Τραμπ – Αφγανιστάν: Αναδίπλωση μετά τον σάλο

Νέο κύκλο έντασης στις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με τους συμμάχους τους άνοιξαν οι αντικρουόμενες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τον ρόλο των χωρών του ΝΑΤΟ στον πόλεμο του Αφγανιστάν. Λίγες ημέρες μετά τη δήλωσή του ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ «έμειναν μακριά από τις γραμμές του μετώπου», ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε σε δημόσιο έπαινο των Βρετανών στρατιωτών, επιχειρώντας να περιορίσει τις διεθνείς αντιδράσεις που προκάλεσαν τα σχόλιά του. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ εξήρε τη συμβολή του Ηνωμένο Βασίλειο στον πόλεμο του Αφγανιστάν, τονίζοντας ότι «οι μεγάλοι και πολύ γενναίοι στρατιώτες του Ηνωμένου Βασιλείου θα είναι πάντα στο πλευρό των ΗΠΑ». Υπενθύμισε μάλιστα ότι 457 Βρετανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν στη διάρκεια της σύγκρουσης, ενώ πολλοί ακόμη τραυματίστηκαν σοβαρά, χαρακτηρίζοντας τη θυσία τους ως θεμέλιο ενός «ισχυρού δεσμού που δεν θα διασπαστεί ποτέ».

Το τέλος του ΝΑΤΟ πλησιάζει. Και αυτό δεν θα είναι καταστροφή.

Η ανάρτηση αυτή ήρθε να μετριάσει τις εντυπώσεις από όσα είχε δηλώσει νωρίτερα, σε συνέντευξή του στο Fox News. Εκεί, ο Τραμπ είχε αμφισβητήσει ευθέως τη συμβολή των συμμάχων των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι, παρότι έστειλαν στρατεύματα στο Αφγανιστάν μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, «έμειναν κάπως στα μετόπισθεν» και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «ποτέ δεν τους χρειάστηκαν πραγματικά». Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονη αντίδραση στην Ευρώπη και κυρίως στο Λονδίνο. Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε τα σχόλια του Τραμπ «προσβλητικά», επισημαίνοντας ότι το Ηνωμένο Βασίλειο πλήρωσε βαρύ τίμημα στον πόλεμο, με 457 νεκρούς – τον δεύτερο μεγαλύτερο απολογισμό απωλειών μετά τις ΗΠΑ, που θρήνησαν περίπου 2.400 στρατιώτες. Όπως σημείωσε, «αν είχε κάνει ο ίδιος τέτοιες δηλώσεις, θα είχε ζητήσει συγγνώμη».

Χωρίς να προβεί σε συγγνώμη ή να απαντήσει ευθέως στον Στάρμερ, ο Λευκός Οίκος περιορίστηκε σε ανακοίνωση προς το Γαλλικό Πρακτορείο, στην οποία υπογράμμιζε ότι «οι ΗΠΑ έκαναν για το ΝΑΤΟ περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα», υιοθετώντας μια γραμμή υπεράσπισης της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας στη Συμμαχία.

Στο Παρίσι, το περιβάλλον του Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Τραμπ «απαράδεκτες» και γνωστοποίησε ότι ο Γάλλος πρόεδρος επιθυμεί να επαναλάβει δημόσια την αναγνώριση και την ευγνωμοσύνη του γαλλικού έθνους προς τις οικογένειες των στρατιωτών που σκοτώθηκαν στο Αφγανιστάν. Η Γαλλία συμμετείχε στην αποστολή από το 2001 έως το 2014 και κατέγραψε 89 νεκρούς και περισσότερους από 700 τραυματίες. Αντίστοιχες παρεμβάσεις ήρθαν και από το Βερολίνο. Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους υπερασπίστηκε τη συμμετοχή της Bundeswehr, υπενθυμίζοντας ότι 59 Γερμανοί στρατιώτες και τρεις αστυνομικοί έχασαν τη ζωή τους, ενώ πολλοί ακόμη συνεχίζουν να υποφέρουν από σωματικές και ψυχολογικές συνέπειες. «Θα τιμούμε πάντα το θάρρος και τη δέσμευση των στρατιωτών μας, όποιες κι αν είναι οι επικρίσεις», δήλωσε.

Στην Ιταλία, ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι απέτισε φόρο τιμής στους 53 Ιταλούς στρατιωτικούς που σκοτώθηκαν στο Αφγανιστάν και στους 723 τραυματίες, ενώ ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο απέρριψε «επιφανειακές και εσφαλμένες αναλύσεις» για τον ρόλο της Ιταλίας στις διεθνείς αποστολές. Στο κύμα αντιδράσεων προστέθηκε και η δημόσια παρέμβαση του Πρίγκιπα Χάρι, ο οποίος υπηρέτησε ο ίδιος στο Αφγανιστάν. Σε ανακοίνωσή του, υπενθύμισε ότι το 2001 το ΝΑΤΟ ενεργοποίησε για πρώτη και μοναδική φορά το Άρθρο 5, γεγονός που υποχρέωσε όλα τα συμμαχικά κράτη να σταθούν στο πλευρό των ΗΠΑ.

«Υπηρέτησα εκεί. Έκανα φιλίες ζωής εκεί. Και έχασα φίλους εκεί», ανέφερε, τονίζοντας ότι μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο θρήνησε 457 στρατιωτικούς. Ο δούκας του Σάσεξ στάθηκε ιδιαίτερα στο ανθρώπινο κόστος της σύγκρουσης, μιλώντας για οικογένειες που έχασαν γιους και κόρες, παιδιά που μεγάλωσαν χωρίς γονείς και ζωές που άλλαξαν για πάντα. «Αυτές οι θυσίες αξίζουν να μνημονεύονται με αλήθεια και σεβασμό», κατέληξε, καλώντας σε ενότητα και προσήλωση στη διπλωματία και την ειρήνη.