Κατάσχεση τάνκερ από ΗΠΑ: Θρίλερ στον Ατλαντικό

Η κατάληψη δύο δεξαμενόπλοιων από αμερικανικές δυνάμεις, εκ των οποίων το ένα έφερε ρωσική σημαία, σηματοδοτεί μια σαφή μετάβαση της Ουάσιγκτον σε πιο επιθετική και επιχειρησιακή εφαρμογή της στρατηγικής της απέναντι στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας, αλλά και μια επικίνδυνη αναβάθμιση της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης με τη Μόσχα. Η επιχείρηση, που εκτυλίχθηκε σε θαλάσσιο τόξο από την Καραϊβική έως τον Βόρειο Ατλαντικό, φέρνει για πρώτη φορά στο επίκεντρο τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» δεξαμενόπλοιων – ένα άτυπο, διεθνές δίκτυο πλοίων που χρησιμοποιείται από χώρες υπό κυρώσεις για τη μεταφορά πετρελαίου, εκτός θεσμικού ελέγχου.

Σύμφωνα με το Πεντάγωνο, οι αμερικανικές αρχές κατέλαβαν το δεξαμενόπλοιο Marinera –πρώην Bella 1– καθώς και το Μ/Τ Sophia, τα οποία φέρονται να συμμετείχαν σε παράνομες μεταφορές πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, παραβιάζοντας το ισχύον καθεστώς κυρώσεων. Η υπόθεση του Marinera αποκαλύπτει με ακρίβεια τις μεθόδους του «σκιώδους στόλου». Το πλοίο ξεκίνησε το ταξίδι του από το Ιράν, με τελικό προορισμό τη Βενεζουέλα, όπου επρόκειτο να φορτώσει αργό πετρέλαιο. Όταν εντοπίστηκε από την Αμερικανική Ακτοφυλακή, το πλήρωμά του αρνήθηκε τον έλεγχο, άλλαξε πορεία και επιχείρησε να εξαφανιστεί από τα ραντάρ. Για να το πετύχει, απενεργοποίησε ή παραποίησε το σήμα του συστήματος αυτόματης αναγνώρισης (AIS), εμφανιζόμενο ψευδώς να πλέει ανοικτά της Δυτικής Αφρικής, ενώ στην πραγματικότητα κινούνταν κοντά στα ύδατα της Βενεζουέλας. Πρόκειται για πρακτική που, σύμφωνα με αναλυτές της ναυτιλίας, εφαρμόζεται συστηματικά από πλοία που εξυπηρετούν ρωσικά, ιρανικά και βενεζουελάνικα συμφέροντα.

BREAKING – US Special Forces have boarded Russian flagged vessel Marinera (Bella 1) in North Atlantic.

This is World war 3 and has been for years. pic.twitter.com/ffAa7HX3V9

— Rebel_Warriors (@Rebel_Warriors) January 7, 2026

Καθώς η καταδίωξη συνεχιζόταν, το Bella 1 μετονομάστηκε σε Marinera και ύψωσε ρωσική σημαία, δηλώνοντας λιμάνι νηολόγησης το Σότσι. Ωστόσο, δυτικές κυβερνήσεις έκαναν λόγο για «ευκαιριακή νηολόγηση», επισημαίνοντας ότι το πλοίο είχε προηγουμένως χρησιμοποιήσει ψευδή στοιχεία. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, ξεκαθάρισε ότι οι αμερικανικές αρχές θεώρησαν το πλοίο «άνευ εθνικότητας», ακριβώς λόγω της χρήσης ψευδούς σημαίας. Με αυτό το επιχείρημα, απέρριψε τις ρωσικές καταγγελίες περί παραβίασης του Διεθνούς Δικαίου ή ακόμα και «πειρατείας». Νομικοί ειδικοί τονίζουν ότι η κατάχρηση της αλλαγής σημαίας δημιουργεί νομικό κενό και αποδυναμώνει οποιαδήποτε προστασία θα μπορούσε να προσφέρει μια επίσημη νηολόγηση. Με άλλα λόγια, το ρωσικό λάβαρο δεν λειτούργησε ως ασπίδα.

In two predawn operations today, the Coast Guard conducted back-to-back meticulously coordinated boarding of two “ghost fleet” tanker ships— one in the North Atlantic Sea and one in international waters near the Caribbean. Both vessels —the Motor Tanker Bella I and the Motor… pic.twitter.com/EZlHEtcufX

— Secretary Kristi Noem (@Sec_Noem) January 7, 2026

Εκτιμάται ότι έως και το 20% των δεξαμενόπλοιων διεθνώς εμπλέκονται, άμεσα ή έμμεσα, στη μεταφορά πετρελαίου από χώρες υπό κυρώσεις. Πρόκειται για περίπου 1.000 πλοία, συχνά παλαιά, ανεπαρκώς ασφαλισμένα και με αδιαφανή ιδιοκτησιακή δομή. Αναλυτές επισημαίνουν ότι τέτοια πλοία συνιστούν όχι μόνο πολιτικό και οικονομικό πρόβλημα, αλλά και σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και το περιβάλλον, ιδίως σε περιοχές όπως η Βαλτική ή ο Βόρειος Ατλαντικός.

Η αμερικανική στρατηγική δεν περιορίζεται στην επιβολή κυρώσεων. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ελέγχου της παραγωγής και της διάθεσης του βενεζουελάνικου πετρελαίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν «ουσιαστικό έλεγχο» του τομέα, με το επιχείρημα ότι τα έσοδα πρέπει να αξιοποιηθούν προς όφελος του λαού της Βενεζουέλας. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει μιλήσει ανοιχτά για σχέδιο κατάσχεσης και διάθεσης δεκάδων εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, με τις ΗΠΑ να διαχειρίζονται τα έσοδα. Την ίδια ώρα, μεγάλο μέρος του βενεζουελάνικου πετρελαίου συνεχίζει να καταλήγει στην Κίνα, είτε μέσω νόμιμων είτε μέσω παράνομων διαύλων, ενώ η Chevron διατηρεί παρουσία στη χώρα με ειδική άδεια της Ουάσιγκτον.

.@SecRubio: “They are not generating any revenue from their oil right now. They can’t move it unless we allow it to move because we have sanctions, because we’re enforcing those sanctions. This is tremendous leverage. We are exercising it in a positive way. The President… pic.twitter.com/E8GJyP1adn

— Department of State (@StateDept) January 7, 2026

Η Μόσχα αντέδρασε έντονα, καταγγέλλοντας παραβίαση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και ζητώντας την προστασία των Ρώσων πολιτών που επέβαιναν στο πλοίο. Παράλληλα, υπήρξαν πληροφορίες για αποστολή ρωσικών πολεμικών μέσων στην περιοχή, αν και κατά τη στιγμή της αμερικανικής επιβίβασης δεν υπήρχε άμεση ρωσική παρουσία – γεγονός που, κατά αμερικανικές εκτιμήσεις, απέτρεψε μια επικίνδυνη στρατιωτική σύγκρουση. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε με τη συνδρομή συμμάχων, κυρίως του Ηνωμένου Βασιλείου, υπογραμμίζοντας ότι η υπόθεση ξεπερνά τα όρια μιας διμερούς αντιπαράθεσης. Για την Ουάσιγκτον, η κατάσχεση των δύο δεξαμενόπλοιων λειτουργεί ως σαφές μήνυμα: οι κυρώσεις δεν θα παραμείνουν θεωρητικό εργαλείο πίεσης, αλλά θα επιβληθούν επί του πεδίου.