Ψηφιακός Δικαστικός Φάκελος: Ο Μητσοτάκης σε δικηγορικό γραφείο της Αθήνας

Τι αλλάζει σε αστικές, ποινικές και διοικητικές υποθέσεις

Τη διαδικασία εφαρμογής του ψηφιακού φακέλου δικογραφίας παρουσίασε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης, σηματοδοτώντας μια από τις πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις στον τρόπο λειτουργίας των δικαστηρίων. Πρόκειται για ένα ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα που θα χρησιμοποιείται σε αστικές, ποινικές και διοικητικές διαδικασίες και το οποίο, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, καταργεί στην πράξη την τήρηση και διακίνηση δικογράφων σε έντυπη μορφή. Ο ψηφιακός φάκελος συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο ηλεκτρονικό περιβάλλον όλα τα έγγραφα που αφορούν μία υπόθεση: από μηνύσεις και αγωγές έως αποδεικτικά στοιχεία, διαδικαστικά έγγραφα και δικαστικές αποφάσεις. Ο στόχος, όπως περιγράφηκε στην παρουσίαση, είναι να υπάρχει πλήρης ιχνηλασιμότητα και άμεση πρόσβαση στον φάκελο της δίκης για κάθε εμπλεκόμενο, χωρίς ογκώδεις εκτυπώσεις χιλιάδων σελίδων και χωρίς τις καθυστερήσεις που προκαλεί η φυσική διακίνηση του υλικού.

Με την εφαρμογή του συστήματος, οι δικαστές θα μπορούν να έχουν άμεση και πλήρη εικόνα του φακέλου κάθε υπόθεσης από την αρχή έως το τέλος της, ενώ οι δικηγόροι θα καταθέτουν ηλεκτρονικά τα δικόγραφα και τα συνοδευτικά έγγραφα, αλλά και θα παρακολουθούν την εξέλιξη της υπόθεσης σε όλα τα στάδια, από το Πρωτοδικείο μέχρι και τα ανώτατα δικαστήρια. Ένα από τα κομβικά νέα στοιχεία που παρουσιάστηκαν αφορά το χρονοδιάγραμμα και την οργάνωση των δικασίμων: ο δικηγόρος που καταθέτει το δικόγραφο θα μπορεί, από το γραφείο ή το σπίτι, να επιλέγει ημερομηνία συζήτησης μέσα από τρία διαφορετικά πινάκια. Η επιλεγμένη δικάσιμος θα είναι οριστική, χωρίς δυνατότητα αυτεπάγγελτης αναβολής από τη διοίκηση του δικαστηρίου, και θα προσδιορίζεται εντός 210 ημερών από την ημερομηνία κατάθεσης. Παράλληλα, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, ο χρόνος έκδοσης των αποφάσεων αναμένεται να μειωθεί σημαντικά, έως και στο ένα τρίτο.

Φλωρίδης: «Τρίτο βήμα αλλαγής του τρόπου λειτουργίας της Δικαιοσύνης»

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης χαρακτήρισε τον ψηφιακό φάκελο «τρίτο βήμα» στη συνολική μεταρρύθμιση, ιδίως σε ό,τι αφορά την αστική δικαιοσύνη. Όπως είπε, είχε προηγηθεί ο «δικαστικός χάρτης» και η ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας, ακολούθησε ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, και τώρα έρχεται το στάδιο του πλήρους ψηφιακού φακέλου, το οποίο –σε πρώτη φάση– εφαρμόζεται σε υποθέσεις κτηματολογικού ενδιαφέροντος. Ο κ. Φλωρίδης προσδιόρισε συγκεκριμένα ορόσημα για την εφαρμογή: από 1η Απριλίου η χρήση του θα επεκταθεί σε όλες τις υποθέσεις, ενώ από 16 Σεπτεμβρίου 2026 θα εφαρμόζεται στο σύνολο της αστικής δικαιοσύνης και θα είναι υποχρεωτική η ηλεκτρονική υποβολή όλων των δικογράφων. Υπογράμμισε, παράλληλα, ότι θα προηγηθεί οργανωμένη εκπαίδευση, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν όλοι οι επαγγελματίες, ακόμη και εκείνοι που δεν είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένοι με την τεχνολογία.

Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι βρίσκεται σε συνεννόηση με τον νέο πρόεδρο της Ολομέλειας των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας και πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών Ανδρέα Κουτσόλαμπρο, ώστε να αντιμετωπιστούν έγκαιρα πιθανές πρακτικές δυσκολίες στη μετάβαση. Ο υπουργός Δικαιοσύνης ευχαρίστησε, επίσης, τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο, τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, καθώς και την ομάδα της «Κοινωνίας της Πληροφορίας» για τη συνεργασία στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του έργου.

Από την πλευρά του, ο κ. Παπαστεργίου εστίασε στη στόχευση του ψηφιακού μετασχηματισμού, σημειώνοντας ότι η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί πρακτικές ανάγκες και να επιλύει χρόνια προβλήματα. Ανέφερε, επίσης, ότι πρόκειται για ένα σύστημα με ιδιαίτερο βάρος, καθώς η Δικαιοσύνη –μαζί με την Υγεία– αποτελεί έναν από τους πιο απαιτητικούς τομείς για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του κράτους. Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι η Ελλάδα κινείται σε πρωτοποριακή κατεύθυνση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας χαρακτήρισε τον ψηφιακό φάκελο «επιτομή της ψηφιακής Δικαιοσύνης», σημειώνοντας ότι σηματοδοτεί ένα θεσμικό πέρασμα από πρακτικές του 20ού – και συχνά του 19ου – αιώνα σε σύγχρονες διαδικασίες. Τόνισε ότι ο φάκελος είναι «μοναδικός» ανά υπόθεση, καθώς δημιουργείται από τη στιγμή κατάθεσης της αγωγής, ενώ μετά την έκδοση οριστικής απόφασης διαβιβάζεται ηλεκτρονικά στα ανώτερα δικαστήρια, διευκολύνοντας δικαστές, δικηγόρους και δικαστικούς υπαλλήλους. Όπως ανέφερε, ο ψηφιακός φάκελος αντικαθιστά έναν παραδοσιακό έντυπο φάκελο που μπορεί να φτάνει, κατά μέσο όρο, τις 3.000 σελίδες, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια πρωτοβουλία με ιδιαίτερη βαρύτητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.