Φρεγάτες Τουρκία: Πουλάει πολεμικά πλοία ο Ερντογάν

Έντονους πολιτικούς τριγμούς στο εσωτερικό της Τουρκίας προκαλεί η απόφαση της κυβέρνησης Ερντογάν να εκχωρήσει σε τρίτη χώρα δύο νεότευκτες φρεγάτες, οι οποίες είχαν ενταχθεί στον σχεδιασμό ενίσχυσης του τουρκικού ναυτικού. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε η Καθημερινή, η πώληση των πλοίων στην Ινδονησία επαναφέρει στο προσκήνιο ερωτήματα για τις πραγματικές προτεραιότητες της Άγκυρας, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η υπόθεση ήρθε στο φως μετά από αποκαλύψεις του τουρκικού Τύπου, σύμφωνα με τις οποίες οι φρεγάτες TCG Izmir και TCG Içel, κλάσης ISTIF και προϊόν του φιλόδοξου προγράμματος MILGEM, άλλαξαν προορισμό πριν καν ενταχθούν στον στόλο. Τα δύο πλοία, που είχαν προγραμματιστεί να παραδοθούν στο τουρκικό ναυτικό την περίοδο 2026-2027, πωλήθηκαν –μέσω ενδιάμεσου σχήματος με έδρα το Κατάρ– στην Ινδονησία, έναντι ποσού που φέρεται να αγγίζει το ένα δισ. δολάρια.

Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση της τουρκικής αξιωματικής αντιπολίτευσης. Στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος κάνουν λόγο για «στρατηγικό κενό», υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση αποδυναμώνει την επιχειρησιακή ικανότητα του ναυτικού τη στιγμή που, όπως επισημαίνουν, η Ελλάδα ενισχύει ταχύτατα τον στόλο της με νέα πλοία. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν δηλώσεις απόστρατων ανώτατων αξιωματικών, οι οποίοι προειδοποιούν ότι η ηλικιακή γήρανση μεγάλου μέρους των τουρκικών φρεγατών καθιστά επιτακτική –και όχι διαπραγματεύσιμη– την ανανέωση του στόλου. Στο ίδιο μήκος κύματος, επικριτικά σχόλια καταγράφονται και στον τουρκικό Τύπο, που συνδέει την πώληση των φρεγατών με ευρύτερες δημοσιονομικές και εξοπλιστικές πιέσεις. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Άγκυρα επιχειρεί να εξασφαλίσει ρευστότητα για δαπανηρά προγράμματα υψηλού συμβολισμού, όπως η ναυπήγηση αεροπλανοφόρου ή η ανάπτυξη καταδρομικού αντιαεροπορικής άμυνας, ενώ στο παρασκήνιο βρίσκονται και οι διαπραγματεύσεις για την προμήθεια μαχητικών Eurofighter και η προσπάθεια επιστροφής στο πρόγραμμα των F-35.

Η αντίδραση της τουρκικής προεδρίας υπήρξε αμυντική. Η αρμόδια υπηρεσία αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης επιχείρησε να υποβαθμίσει τις επικρίσεις, κάνοντας λόγο για «παραπλανητικές ερμηνείες» και τονίζοντας τον εξαγωγικό χαρακτήρα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας. Ωστόσο, χωρίς να διαψεύδεται ευθέως η πώληση, η κυβερνητική γραμμή δεν κατάφερε να κατευνάσει τις ανησυχίες. Η Ινδονησία, από την πλευρά της, εμφανίζεται ως μεγάλος ωφελημένος της συμφωνίας, καθώς πέραν των φρεγατών έχει ήδη συνάψει συμφωνία για την προμήθεια δεκάδων τουρκικής σχεδίασης μαχητικών αεροσκαφών ΚΑΑΝ. Το γεγονός αυτό ενισχύει τον ρόλο της Τουρκίας ως εξαγωγέα οπλικών συστημάτων, αλλά ταυτόχρονα εγείρει ερωτήματα στο εσωτερικό της χώρας για το κατά πόσο η εξωστρέφεια αυτή γίνεται εις βάρος της ίδιας της εθνικής άμυνας. Όπως σημειώνει η Καθημερινή, το ζήτημα έχει πλέον λάβει σαφή πολιτική διάσταση: δεν αφορά μόνο την πώληση δύο πλοίων, αλλά τον συνολικό προσανατολισμό της τουρκικής αμυντικής στρατηγικής και τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην προβολή ισχύος στο εξωτερικό και την κάλυψη πραγματικών επιχειρησιακών αναγκών στο εσωτερικό.