Fort Sill: «Αυτό προσδοκούμε για τους Υπαξιωματικούς» – Η φωτογραφία Δένδια στη Βουλή

Με μια εικόνα από την καρδιά της αμερικανικής στρατιωτικής μηχανής και με σαφές πολιτικό φορτίο, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας επέλεξε να τοποθετηθεί στη Βουλή κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου για τη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη «Νέα Εποχή». Δεν επρόκειτο για μια απλή οπτική αναφορά, αλλά για μια συνειδητή επιλογή παραδείγματος, που στόχευε να αποτυπώσει μια ολόκληρη φιλοσοφία διοίκησης και ιεραρχίας: αυτήν που αποδίδει ουσιαστικό, θεσμικό και επιχειρησιακό ρόλο στους Υπαξιωματικούς. Από το βήμα της Ολομέλειας, ο υπουργός παρουσίασε αφίσα και φωτογραφία από το Fort Sill, τη μεγαλύτερη Σχολή και Κέντρο Πυροβολικού των Ηνωμένων Πολιτειών. Στο υλικό αυτό, όπως εξήγησε, αποτυπώνεται καθαρά η θέση του Επιλοχία στην επιτελική δομή: όχι ως τυπικό γρανάζι μιας βαθμολογικής αλυσίδας, αλλά ως κεντρικός φορέας εμπειρίας, διοίκησης και καθημερινής επιχειρησιακής ευθύνης. Για τον κ. Δένδια, αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο και για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Η παρέμβασή του δεν είχε χαρακτήρα ακαδημαϊκής διάλεξης. Εντάχθηκε σε μια ευρύτερη πολιτική αντιπαράθεση για το πώς νοείται η «αναβάθμιση» στο στράτευμα. Απαντώντας στον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Θεόφιλο Ξανθόπουλο, ο υπουργός άσκησε αιχμηρή κριτική σε μια λογική που –όπως είπε– περιορίζεται στη χορήγηση βαθμών χωρίς αντίστοιχες αρμοδιότητες. Υποστήριξε ότι βαθμοί χωρίς εξουσία, χωρίς καθήκοντα και χωρίς πραγματικό υπηρεσιακό αντικείμενο δεν συνιστούν ενίσχυση, αλλά θεσμική υποβάθμιση του ρόλου των Υπαξιωματικών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πραγματική αναβάθμιση δεν είναι ζήτημα τίτλων, αλλά λειτουργίας. Ένας σύγχρονος στρατός, προσανατολισμένος στις σύνθετες απειλές και στις απαιτήσεις της εποχής, χρειάζεται Υπαξιωματικούς με ξεκάθαρο ρόλο στη διοίκηση μονάδων, στην εκπαίδευση του προσωπικού και στη λήψη καθημερινών επιχειρησιακών αποφάσεων. Το Fort Sill χρησιμοποιήθηκε ως ζωντανό παράδειγμα ενός συστήματος όπου ο Υπαξιωματικός βρίσκεται στο κέντρο της δομής και όχι στο περιθώριο.

Η συγκεκριμένη αναφορά δεν ήταν τυχαία. Το Fort Sill αποτελεί διαχρονικά έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες εκπαίδευσης του αμερικανικού στρατού. Βρίσκεται βόρεια της πόλης Lawton στην Οκλαχόμα και καλύπτει σχεδόν 94.000 acres. Ιδρύθηκε το 1869, την περίοδο των Ινδιάνικων Πολέμων, και από τότε συμμετείχε σε κάθε μεγάλο πόλεμο των Ηνωμένων Πολιτειών, εξελισσόμενο από φυλάκιο ιππικού της μεθορίου σε σύγχρονο εκπαιδευτικό και επιχειρησιακό κόμβο. Σήμερα αποτελεί την έδρα του U.S. Army Fires Center of Excellence και εκπαιδεύει περισσότερους από 20.000 στρατιωτικούς ετησίως στο πυροβολικό πεδίου, το αντιαεροπορικό πυροβολικό και τον ηλεκτρονικό πόλεμο.

Η ιστορική του διαδρομή είναι άρρηκτα δεμένη με την έννοια της ηγεσίας. Η επιλογή της τοποθεσίας έγινε στις 8 Ιανουαρίου 1869 από τον υποστράτηγο Philip H. Sheridan, στο πλαίσιο εκστρατειών κατά των φυλών Kiowa και Comanche. Το αρχικό «Camp Wichita», όπως ονομαζόταν, μετονομάστηκε αργότερα σε Fort Sill προς τιμήν του ταξίαρχου Joshua W. Sill, συμφοιτητή του Sheridan στο West Point, που σκοτώθηκε στον Αμερικανικό Εμφύλιο. Στα πρώτα χρόνια, σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι «Buffalo Soldiers», Αφροαμερικανοί στρατιώτες του 10ου Ιππικού, οι οποίοι κατασκεύασαν πολλά από τα πέτρινα κτίρια που σώζονται έως σήμερα. Η αναφορά Δένδια στο Fort Sill εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο του νομοσχεδίου για τον «Χάρτη Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή», το οποίο επιχειρεί συνολική αναμόρφωση της στρατιωτικής δομής. Στον πυρήνα του βρίσκονται η θεσμική ισορροπία, η αξιολόγηση και η ουσιαστική αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, μακριά από λογικές εντυπώσεων ή εύκολων συμβιβασμών.

Το ίδιο νομοσχέδιο φέρνει βαθιές αλλαγές και στο σύστημα στρατιωτικής υποχρέωσης. Η υποχρέωση στράτευσης ορίζεται πλέον από το 19ο έως το 45ο έτος, ενώ η εφεδρική υποχρέωση επεκτείνεται έως τα 60. Η στρατιωτική υποχρέωση διακρίνεται σε κύρια, εφεδρική και πρόσθετη, με την τελευταία να λειτουργεί ως κύρωση για παραβάσεις της στρατολογικής νομοθεσίας. Παράλληλα, περιορίζονται δραστικά οι αναβολές και απαλλαγές, ιδίως για λόγους υγείας, με αυστηρότερες ιατρικές προϋποθέσεις και έλεγχο από τα ΚΕΠΑ για οριστική κρίση. Ιδιαίτερη τομή αποτελεί και το θεσμικό άνοιγμα για την εθελοντική θητεία των γυναικών. Γυναίκες ηλικίας 20 έως 26 ετών θα μπορούν να υπηρετούν με πλήρη στρατιωτική ιδιότητα, ίδιους κανόνες και ίσες υποχρεώσεις με τους άνδρες. Η διάρκεια της θητείας ορίζεται στους 12 μήνες, με δυνατότητα ανακατάταξης και ένταξης στην εφεδρεία μετά τα 40. Η συμμετοχή θα συνοδεύεται από θεσμικά κίνητρα, όπως μοριοδότηση για πρόσληψη ως ΕΠΟΠ και αναγνώριση του χρόνου θητείας ως ασφαλιστικού μετά από εξαγορά.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η εικόνα από το Fort Sill δεν λειτουργεί απλώς ως παράδειγμα καλής πρακτικής. Λειτουργεί ως πολιτικό μήνυμα για το πού θέλει να κινηθεί η ελληνική στρατιωτική διοίκηση: προς ένα μοντέλο όπου οι βαθμοί έχουν περιεχόμενο, οι ρόλοι είναι σαφείς και η ιεραρχία δεν είναι τυπική αλλά λειτουργική. Όπως κατέστησε σαφές ο υπουργός, η αναβάθμιση των Υπαξιωματικών δεν μπορεί να είναι συμβολική· πρέπει να είναι ουσιαστική, με πραγματικό αντίκρισμα στη διοίκηση και στην επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Δένδιας είχε επισκεφθεί το Fort Sill τον Ιανουάριο του 2025, αποκτώντας άμεση εικόνα της λειτουργίας ενός συστήματος που επενδύει συστηματικά στους Υπαξιωματικούς ως πυλώνα της στρατιωτικής ισχύος. Ένα σύστημα που, όπως ξεκαθάρισε στη Βουλή, φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς και για τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.