«Άηχοι διάλογοι»: Έκθεση για τους Νίκο και Γιώργο Χουλιαρά στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων

Φεβ 2, 2026 - 09:50

Μια ξεχωριστή εικαστική πρόταση με τίτλο «Άηχοι διάλογοι» φέρνει στο προσκήνιο το έργο δύο σημαντικών εκπροσώπων της σύγχρονης ελληνικής τέχνης, του ζωγράφου και συγγραφέα Νίκου Χουλιαρά (1940–2015) και του γλύπτη Γιώργου Χουλιαρά (1947). Η έκθεση παρουσιάζεται στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων από τις 3 Φεβρουαρίου έως τις 29 Μαρτίου 2026, με τη στήριξη του ΟΠΑΝΔΑ, και εστιάζει στη δημιουργική συνύπαρξη και στις σιωπηλές καλλιτεχνικές συνομιλίες που αναπτύχθηκαν ανάμεσα στους δύο αδελφούς δημιουργούς. Η έκθεση επιχειρεί να φωτίσει τον άτυπο, «άηχο» διάλογο που αναπτύχθηκε ανάμεσα στα έργα των δύο δημιουργών, οι οποίοι, παρά τις αισθητικές τους αποκλίσεις, μοιράζονται κοινές οικογενειακές, πολιτισμικές και βιωματικές ρίζες.

Όπως σημειώνει η ιστορικός τέχνης και επιμελήτρια της έκθεσης Μ. Σφενδουράκη, η περίπτωση των Νίκου και Γιώργου Χουλιαρά αποτελεί ένα σπάνιο, ίσως μοναδικό φαινόμενο στην ελληνική τέχνη: «Πρόκειται για δύο σπουδαίους καλλιτέχνες με κοινές καταβολές, παράλληλες πορείες και ισχυρό δια βίου αδελφικό δεσμό. Παρότι αποκλίνουν καλλιτεχνικά, ένα κοινό ρεύμα μοιάζει να υφέρπει στο έργο τους, υποδηλώνοντας έναν άηχο διάλογο ανάμεσά τους. Έναν διάλογο που εκτυλίσσεται ανεξαρτήτως της φυσικής τους παρουσίας. Αποδίδοντας το ρεύμα αυτό σε ένα βαθύτερο βιωματικό και πνευματικό συντονισμό παρά σε μια άμεση αλληλεπίδραση μεταξύ τους, η έκθεση αφορμάται από το κοινό πολιτισμικό, γενεαλογικό και συγκινησιακό υπόστρωμα της σχέσης τους για να φωτίσει, με την επιλογή των έργων, έναν κοινό, ενδεχομένως, τόπο: έναν εσωτερικό χώρο σύγκλισης που υπερβαίνει τις αισθητικές τους αποκλίσεις».

Με αφορμή τη συμπλήρωση 10 χρόνων από τον θάνατο του Νίκου Χουλιαρά, ο ιστορικός τέχνης Γιώργος Μυλωνάς αναφέρεται στη μοναδική καλλιτεχνική του ταυτότητα, τονίζοντας τη βαθιά σύνδεση ανάμεσα στη ζωγραφική και τη λογοτεχνία στο έργο του: «Ο Χουλιαράς δεν κινήθηκε απλώς ανάμεσα σε διαφορετικά εκφραστικά πεδία. Επιχείρησε κάτι πιο ριζικό: να εγγράψει ποίηση και ζωγραφική μέσα στο ίδιο σώμα, σαν να πρόκειται για δύο μορφές της ίδιας, ενιαίας χειρονομίας. Η εικόνα δεν έρχεται μετά το κείμενο, ούτε και το κείμενο μετά την εικόνα. Οι δύο εκφράσεις του λειτουργούν παράλληλα, σχεδόν συγχρονισμένα, σαν να σχεδιάζονται με το ίδιο χέρι, την ίδια στιγμή. Συγγενής του Κόντογλου στον τρόπο που βίωνε την παράδοση, ο Ν. Χουλιαράς διαφοροποιείται από τον Αϊβαλιώτη στο ότι δεν σταμάτησε να πειραματίζεται. Το υλικό του, συχνά εύθραυστο, υπογραμμίζει την ταπεινή καταγωγή των μορφών του και τη διάθεσή του να καταγράψει όχι το εξαιρετικό, αλλά το υπόλειμμα της μνήμης».

Η έκθεση είναι παραγωγή της Πινακοθήκης Ε. Αβέρωφ – Μέτσοβο και προσκαλεί το κοινό σε μια βιωματική περιήγηση στον κοινό αλλά και διαφοροποιημένο εικαστικό κόσμο των δύο καλλιτεχνών, αναδεικνύοντας τις σιωπηλές συνομιλίες, τις μνήμες και τις πνευματικές συγγένειες που διαπερνούν το έργο τους.