Οι ιπτάμενοι ιερείς της βόρειας Αυστραλίας

Στην κωμόπολη Κάθριν, στη Βόρεια Επικράτεια της Αυστραλίας, ο χρόνος και οι αποστάσεις υπακούουν σε άλλους νόμους. Εκεί, κάτω από τον ανελέητο ήλιο της ενδοχώρας, ένα γερασμένο ελαφρύ αεροσκάφος Cessna 182 παλεύει να πάρει μπροστά σε έναν πρόχειρο, κατάφυτο διάδρομο προσγείωσης. Δεν υπάρχει ανεμούριο, δεν υπάρχει συνεργείο, δεν υπάρχει εναλλακτική διαδρομή. Όταν ο κινητήρας βήχει και σβήνει, η Μισέλ Γκίμπσον σχολιάζει ψύχραιμα πως «σε τέτοιες στιγμές, απλώς προσεύχεσαι». Σύμφωνα με τους New York Times, αυτή η σκηνή δεν είναι εξαίρεση αλλά μέρος της καθημερινότητας για μια ξεχωριστή κατηγορία ανθρώπων στη βόρεια Αυστραλία: τους λεγόμενους Flying Padres, τους ιπτάμενους ιερείς που καλύπτουν αχανείς εκτάσεις από αέρος, προκειμένου να στηρίξουν κοινότητες που αλλιώς θα έμεναν εντελώς μόνες.Η Βόρεια Επικράτεια είναι σχεδόν όσο η Αλάσκα, αλλά με ελάχιστους κατοίκους. Οι αγελάδες ξεπερνούν τους ανθρώπους σε αναλογία επτά προς έναν, ενώ την περίοδο του «Μουσκέματος», της εποχής των βροχών, οι δρόμοι πλημμυρίζουν και ολόκληρες περιοχές αποκόπτονται για μήνες. Σε αυτό το περιβάλλον, η αεροπλοΐα δεν είναι πολυτέλεια αλλά βασική υποδομή. Γιατροί, κτηνίατροι, μηχανικοί και ταχυδρόμοι μετακινούνται με μικρά αεροσκάφη. Το ίδιο και οι ιερείς. Οι Νάιαλ και Μισέλ Γκίμπσον ανήκουν στους τελευταίους συνεχιστές μιας παράδοσης που ξεκίνησε στα τέλη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ο Στρατός της Σωτηρίας αποφάσισε ότι η πνευματική και ανθρώπινη φροντίδα της ενδοχώρας δεν μπορούσε να ακολουθεί τους δρόμους – έπρεπε να ακολουθεί τις πτήσεις.

Το έργο τους δεν θυμίζει τη συμβατική εικόνα του ιερέα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των New York Times, οι ιπτάμενοι ιερείς περνούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους καθισμένοι σε κουζίνες κτηνοτροφικών μονάδων, πίνοντας τσάι με εξαντλημένους εργαζομένους, ακούγοντας ιστορίες μοναξιάς, κόπωσης και αποξένωσης. Οι βαπτίσεις, οι γάμοι και οι κηδείες είναι σημαντικές στιγμές, αλλά το πραγματικό βάρος πέφτει στα ενδιάμεσα χρόνια, εκεί όπου δεν συμβαίνει «τίποτα» — κι όμως συμβαίνουν όλα. Σε μονάδες όπου εργάζονται κυρίως νέοι 18 έως 25 ετών, πολλοί από αυτούς μακριά από οικογένεια και φίλους για πρώτη φορά, κάθε εξωτερική ανθρώπινη επαφή λειτουργεί ως βαλβίδα αποσυμπίεσης. Οι συζητήσεις ξεκινούν από τη δουλειά, τα άλογα, τα ροντέο, τις άδειες. Τα υπαρξιακά ζητήματα έρχονται μόνο αν τα φέρει ο συνομιλητής.

Στους πίνακες ανακοινώσεων των κτηνοτροφικών μονάδων υπάρχουν συχνά λίστες με τηλεφωνικές γραμμές ψυχικής υποστήριξης. Η απομόνωση στη βόρεια Αυστραλία δεν είναι ρομαντική· μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Οι New York Times σημειώνουν ότι οι ιπτάμενοι ιερείς συχνά λειτουργούν ως άτυποι σύνδεσμοι ψυχικής υγείας: εντοπίζουν ανθρώπους που δυσκολεύονται, μιλούν διακριτικά, ειδοποιούν όταν χρειάζεται περαιτέρω βοήθεια. Κάποιες φορές, ο ρόλος τους γίνεται βαρύτερος. Σε κοινότητες Αβορίγινων, όπου τα ποσοστά αυτοκτονιών παραμένουν τραγικά υψηλά, καλούνται να σταθούν δίπλα σε οικογένειες που πενθούν χωρίς καν να έχουν τελέσει μια εξόδιο ακολουθία. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η παρουσία τους δεν έχει χαρακτήρα θρησκευτικής επιβολής, αλλά συλλογικής μνήμης και ανακούφισης. Όταν το Cessna των Γκίμπσον απογειώνεται και τα λιγοστά κτίρια μιας μονάδας μικραίνουν ώσπου να χαθούν στο πράσινο και το καφέ της γης, δεν μένει στο οπτικό πεδίο κανένα ανθρώπινο ίχνος. Εκεί, σύμφωνα με τους New York Times, γίνεται κατανοητό γιατί στην ενδοχώρα της Αυστραλίας το δίπλωμα πιλότου δεν είναι απλώς μια δεξιότητα, αλλά προϋπόθεση για να φτάσει κανείς εκεί όπου η κοινωνία αραιώνει, οι αποστάσεις βαθαίνουν και η ανθρώπινη παρουσία αποκτά δυσανάλογη σημασία. Στη βόρεια Αυστραλία, η πίστη δεν ταξιδεύει με αυτοκίνητο. Πετά.