Η βαθύτερη μπλε τρύπα ωκεανών: Βρίσκεται στο Μεξικό και ανακαλύφθηκε πριν από περίπου 20 χρόνια

Ένα εντυπωσιακό υποθαλάσσιο γεωλογικό φαινόμενο στα ανοικτά του Μεξικό έχει προκαλέσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας. Πρόκειται για την Taam Ja’, τη βαθύτερη γνωστή «μπλε τρύπα» στον κόσμο, η οποία φτάνει σε βάθος άνω των 420 μέτρων – χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη επιβεβαιωθεί πού ακριβώς βρίσκεται ο πυθμένας της. Η ονομασία της σημαίνει «βαθύ νερό» στη γλώσσα των Μάγια, μια περιγραφή που αποδεικνύεται εξαιρετικά ταιριαστή. Η καταβόθρα βρίσκεται κοντά στη χερσόνησο Γιουκατάν και ανακαλύφθηκε πριν από λίγο περισσότερο από είκοσι χρόνια από έναν τοπικό δύτη. Από την επιφάνεια της θάλασσας είναι σχεδόν αόρατη, γεγονός που ενισχύει το μυστήριο που την περιβάλλει.

Το 2021, ερευνητές επιχείρησαν να μετρήσουν το βάθος της χρησιμοποιώντας ηχοβολιστικό σύστημα (echo sounder), το οποίο λειτουργεί με την αποστολή ηχητικών κυμάτων προς τον πυθμένα και την καταγραφή της αντανάκλασής τους. Η αρχική εκτίμηση έκανε λόγο για 275 μέτρα. Ωστόσο, το 2023 νέα αποστολή, με τη χρήση ειδικής συσκευής CTD (conductivity, temperature and depth profiler), κατέγραψε βάθος τουλάχιστον 420 μέτρων. Το εντυπωσιακό είναι ότι ούτε αυτή η μέτρηση κατάφερε να εντοπίσει σαφώς το τελικό όριο της κοιλότητας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να είναι ακόμη βαθύτερη.

Scientists find a ‘blue hole’ so deep they can’t reach the bottom, and they have no idea what is down there https://t.co/oVldlsqh5e #EarthDotCom #EarthSnap #Earth pic.twitter.com/9LuyAvprsi

— Earth.com (@EarthDotCom) February 13, 2026

Τι είναι οι “μπλε τρύπες”

Οι λεγόμενες «μπλε τρύπες» είναι φυσικά σχηματισμένες κοιλότητες στον βυθό της θάλασσας, με απότομα, σχεδόν κάθετα τοιχώματα. Δημιουργούνται κυρίως σε περιοχές με μαλακά πετρώματα, όπως ο ασβεστόλιθος, τα οποία διαβρώνονται με την πάροδο του χρόνου. Οι περισσότερες έχουν βάθος μερικών δεκάδων μέτρων και συχνά συνδέονται με εκτεταμένα υποθαλάσσια σπηλαιώδη συστήματα. Χαρακτηριστικό τους είναι η περιορισμένη κυκλοφορία νερού και τα εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα οξυγόνου στα μεγάλα βάθη, συνθήκες που καθιστούν δύσκολη την επιβίωση σύνθετων οργανισμών.

Αν και η Taam Ja’ θεωρείται σήμερα η βαθύτερη γνωστή μπλε τρύπα, ένα ακόμη διάσημο παράδειγμα είναι το Great Blue Hole στο Μπελίζε. Το 2018, ο Ρίτσαρντ Μπράνσον και ο Φαμπιέν Κουστό πραγματοποίησαν καταδύσεις στην περιοχή με ξεχωριστά σκάφη. Σε βάθος περίπου 91 μέτρων εντόπισαν στρώμα υδρόθειου, κάτω από το οποίο το νερό ήταν απόλυτα σκοτεινό και χωρίς ίχνη ζωής. Στον πυθμένα βρέθηκαν ακόμη και ανθρώπινα απορρίμματα, όπως ένα πλαστικό μπουκάλι και μια χαμένη κάμερα, υπενθυμίζοντας ότι η ανθρώπινη παρουσία φτάνει ακόμη και στα πιο απομονωμένα σημεία του πλανήτη.

Παρά τις προόδους στην τεχνολογία και τις επαναλαμβανόμενες αποστολές, η Taam Ja’ εξακολουθεί να γεννά περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Είναι πράγματι τα 420 μέτρα το τελικό της βάθος ή πρόκειται για μια πύλη προς ένα ακόμη πιο εκτεταμένο υπόγειο σύστημα; Οι επιστήμονες συνεχίζουν τις έρευνες, γνωρίζοντας ότι κάθε νέα μέτρηση μπορεί να αποκαλύψει άγνωστες πτυχές της γεωλογικής ιστορίας της Γης.