμως, αναφέρει ότι η πραγματική και μόνιμη κατοικία του ζευγαριού είναι το ακίνητο που δηλώνεται ως «γραφείο», γεγονός που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις δημόσιες τοποθετήσεις του.

Ακόμη πιο κρίσιμο είναι το περιεχόμενο του ίδιου του συμβολαίου. Πουθενά δεν γίνεται μνεία ότι το ακίνητο μισθώνεται για τις ανάγκες ευρωβουλευτή, ούτε ότι προορίζεται να λειτουργήσει ως επαγγελματικός χώρος ή έδρα συνεργατών. Αντιθέτως, οι όροι της σύμβασης περιλαμβάνουν ρήτρες που απαγορεύουν ρητά οποιαδήποτε άλλη χρήση πέραν της κατοικίας χωρίς έγγραφη συναίνεση της ιδιοκτήτριας. Προβλέπονται μάλιστα περιορισμοί που δεν συνάδουν με τη λειτουργία πολιτικού γραφείου, όπως απαγόρευση συχνών επισκέψεων και δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να αλλοιώσουν τον οικιστικό χαρακτήρα του χώρου.

Το δίλημμα που προκύπτει είναι σαφές και δυσεπίλυτο: αν το ακίνητο χρησιμοποιείται πράγματι ως γραφείο, τότε παραβιάζονται οι όροι της μίσθωσης. Αν, αντίθετα, χρησιμοποιείται ως κατοικία αλλά δηλώνεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως επαγγελματικός χώρος, τότε τίθεται ζήτημα ψευδούς δήλωσης και ενδεχόμενης απάτης για την άντληση ευρωπαϊκών πόρων. Η αποζημίωση γενικών εξόδων των ευρωβουλευτών ανέρχεται σε 4.950 ευρώ μηνιαίως και προορίζεται για δαπάνες που συνδέονται άμεσα με την άσκηση της εντολής τους: ενοικίαση και συντήρηση γραφείων στη χώρα εκλογής, εξοπλισμό, διοικητικές ανάγκες και δραστηριότητες εκπροσώπησης. Δεν πρόκειται για προσωπικό επίδομα ούτε για πόρο που μπορεί να χρησιμοποιείται κατά βούληση για ιδιωτική άνεση.

Ο ίδιος ο κ. Παναγιώτου έχει επιχειρήσει να αιτιολογήσει τη «μικτή χρήση» του ακινήτου, υποστηρίζοντας ότι στον χώρο πραγματοποιείται και παραγωγή podcast, κάτι που – όπως λέει – έχει γνωστοποιηθεί στις υπηρεσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ωστόσο, η επίκληση αυτής της δραστηριότητας δημιουργεί νέα ερωτήματα αντί να τα απαντά. Πώς προσδιορίστηκε η αναλογία των 1.600 ευρώ ως «δημόσια δαπάνη» και των 700 ευρώ ως «ιδιωτική συμμετοχή»; Με ποια έγγραφα, ποια εγκριτική διαδικασία και ποιον έλεγχο;

Το μισθωτήριο συμβόλαιο, όπως δημοσιεύεται, δεν παρέχει καμία τεκμηρίωση για τέτοιου είδους διαχωρισμό. Αντιθέτως, περιγράφει μια τυπική ιδιωτική μίσθωση κατοικίας, με όρους που δύσκολα θα συναντούσε κανείς σε επαγγελματική στέγη πολιτικού προσώπου. Ενδεικτικά, προβλέπεται αυστηρή ποινική ρήτρα σε περίπτωση καθυστέρησης ενοικίου, καθώς και δυνατότητα μονομερούς καταγγελίας από την ιδιοκτήτρια με σύντομη προθεσμία, όροι που δημιουργούν εύλογες απορίες για το κατά πόσο ο χώρος θα μπορούσε να λειτουργήσει σταθερά ως επίσημο γραφείο ευρωβουλευτή. Πέρα από το ευρωπαϊκό σκέλος, τίθεται και ζήτημα εθνικής νομιμότητας. Για να λειτουργήσει ένας χώρος ως επαγγελματική έδρα απαιτούνται συγκεκριμένες προδιαγραφές και δηλώσεις στις αρμόδιες αρχές. Δεν έχει καταστεί σαφές αν έχει γίνει τέτοια διαδικασία, αν εργάζεται προσωπικό στον χώρο, αν υπάρχουν συμβάσεις και ασφαλιστικές εισφορές, ή αν πρόκειται για έναν χώρο που λειτουργεί άτυπα, χωρίς θεσμικό έλεγχο.

Η υπόθεση, όπως εξελίσσεται, δεν κρίνεται από εντυπώσεις ή πολιτικές συμπάθειες, αλλά από έγγραφα, όρους και πραγματικά δεδομένα. Αν ο ίδιος ο ευρωβουλευτής επιθυμεί να αποκαταστήσει την εικόνα της διαφάνειας που συχνά επικαλείται, οι απαντήσεις δεν μπορούν να δοθούν με γενικόλογες δηλώσεις ή επικοινωνιακά βίντεο. Χρειάζονται συγκεκριμένα στοιχεία: η επίσημη αλληλογραφία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα αποδεικτικά πληρωμών, η εξήγηση για τους όρους του συμβολαίου και, κυρίως, μια καθαρή απάντηση στο βασικό ερώτημα: πώς διασφαλίζεται ότι το ευρωπαϊκό δημόσιο χρήμα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για τον σκοπό για τον οποίο προβλέπεται. Μέχρι τότε, τα ερωτήματα παραμένουν όχι μόνο ανοιχτά, αλλά και ιδιαίτερα επιβαρυντικά για την πολιτική αξιοπιστία ενός προσώπου που εξελέγη προτάσσοντας ως βασικό του σύνθημα τη ρήξη με τις «γκρίζες ζώνες» της πολιτικής.