Ουκρανία πόλεμος: Η ρωσική στρατιωτική εισβολή ξεπέρασε σε διάρκεια τον αγώνα κατά των Ναζί

Η ρωσική στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία έχει πλέον υπερβεί σε χρονική διάρκεια τη σύγκρουση της Σοβιετικής Ένωσης με τη ναζιστική Γερμανία, αναδεικνύοντας το βάθος του στρατηγικού αδιεξόδου στο οποίο έχει περιέλθει η Μόσχα. Περισσότερες από 1.419 ημέρες μετά την έναρξη της επίθεσης τον Φεβρουάριο του 2022, οι ρωσικές δυνάμεις παραμένουν καθηλωμένες στην ανατολική Ουκρανία, χωρίς να έχουν επιτύχει τους βασικούς επιχειρησιακούς τους στόχους. Σε αντίθεση με τον Κόκκινο Στρατό της περιόδου 1941–1945, που κατόρθωσε μέσα σε 1.418 ημέρες να ανατρέψει την πολεμική πορεία του Άξονα και να φτάσει στο Βερολίνο, ο σημερινός ρωσικός στρατός δεν έχει καταφέρει να ελέγξει πλήρως ούτε μία πρωτεύουσα ουκρανικής περιφέρειας στα εδάφη που διεκδικεί. Οι κύριες γραμμές του μετώπου παραμένουν σε απόσταση δεκάδων χιλιομέτρων από τα αρχικά σημεία προέλασης, με το Ντονέτσκ να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα στασιμότητας.

Παράλληλα, το ανθρώπινο κόστος για τη Ρωσία είναι εξαιρετικά υψηλό. Ανεξάρτητες έρευνες εκτιμούν ότι οι απώλειες σε νεκρούς στρατιώτες ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες, συμπεριλαμβανομένων ανώτατων αξιωματικών. Οι αριθμοί αυτοί υπονομεύουν τη ρητορική περί «ελεγχόμενης ειδικής επιχείρησης» και επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για έναν πόλεμο φθοράς χωρίς σαφή στρατηγική έξοδο. Στο πολιτικό επίπεδο, το Κρεμλίνο συνεχίζει να επενδύει ιδεολογικά στη μνήμη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, εντάσσοντας τη σημερινή σύγκρουση σε ένα αφήγημα «υπαρξιακής μάχης» κατά της Δύσης. Η χρήση θρησκευτικών και ιστορικών συμβολισμών, καθώς και η παρουσίαση του πολέμου ως «ιερού καθήκοντος», επιβεβαιώνουν την επιλογή της εσωτερικής συσπείρωσης μέσω φόβου και μυθολογίας, παρά μέσω στρατιωτικών επιτυχιών.

Την ίδια στιγμή, οι επιχειρησιακές πρακτικές της Ρωσίας βασίζονται όλο και περισσότερο σε μαζικούς βομβαρδισμούς υποδομών και αστικών περιοχών, με στόχο την αποσταθεροποίηση της ουκρανικής κοινωνίας. Επιθέσεις σε ενεργειακά δίκτυα, συστήματα θέρμανσης και κατοικημένες ζώνες έχουν προκαλέσει σοβαρές ανθρωπιστικές συνέπειες, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες. Παρά ταύτα, δεν έχει καταγραφεί κατάρρευση της ουκρανικής κρατικής λειτουργίας ή της κοινωνικής συνοχής. Σε διπλωματικό επίπεδο, οι προσπάθειες διαμεσολάβησης παραμένουν αποσπασματικές και χωρίς ορατό αποτέλεσμα. Οι συνομιλίες μεταξύ Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών επανεκκινούνται περιοδικά, ωστόσο τα βασικά ζητήματα –καθεστώς κατεχόμενων εδαφών, εγγυήσεις ασφαλείας, ρωσικές αξιώσεις– παραμένουν άλυτα. Η Ρωσία δεν έχει δώσει καμία ένδειξη ουσιαστικής υποχώρησης, ενώ συνεχίζει να απορρίπτει κάθε λύση που δεν συνεπάγεται περιορισμό της ουκρανικής κυριαρχίας. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή ενός παρατεταμένου πολέμου χωρίς στρατηγικό ορίζοντα, στον οποίο η Ρωσία αδυνατεί να μετατρέψει τη στρατιωτική ισχύ σε πολιτικό αποτέλεσμα, ενώ η Ουκρανία επιβιώνει υπό διαρκή πίεση, με καθοριστική τη δυτική στήριξη. Το ιστορικό παράδοξο είναι σαφές: μια δύναμη που επικαλείται τον αντιφασιστικό αγώνα του 20ού αιώνα, βρίσκεται εγκλωβισμένη σε έναν πόλεμο που, αντί να επιβεβαιώνει την ισχύ της, αποκαλύπτει τα όρια της.