«Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα: Πήραν πρόσκληση Ελλάδα και Κύπρος

Σε μια εξέλιξη με σαφές γεωπολιτικό βάρος, Ελλάδα και Κύπρος έχουν προσκληθεί από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ να συμμετάσχουν στη σύνθεση των 25 ιδρυτικών κρατών του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης» για τη Γάζα. Το νέο αυτό σχήμα εντάσσεται στη δεύτερη φάση του αμερικανικού σχεδίου για τη Γάζα, το οποίο η Ουάσιγκτον παρουσιάζει ως έναν «οδικό χάρτη» 20 σημείων για τη μετάβαση από την κατάπαυση του πυρός σε ένα καθεστώς προσωρινής διακυβέρνησης, ανοικοδόμησης και διεθνούς εποπτείας. Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του Λευκός Οίκος, κεντρικό ρόλο στο σχέδιο αναλαμβάνει το αποκαλούμενο «Board of Peace», ένα όργανο εποπτείας που θα κινητοποιεί διεθνείς πόρους, θα συντονίζει πολιτικές και ανθρωπιστικές παρεμβάσεις και θα επιβλέπει τους μηχανισμούς λογοδοσίας στην επόμενη μέρα της Γάζας. Η αμερικανική πλευρά συνδέει ρητά το Συμβούλιο με τη δεύτερη φάση του σχεδίου, δίνοντάς του θεσμικό και πολιτικό βάρος.

Στη Λευκωσία, η πρόσκληση διαβάζεται και ως αναβάθμιση ρόλου. Όχι από διάθεση «μεγαλοψυχίας» της Ουάσιγκτον, αλλά επειδή η Κύπρος έχει ήδη τοποθετηθεί ενεργά στο πλέγμα των διεθνών πρωτοβουλιών για τη Γάζα, τόσο σε διπλωματικό επίπεδο όσο και σε πρακτικό, ως το πλησιέστερο ευρωπαϊκό κράτος στην περιοχή με επιχειρησιακές δυνατότητες. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στο «Συμβούλιο Ειρήνης» θα συμμετέχουν κράτη που είχαν λάβει μέρος και στην τελετή στο Σαρμ Ελ Σέιχ, όπου είχαν παραστεί τόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Αυτό εξηγεί και τη συμμετοχή της Τουρκία, καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν είχε διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη συγκεκριμένη διεργασία.

Το αμερικανικό σχέδιο για τη Γάζα προβλέπει μια πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική διακυβέρνησης. Στη βάση της, θα λειτουργεί μια τεχνοκρατική παλαιστινιακή επιτροπή αρμόδια για τη διαχείριση της καθημερινότητας, ενώ σε ανώτερο επίπεδο θα υπάρχει πολιτικό σχήμα εποπτείας που θα ενθαρρύνει τη διεθνή κινητοποίηση και θα συντονίζει τους βασικούς παίκτες. Το
Associated Press μετέδωσε ότι ο Λευκός Οίκος έχει ήδη ανακοινώσει δομές εποπτείας για την «επόμενη μέρα» στη Γάζα, με το «Board of Peace» να τοποθετείται στην κορυφή αυτής της αρχιτεκτονικής.

Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, το κάλεσμα έχει διπλή ανάγνωση. Από τη μία πλευρά, επιβεβαιώνει ότι αντιμετωπίζονται ως χρήσιμοι και αξιόπιστοι κρίκοι σε μια δυτική πρωτοβουλία διαχείρισης κρίσης στην Ανατολική Μεσόγειο. Από την άλλη, το «Συμβούλιο Ειρήνης» δεν συνιστά μια ουδέτερη ή ανώδυνη συμμετοχή. Θα συνεπάγεται πολιτικό κόστος, λεπτές ισορροπίες και αναπόφευκτες συγκρούσεις, ιδίως όταν στο ίδιο τραπέζι θα κάθονται χώρες με ανταγωνιστικά συμφέροντα και διαφορετικά επίπεδα ανοχής απέναντι στο Ισραήλ, την παλαιστινιακή πλευρά και τους ευρύτερους περιφερειακούς παίκτες.

Το νέο σχήμα προσφέρει, έτσι, μια ευκαιρία γεωπολιτικής αναβάθμισης, αλλά ταυτόχρονα ενσωματώνει παγίδες που θα δοκιμάσουν τη διπλωματική αντοχή και τη στρατηγική ψυχραιμία όσων επιλέξουν να συμμετάσχουν ενεργά στη δύσκολη «επόμενη μέρα» της Γάζας.