ΜΚΟ Safe Water Sports: Πώς μειώθηκαν οι πνιγμοί στη θάλασσα με τη συμβολή ενός ανθρώπου που έχασε το παιδί του

Με αφορμή τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια για την ασφάλεια στη θάλασσα, ο Άκης Σκέρτσος αναφέρεται δημόσια στην πορεία και τη δράση του Παναγιώτης Πασχαλάκης, χαρακτηρίζοντάς τον «υπόδειγμα ενεργού πολίτη». Όπως επισημαίνει ο υπουργός Επικρατείας, η προσωπική τραγωδία που βίωσε ο κ. Πασχαλάκης το 2014, με την απώλεια του δεκάχρονου γιου του Μιχαήλ σε θαλάσσιο δυστύχημα, δεν μετατράπηκε σε σιωπή ή απογοήτευση. Αντίθετα, έγινε αφετηρία μιας μακρόχρονης και συστηματικής προσπάθειας για να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο η Ελλάδα αντιμετωπίζει την ασφάλεια στη θάλασσα.

Μέσα από την ίδρυση της Safe Water Sports, ο Παναγιώτης Πασχαλάκης έθεσε ως στόχο τη μείωση των πνιγμών, την ενημέρωση του κοινού και τη θεσμοθέτηση αυστηρότερων κανόνων για τα θαλάσσια σπορ και τις δραστηριότητες αναψυχής. Μια πρωτοβουλία που, σύμφωνα με τον κ. Σκέρτσο, συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας πρόληψης. Ο υπουργός υπενθυμίζει ότι, παρότι η Ελλάδα είναι χώρα άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα, για πολλά χρόνια κατέγραφε ιδιαίτερα υψηλό αριθμό θυμάτων από πνιγμούς, με έως και 400 θανάτους ετησίως. Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο η έλλειψη υποδομών, αλλά κυρίως η απουσία συστηματικής ενημέρωσης, κανόνων και ελέγχων.

Τα στοιχεία δείχνουν πλέον σαφή βελτίωση. Το 2018 οι θάνατοι από πνιγμό στη θάλασσα ανέρχονταν σε 320, ενώ το 2025 μειώθηκαν στους 197, δηλαδή 123 λιγότερες ανθρώπινες απώλειες – μια μείωση της τάξης του 38%. Αν ληφθούν υπόψη όλοι οι θάνατοι εντός του θαλάσσιου στοιχείου, από κάθε αιτία, ο αριθμός μειώθηκε από 396 το 2018 σε 358 το 2025, περίπου 10% χαμηλότερα. Σύμφωνα με τον Άκη Σκέρτσο, τα αποτελέσματα αυτά δεν είναι τυχαία. Αποτελούν προϊόν συνδυασμού θεσμικών παρεμβάσεων, αυστηρότερης εποπτείας και, κυρίως, της επίμονης δράσης ανθρώπων που μετέτρεψαν τον προσωπικό πόνο σε κοινωνική προσφορά. Σε αυτό το πλαίσιο, η περίπτωση του Παναγιώτη Πασχαλάκη προβάλλεται ως παράδειγμα του πώς η ατομική ευθύνη μπορεί να οδηγήσει σε συλλογική αλλαγή.

Η ανάρτηση του Άκη Σκέρτσου

Περισσότερη ασφάλεια και στη θάλασσα. Ο Παναγιώτης Πασχαλάκης είναι ένα υπόδειγμα ενεργού πολίτη. Ένας άνθρωπος που θαυμάζω βαθιά και αντιμετωπίζω ως πρότυπο. Ως πατέρας βίωσε την απόλυτη τραγωδία χάνοντας το δεκάχρονο γιο του Μιχαήλ, το 2014, σε ένα θαλάσσιο δυστύχημα στις καλοκαιρινές τους διακοπές, που αποκάλυψε εγκληματικές αμέλειες των εμπλεκόμενων σε ό,τι αφορά την τήρηση μέτρων ασφαλείας στα θαλάσσια σπορ. Από τότε έως σήμερα έχει αφιερώσει ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής του, ιδρύοντας τη ΜΚΟ Safe Water Sports, σε ένα στόχο: η Ελλάδα να γίνει ένας πιο ασφαλής θαλάσσιος προορισμός σε ό,τι αφορά τους πνιγμούς στο υδάτινο στοιχείο στο πλαίσιο θαλάσσιων δραστηριοτήτων. Λίγοι γνωρίζουν ότι, παρότι η Ελλάδα είναι μια θαλασσινή χώρα, έως πρότινος χάνονταν κάθε χρόνο από πνιγμούς έως 400 συνάνθρωποί μας στις ελληνικές θάλασσες. Η ελλιπής κουλτούρα ασφάλειας, εκπαίδευσης και πρόληψης δυστυχώς αφήνει βαρύ το αποτύπωμά της και σε αυτό το πεδίο.

Αυτό ακριβώς το κενό ασφάλειας και συστηματικής επένδυσης στην πρόληψη εντόπισε ο Π. Πασχαλάκης και η safe water sports πιέζοντας την Πολιτεία, από το 2015 με τη δύναμη της κοινωνίας των πολιτών, ώστε να γίνει καλύτερη. Είμαι πραγματικά περήφανος που συνεργαζόμαστε μαζί του από το 2019 πάνω σε αυτό τον ιερό σκοπό. Και πλέον πιο αισιόδοξος διότι από το περσινό καλοκαίρι φαίνεται οι κοινές μας προσπάθειές να πιάνουν τόπο και να φέρνουν ένα καλύτερο αποτέλεσμα. Το 2018 οι θάνατοι από πνιγμό στη θάλασσα ήταν 320. Το 2025 μειώθηκαν στους 197. 123 λιγότεροι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, μια μείωση της τάξης του 38%. Συνολικά οι θάνατοι από κάθε αίτια εντός του θαλάσσιου στοιχείου το 2018 ήταν 396 και το 2025, 358. Μια μείωση που αγγίζει το 10%.

Η βελτίωση αυτή δεν συνέβη από μόνη της ή κατά τύχη.

Συνέβη διότι:

το 2020 ορίσαμε επακριβώς τις πολυσύχναστες παραλίες και τους ναυαγοσώστες που πρέπει να διαθέτουν. Το 2021 δημιουργήσαμε το Παρατηρητήριο ατυχημάτων που καταγράφει όλα τα συμβάντα στη θάλασσα και τα εσωτερικά ύδατα. Την ίδια χρονιά λειτούργησε το γραφείο «Ψηφιακής Διαχείρισης – Ελέγχου Θαλασσίων Δραστηριοτήτων και Ασφάλειας στη Θάλασσα» στο αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος προκειμένου να υποστηριχτούν οι αυξημένες απαιτήσεις λειτουργίας και επιχειρησιακής υποστήριξης του Πληροφοριακού Συστήματος των λιμεναρχείων (που έχει παραχωρήσει το Safe Water Sports), και ειδικότερα οι ψηφιακοί έλεγχοι όλων των επαγγελματιών (ναυαγοσώστες, θαλάσσια σπορ, ιδιωτικά σκάφη αναψυχής κλπ.)

το 2022 υποχρεώσαμε τα ξενοδοχεία άνω των 50 κλινών να απασχολούν εκπαιδευμένο ναυαγοσώστη.

το 2020 εντάξαμε στα εργαστήρια δεξιοτήτων των δημοσίων σχολείων ειδικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα ασφαλειας στη θάλασσα και το 2025 θεσμοθετήσαμε την υποχρεωτική διδασκαλία της κολύμβησης στα παιδιά της Γ’ και Δ’ Δημοτικού.

από το 2022 εξασφαλίσαμε ποσό 15 εκ. Ευρώ ετησίως για τη χρηματοδότηση των δήμων ώστε να προσλαμβάνουν ναυαγοσώστες στις πολυσύχναστες παραλίες.

Σε αυτό το σύνθετο έργο εργάστηκαν και εξακολουθούν να εργάζονται και να συνεργάζονται πολλοί φορείς, τα Υπουργεία Ναυτιλίας, Παιδείας, Τουρισμού, Εσωτερικών, Υγείας, Αθλητισμού και Προστασίας του Πολίτη. Και βεβαίως η ΓΓ Συντονισμού και η Προεδρία της κυβέρνησης. Είμαστε εκεί που θέλουμε και θα έπρεπε να βρισκόμαστε ως προς την ασφάλεια στη θάλασσα; Η απάντηση είναι όχι ακόμη. Έχουμε να κάνουμε πολλά και έχουμε θέσει σαφείς και ρεαλιστικούς στόχους μαζί με τον κ. Πασχαλάκη και για το 2026. Μετά από χρόνια προσπαθειών, όμως, τα πρώτα θετικά αποτελέσματα έχουν αρχίσει να γίνονται ορατά. Κι αυτό το αποτέλεσμα ήρθε στο πλαίσιο της συνεργασίας της πολιτείας με την κοινωνία των πολιτών και έναν πατέρα που μετέτρεψε το τραύμα του σε θετική δύναμη για έργο που σώζει ζωές. Όπως και στην οδική ασφάλεια, που το 2025 αποδείξαμε ότι οι θάνατοι στην άσφαλτο δεν αποτελούν νομοτέλεια, έτσι και στο θαλάσσιο στοιχείο, η Ελλάδα με σχέδιο, υπομονή και επιμονή αποδεικνύει ότι μπορεί να αλλάξει και να γίνει πιο ασφαλής.