26χρονος διαδηλωτής Ιράν: Μετά τις απειλές Τραμπ, η Τεχεράνη κάνει πίσω

Σημάδια αποκλιμάκωσης εκπέμπει το Ιράν, επιχειρώντας να χαμηλώσει τους τόνους μετά τη σφοδρή διεθνή πίεση και τις ευθείες προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ. Η δικαστική εξουσία της Ιράν ανακοίνωσε ότι ο 26χρονος διαδηλωτής, ο οποίος συνελήφθη στις 10 Ιανουαρίου κατά τη διάρκεια των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων, δεν έχει καταδικαστεί σε θάνατο, διαψεύδοντας τις πληροφορίες που είχαν προκαλέσει διεθνή συναγερμό. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, ο νεαρός κατηγορείται για «συνωμοσία κατά της εσωτερικής ασφάλειας» και «προπαγανδιστική δράση κατά του καθεστώτος», αδικήματα για τα οποία –όπως υποστηρίζει η Τεχεράνη– δεν προβλέπεται η εσχάτη των ποινών. Η δικαστική αρχή επιχείρησε έτσι να βάλει φρένο στις ανησυχίες περί επικείμενης εκτέλεσης, οι οποίες είχαν πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις στη Δύση. Λίγο νωρίτερα, και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, μιλώντας στο Fox News, είχε υιοθετήσει αντίστοιχη γραμμή, δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι «απαγχονισμοί διαδηλωτών δεν σχεδιάζονται», επιχειρώντας να καθησυχάσει τη διεθνή κοινότητα.

Η υπόθεση είχε λάβει εκρηκτικές διαστάσεις όταν οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποίησαν ότι ο 26χρονος, ο οποίος κρατείται στις φυλακές του Καράτζ, είχε ήδη καταδικαστεί σε θάνατο και επρόκειτο να αποτελέσει τον πρώτο εκτελεσμένο διαδηλωτή της τρέχουσας κρίσης. Οι πληροφορίες αυτές οδήγησαν το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών σε σκληρές δηλώσεις, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ προχώρησε σε ανοιχτές απειλές στρατιωτικής παρέμβασης. Ο Αμερικανός πρόεδρος, μάλιστα, τις προηγούμενες ώρες ανέβασε κατακόρυφα την πίεση, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα μείνουν αδρανείς αν η Τεχεράνη προχωρήσει σε εκτελέσεις διαδηλωτών. Η κινητικότητα που καταγράφηκε σε αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, με εκκενώσεις προσωπικού στο Κατάρ, στο Κουβέιτ και αυξημένη επιφυλακή στη Σαουδική Αραβία, ερμηνεύτηκε ως σαφές μήνυμα αποτροπής.

Λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ δήλωσε ότι έχει λάβει «διαβεβαιώσεις από πολύ σημαντικές πηγές» πως οι εκτελέσεις παγώνουν και ότι οι δολοφονίες διαδηλωτών έχουν σταματήσει. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι ΗΠΑ θα παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω αντίδρασης. Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος, σε συνέντευξή του στο Reuters, προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, αμφισβητώντας ανοιχτά τη βιωσιμότητα του ιρανικού καθεστώτος. Δήλωσε ότι οι συνεχιζόμενες διαμαρτυρίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και στην πτώση του, σημειώνοντας πως «κανένα καθεστώς δεν είναι άτρωτο». Ωστόσο, εμφανίστηκε επιφυλακτικός για το αν ο εξόριστος διάδοχος Ρεζά Παχλεβί θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο εξουσίας εντός της χώρας.

Παρά τη σημερινή υπαναχώρηση της Τεχεράνης σε επίπεδο δηλώσεων, το κλίμα παραμένει εύθραυστο. Το Ιράν είχε προηγουμένως κλείσει αιφνιδιαστικά τον εναέριο χώρο του, ενώ ανώτατοι Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν προειδοποιήσει ότι σε περίπτωση αμερικανικού πλήγματος θα στοχοποιηθούν βάσεις των ΗΠΑ σε γειτονικές χώρες. Η δήλωση ότι «δεν υπάρχει θανατική καταδίκη» ερμηνεύεται πλέον από πολλούς ως τακτικός ελιγμός της Τεχεράνης για να αποφευχθεί μια άμεση σύγκρουση με την Ουάσινγκτον. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν πρόκειται για πραγματική αλλαγή στάσης ή για μια προσωρινή ανάσα σε μια κρίση που παραμένει βαθιά πολιτική, γεωπολιτική και εξαιρετικά επικίνδυνη.

Ρεπορτάζ Mega, Τρίτη 13/1