Ρουμανία τροχαία: Η δύσκολη μάχη μιας χώρας με την οδική κουλτούρα

Τρεις σοβαρές συγκρούσεις χρειάστηκαν για να αλλάξει οριστικά τη στάση του πίσω από το τιμόνι ο Λουσιάν Μιντρούτα. Στην πρώτη, επιχείρησε απότομο ελιγμό για να αποφύγει έναν σκύλο και κατέληξε πάνω σε άλλο όχημα. Στη δεύτερη, αγνόησε πινακίδα προτεραιότητας σε διασταύρωση, με αποτέλεσμα νέα σύγκρουση. Η τρίτη αποδείχθηκε ακόμη πιο επικίνδυνη: ο πάγος τον έβγαλε εκτός δρόμου και το αυτοκίνητο προσέκρουσε σε δύο δέντρα. Το ότι ο Μιντρούτα επέζησε —και μάλιστα χωρίς θύματα— δεν θεωρείται αυτονόητο στη Ρουμανία. Η χώρα εξακολουθεί να καταγράφει τους πιο θανατηφόρους δρόμους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με έναν συνδυασμό προβληματικών υποδομών, περιορισμένης αστυνόμευσης και επιθετικής οδηγικής συμπεριφοράς να συντηρεί μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα. Το 2024 καταγράφηκαν 78 θάνατοι από τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκων — επίδοση που την τοποθετεί σταθερά στην κορυφή της αρνητικής κατάταξης.

Ο ίδιος ο Μιντρούτα, δημοσιογράφος και ραδιοφωνικός παραγωγός στο Βουκουρέστι, αναγνωρίζει σήμερα τα λάθη του. Όπως παραδέχεται, στο παρελθόν δεν οδηγούσε με την απαραίτητη προσοχή ούτε με την απαιτούμενη επίγνωση των κινδύνων. Το τελευταίο σοβαρό ατύχημά του σημειώθηκε πριν από περίπου δύο δεκαετίες — μια εμπειρία που, όπως λέει, λειτούργησε ως σκληρό μάθημα. Η αυξανόμενη κοινωνική πίεση για περιορισμό των τροχαίων δυστυχημάτων φαίνεται ότι έχει αρχίσει να κινητοποιεί τις αρχές. Η ρουμανική κυβέρνηση προχώρησε πρόσφατα σε μια πρώτη δέσμη μέτρων, ορίζοντας νομικά την επιθετική οδήγηση —όπως το επικίνδυνο «κόλλημα» πίσω από άλλο όχημα ή τον εκφοβισμό οδηγών— και αυστηροποιώντας τις σχετικές ποινές. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η εγκατάσταση εκτεταμένου δικτύου καμερών ταχύτητας, το οποίο θα συνδέεται με αυτοματοποιημένο σύστημα καταγραφής παραβάσεων.

Σύμφωνα με τον Αλεξάντρου Τσιούνκαν, πρόεδρο του οργανισμού Coalition for Road Safety, υπάρχει πλέον κάποια κινητικότητα, αν και —όπως επισημαίνει— όχι με τον ρυθμό που θα επιθυμούσαν οι ειδικοί της οδικής ασφάλειας. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν μια συγκρατημένη βελτίωση. Ο ημερήσιος μέσος όρος θανάτων στους ρουμανικούς δρόμους μειώθηκε το 2024 σε περίπου τέσσερις ανθρώπους, ενώ εννέα άτομα τραυματίζονταν σοβαρά κάθε ημέρα. Προκαταρκτικά δεδομένα της αστυνομίας για το 2025 καταγράφουν περαιτέρω πτώση, με τους θανάτους να μειώνονται κατά 13% και τους σοβαρούς τραυματισμούς κατά 4%.

Ωστόσο, η ουσιαστική αλλαγή παραμένει δύσκολη υπόθεση. Τον Οκτώβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε επίσημη προειδοποίηση στη Ρουμανία για ελλιπή εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας οδικής ασφάλειας. Παράλληλα, οργανώσεις πολιτών κάνουν λόγο για βαθιά ριζωμένη «εγωιστική» οδηγική νοοτροπία, εκτιμώντας ότι η πραγματική μεταστροφή συμπεριφορών μπορεί να απαιτήσει περισσότερο από μία δεκαετία. Σε μια προσπάθεια αλλαγής κουλτούρας, η χώρα διοργάνωσε τον Μάιο για πρώτη φορά εθνική εβδομάδα ευαισθητοποίησης για την οδική ασφάλεια. Το ερώτημα που παραμένει ανοικτό είναι αν τα μέτρα και οι καμπάνιες θα αποδειχθούν αρκετά για να αντιστρέψουν μια από τις πιο επίμονες και επικίνδυνες πραγματικότητες των ευρωπαϊκών δρόμων.