Δικαστικό «φρένο» σε απόλυση για… δέκα λεπτά ύπνου

Μια απόφαση της ιταλικής Δικαιοσύνης έρχεται να επαναφέρει στο προσκήνιο το διαρκές ερώτημα για τα όρια της πειθαρχικής αυστηρότητας στον χώρο εργασίας και τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην επαγγελματική ευθύνη και την ανθρώπινη ευαλωτότητα. Το εφετείο του Λέτσε, στη νότια Ιταλία, έκρινε άδικη και παράνομη την απόλυση του Francesco Rucci από την εταιρεία Ecologistic, διατάσσοντας την επαναπρόσληψή του και την καταβολή όλων των δεδουλευμένων αποδοχών του. Η υπόθεση ξεκίνησε τον Μάιο του 2023, όταν η εταιρεία –με έδρα την πόλη Ginosa– απέλυσε τον εργαζόμενο, υποστηρίζοντας ότι κάμερες ασφαλείας τον κατέγραψαν να κοιμάται εν ώρα εργασίας. Οι φωτογραφίες τον έδειχναν με σκυμμένο κεφάλι και κλειστά μάτια, εικόνα που η διοίκηση ερμήνευσε ως ύπνο κατά τη διάρκεια της βάρδιας, επικαλούμενη μάλιστα λόγους «κινδύνου για την ασφάλεια».

Το εφετείο του Lecce, ωστόσο, δεν υιοθέτησε αυτή τη συλλογιστική. Οι δικαστές έκριναν ότι δεν υπήρχε «σημαντική παράβαση» ικανή να δικαιολογήσει την έσχατη πειθαρχική κύρωση της απόλυσης. Η απόφαση χαρακτηρίζει την ενέργεια της εταιρείας «παράνομη πράξη» και επιβάλλει όχι μόνο την επιστροφή του εργαζομένου στη θέση του, αλλά και την πλήρη οικονομική αποκατάστασή του για το διάστημα της απομάκρυνσής του. Η υπόθεση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο ένα δεκάλεπτο ύπνου. Ο Rucci εργαζόταν στην εταιρεία από το 2016 και είχε διατελέσει εκπρόσωπος συνδικάτου. Πριν από την απόλυση, είχε έρθει σε σύγκρουση με τη διοίκηση για ζητήματα εργασιακών πρακτικών. Σύμφωνα με τον ίδιο, μετά τις διαφωνίες αυτές μετακινήθηκε σε διαφορετικό χώρο, τον οποίο η εταιρεία παρουσίασε ως «προαγωγή», χωρίς όμως αύξηση αποδοχών ή ουσιαστική αναβάθμιση καθηκόντων.

Ο εργαζόμενος περιγράφει τη νέα του θέση ως «επιβεβλημένη απομόνωση», έναν χώρο χωρίς ουσιαστικό αντικείμενο, με παρατεταμένες περιόδους αδράνειας. Κάνει λόγο για επαγγελματική ταπείνωση και για 12ωρες βάρδιες σε περιβάλλον χωρίς πρόσβαση ούτε καν σε σύνδεση στο διαδίκτυο. «Θυμάμαι την ημέρα που ένιωσα ζάλη, έκλεισα τα μάτια μου για περίπου δέκα λεπτά και αποκοιμήθηκα. Με απέλυσαν», δήλωσε. Η σχεδόν τριετής δικαστική διαμάχη, όπως ανέφερε, είχε σοβαρό ψυχολογικό και οικονομικό κόστος. Μίλησε για συναισθηματική κατάρρευση, αϋπνίες και ενοχές απέναντι στην οικογένειά του. Παράλληλα, άσκησε κριτική για έλλειψη ουσιαστικής στήριξης από συναδέλφους και το σωματείο, υποστηρίζοντας ότι επικρατούσε φόβος αντιποίνων.

Η απόφαση του εφετείου δεν αποτελεί απλώς προσωπική δικαίωση. Στην Ιταλία, όπου το εργατικό δίκαιο συχνά δοκιμάζεται σε περιόδους αναδιάρθρωσης και πίεσης στην παραγωγικότητα, τέτοιες υποθέσεις αποκτούν ευρύτερη συμβολική σημασία. Το δικαστήριο ουσιαστικά έκρινε ότι η πειθαρχική εξουσία του εργοδότη δεν είναι απεριόριστη και ότι η αναλογικότητα της κύρωσης αποτελεί θεμελιώδη αρχή. Ο Rucci δηλώνει αποφασισμένος να επιστρέψει «με το κεφάλι ψηλά» και να συνεχίσει να υπερασπίζεται τα δικαιώματα των εργαζομένων. Παραδέχεται ότι η επιστροφή θα έχει έντονο συναισθηματικό φορτίο, αλλά επιμένει πως «η αντίσταση είναι απαραίτητη».