Κεραμέως για συλλογικές συμβάσεις: Ανοίγει ο δρόμος για αυξήσεις

Σαφές μήνυμα υπέρ της ενίσχυσης των συλλογικών διαπραγματεύσεων και της περαιτέρω ανόδου των μισθών έστειλε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, υποστηρίζοντας ότι οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας αποτελούν διαχρονικό αίτημα της κοινωνίας και βασικό μοχλό μισθολογικής αναβάθμισης. Μιλώντας στον ΣΚΑΪ, η υπουργός τόνισε ότι «η κοινωνία θέλει αυξήσεις και στηρίζει τις συλλογικές συμβάσεις», σημειώνοντας πως η θετική ανταπόκριση στο σχετικό νομοσχέδιο αποτυπώθηκε και στη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης, η οποία –όπως είπε– συγκέντρωσε περιορισμένες αντιδράσεις. Κατά την ίδια, η Ελλάδα προβάλλεται πλέον ως παράδειγμα κοινωνικού διαλόγου, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναγνωρίζει την προσπάθεια αναμόρφωσης του πλαισίου.

Η κα Κεραμέως ανέφερε ότι ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης έχει φτάσει τα 1.516 ευρώ, υπογραμμίζοντας πως στόχος της κυβέρνησης είναι η διαρκής ενίσχυση των αποδοχών σε συνδυασμό με μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών επιβαρύνσεων. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η διαβούλευση για την επόμενη αύξηση του κατώτατου μισθού. Στο ίδιο πλαίσιο, ανακοίνωσε ότι από τις 16 Φεβρουαρίου τίθεται σε πλήρη εφαρμογή το πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη 2», το οποίο θα αντικαταστήσει οριστικά το υφιστάμενο σύστημα. Όπως εξήγησε, πρόκειται για μια πιο απλή και λειτουργική ψηφιακή πλατφόρμα, φιλική τόσο προς τις επιχειρήσεις όσο και προς τους εργαζόμενους, η οποία έχει ήδη λειτουργήσει πιλοτικά επί δέκα μήνες.

Το νομοσχέδιο, που αναμένεται να ψηφιστεί την ερχόμενη εβδομάδα, εισάγει σημαντικές μεταβολές στο καθεστώς των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ). Καταρχάς, διευκολύνεται η επέκταση των ΣΣΕ, καθώς το ποσοστό κάλυψης εργαζομένων που απαιτείται για την επέκτασή τους μειώνεται από 50% σε 40%. Επιπλέον, όταν μια σύμβαση συνυπογράφεται από Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους, το ποσοτικό αυτό κριτήριο παύει να εξετάζεται. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα στη ΓΣΕΕ να συνυπογράφει κλαδικές συμβάσεις επικουρικά, εφόσον προσκληθεί από αρμόδιο σωματείο, ώστε να ενεργοποιείται η διαδικασία επέκτασης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη λειτουργία των Μητρώων Οργανώσεων (ΓΕΜΗΣΟΕ και ΓΕΜΗΟΕ), με μείωση των απαιτούμενων στοιχείων εγγραφής και επαναπροσδιορισμό των συνεπειών σε περίπτωση μη εγγραφής. Η εγγραφή θα απαιτείται μόνο για την επέκταση μιας ΣΣΕ ή για προσφυγή στον ΟΜΕΔ, ενώ τα εκλογικά έγγραφα των οργανώσεων θα κατατίθενται πλέον στο Πρωτοδικείο.

Κομβική αλλαγή αποτελεί η πλήρης επαναφορά της μετενέργειας. Όπως διευκρίνισε η υπουργός, όλοι οι όροι μιας συλλογικής σύμβασης θα συνεχίζουν να ισχύουν και μετά τη λήξη της. Προβλέπεται τρίμηνη παράταση ισχύος και, στη συνέχεια, διατήρηση όλων των όρων έως την υπογραφή νέας συλλογικής ή ατομικής σύμβασης. Καταργείται έτσι η μνημονιακή ρύθμιση της μερικής μετενέργειας που εφαρμόζεται από το 2012, ενώ επανέρχεται το προμνημονιακό καθεστώς πλήρους προστασίας. Παράλληλα, καλύπτονται από τη σύμβαση και οι νεοπροσλαμβανόμενοι εργαζόμενοι κατά τη διάρκεια της τρίμηνης παράτασης.

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης μηχανισμό προελέγχου των μονομερών αιτήσεων προσφυγής σε μεσολάβηση και διαιτησία, μέσω τριμελούς επιτροπής στον ΟΜΕΔ, αποτελούμενης από έναν καθηγητή εργατικού δικαίου, έναν καθηγητή οικονομικών και έναν αφυπηρετήσαντα ανώτατο δικαστικό. Η επιτροπή θα εξετάζει αποκλειστικά τη συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων. Παράλληλα, καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας, με στόχο την ταχύτερη επίλυση διαφορών, ενώ διατηρείται η δυνατότητα δικαστικής προσβολής της διαιτητικής απόφασης. Η κα Κεραμέως υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο συγκεντρώνει ευρεία κοινωνική αποδοχή, σημειώνοντας πως «στον κοινωνικό διάλογο τα πηγαίνουμε καλύτερα απ’ ό,τι στον πολιτικό». Σύμφωνα με την ίδια, η ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων αποτελεί βασικό εργαλείο για τη βελτίωση των μισθολογικών συνθηκών, σε μια περίοδο κατά την οποία το ζήτημα της αγοραστικής δύναμης παραμένει κεντρικό για τα νοικοκυριά. Με το νέο πλαίσιο, η κυβέρνηση επιχειρεί να σηματοδοτήσει μια νέα φάση στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων, επαναφέροντας θεσμούς που είχαν περιοριστεί την προηγούμενη δεκαετία και επιχειρώντας να συνδέσει τον κοινωνικό διάλογο με τη μισθολογική αναβάθμιση της αγοράς εργασίας.