Σύγκριση τιμών με άλλες χώρες: Φθηνότερο το τυπικό καλάθι του σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα

Χαμηλότερες παραμένουν οι τιμές του τυπικού καλαθιού του νοικοκυριού στα ελληνικά σούπερ μάρκετ σε σύγκριση με οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με νέα επαναλαμβανόμενη έκθεση του Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση από ΦΠΑ μεταξύ των χωρών που εξετάζονται, γεγονός που επηρεάζει αισθητά την τελική τιμή στο ράφι. Η έρευνα αφορά τον Ιανουάριο 2026 και συγκρίνει τις τιμές ενός τυπικού καλαθιού 40 κατηγοριών προϊόντων σε Ελλάδα, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία. Η ανάλυση βασίστηκε σε περισσότερες από 6.000 τιμές προϊόντων και σε 48 αλυσίδες σούπερ μάρκετ, περιλαμβάνοντας τόσο επώνυμα προϊόντα όσο και ιδιωτικής ετικέτας. Οι τιμές αφορούν αποκλειστικά οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων.

Σε επίπεδο τελικών τιμών με ΦΠΑ, το ελληνικό καλάθι εμφανίζεται φθηνότερο από όλες τις υπόλοιπες χώρες της σύγκρισης. Η Γερμανία και η Γαλλία καταγράφουν κατά μέσο όρο 35% και 34% ακριβότερο καλάθι αντίστοιχα, το Ηνωμένο Βασίλειο 23%, η Ιταλία 14%, η Ισπανία 12%, η Ρουμανία 17%, η Πορτογαλία 5% και η Βουλγαρία 7%. Η εικόνα διαφοροποιείται ακόμη περισσότερο όταν αφαιρεθεί ο αναλογών ΦΠΑ, ώστε να αποτυπωθούν οι «καθαρές» τιμές προϊόντων. Σε αυτή την περίπτωση, το καλάθι στις άλλες χώρες παραμένει ακριβότερο από το ελληνικό, με τη Γερμανία και τη Γαλλία να εμφανίζουν διαφορά 43%, το Ηνωμένο Βασίλειο 31%, η Ιταλία 14%, η Ισπανία 12%, η Ρουμανία 17%, η Πορτογαλία 5% και η Βουλγαρία 3%.

Η διαφοροποίηση αυτή συνδέεται άμεσα με τους συντελεστές ΦΠΑ στα τρόφιμα. Στην Ελλάδα, ο βασικός μειωμένος συντελεστής για τρόφιμα και ποτά διαμορφώνεται στο 13%, ενώ σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες οι αντίστοιχοι συντελεστές είναι χαμηλότεροι ή ακόμη και μηδενικοί για βασικά αγαθά. Στο Ηνωμένο Βασίλειο ο ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα κυμαίνεται στο 0% ή 5%, στη Γαλλία στο 5,5% ή 10%, στην Ισπανία στο 4% ή 10%, στην Ιταλία στο 4% ή 10%, στη Γερμανία στο 7%, στη Ρουμανία στο 5% ή 11% και στην Πορτογαλία στο 6% ή 13%. Η μόνη χώρα με γενικά πιο επιβαρυντικό καθεστώς είναι η Βουλγαρία, όπου εφαρμόζεται 20% ΦΠΑ στα περισσότερα είδη. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, ο μέσος συντελεστής ΦΠΑ στο εξεταζόμενο καλάθι 40 κατηγοριών στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 15,6%, ο δεύτερος υψηλότερος μεταξύ των χωρών της έρευνας. Αντίθετα, η Ισπανία εμφανίζει τον χαμηλότερο μέσο συντελεστή, 7%, ενώ οι περισσότερες χώρες κινούνται στην περιοχή του 9%-10%. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της επίδρασης του ΦΠΑ αποτελεί το νωπό μοσχάρι. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις χαμηλότερες καθαρές τιμές στο συγκεκριμένο προϊόν, ωστόσο εφαρμόζει τον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ, σε αντίθεση με άλλες χώρες που το εντάσσουν στον χαμηλό. Μόνο η Βουλγαρία το υπάγει σε υψηλότερο συντελεστή.