Ευρώπη κατά των ΗΠΑ: Συσπείρωση Γαλλίας και Γερμανίας, κομβικός ο ρόλος της Μελόνι

Προς μια πιο επιθετική και συντεταγμένη στάση απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες κινούνται οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς εντείνεται η ανησυχία για τις πρόσφατες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία και τους δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες που διαφωνούν με τις πολιτικές του. Σύμφωνα με ανάλυση του Politico και διπλωματικές πηγές, η Γερμανία και η Γαλλία ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument (ACI), το ισχυρότερο εμπορικό εργαλείο της Ε.Ε., ενόψει της έκτακτης συνόδου κορυφής της Πέμπτης στις Βρυξέλλες. Το Anti-Coercion Instrument θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα μέσα πίεσης της Ε.Ε., καθώς επιτρέπει την επιβολή δασμών, τον περιορισμό εξαγωγών στρατηγικών προϊόντων ή ακόμη και τον αποκλεισμό αμερικανικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς. Η χρήση του, ωστόσο, προϋποθέτει τη στήριξη τουλάχιστον 15 κρατών-μελών στο Συμβούλιο της Ε.Ε. και εκτιμάται ότι θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Η μεταστροφή του Βερολίνου φέρνει την Ε.Ε. πιο κοντά σε μια σκληρή γραμμή απέναντι στην Ουάσινγκτον, καθώς η κλιμακούμενη ρητορική του Αμερικανού προέδρου για τη Γροιλανδία έχει οδηγήσει βασικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες στο συμπέρασμα ότι η Ένωση οφείλει να προετοιμαστεί για όλα τα ενδεχόμενα. «Η αποφασιστικότητα υπάρχει εδώ και λίγες ημέρες», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης, σημειώνοντας ότι διαμορφώνεται ευρεία συναίνεση πως «όλα τα εργαλεία πρέπει να βρίσκονται στο τραπέζι». Καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις που θα ζητήσουν οι κυβερνήσεις από την Κομισιόν αναμένεται να παίξει η ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την Τετάρτη. Παρά τις προσπάθειες Ευρωπαίων ηγετών να συναντηθούν μαζί του στο περιθώριο του φόρουμ, ώστε να τον αποτρέψουν από την επιβολή δασμών, στις Βρυξέλλες προετοιμάζονται για το σενάριο υλοποίησης των απειλών του.

Trump’s Greenland crusade pushes European allies to a breaking point https://t.co/GYFjn9IlsK

— Thomas Appleby (@ThomasAppl21720) January 21, 2026

Απειλές Τραμπ για δασμούς και η ενεργοποίηση του ACI

Το περασμένο Σάββατο, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς 10% σε συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτάχθηκαν στις κινήσεις του για τη Γροιλανδία, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία. Επιπλέον, απείλησε με δασμούς 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξετάζουν την ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument (ACI), αλλά και ενός πακέτου αντιποίνων με δασμούς σε αμερικανικές εξαγωγές αξίας 93 δισ. ευρώ. Πιθανόν να επιβληθούν πρώτα οι δασμοί αυτού του πακέτου, ενώ η διαδικασία για το ACI είναι πιο σύνθετη και χρονοβόρα.

Σύγκλιση Παρισιού και Βερολίνου

Η σύμπλευση Γαλλίας και Γερμανίας αντικατοπτρίζει τη μεταβαλλόμενη ισορροπία εντός Ε.Ε. Ο Μακρόν υποστηρίζει τη χρήση του «εμπορικού μπαζούκα», ενώ άλλες πρωτεύουσες παραμένουν επιφυλακτικές λόγω κινδύνου αντιποίνων και οικονομικού κόστους. Στο Βερολίνο επικρατεί η άποψη ότι μόνο μια ισχυρή απάντηση μπορεί να αποτρέψει γενικευμένο εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ. Παράλληλα, η γερμανική βιομηχανία, μέσω του προέδρου της VDMA, Μπέρτραμ Κάουλατ, καλεί τις Βρυξέλλες να εξετάσουν σοβαρά την ενεργοποίηση του ACI, παρά τη δυσανάλογη επιβάρυνση από τους αμερικανικούς δασμούς.

Κρίσιμη η στάση της Τζόρτζια Μελόνι

Διπλωμάτες εκτιμούν ότι κρίσιμη θα είναι και η στάση της Ιταλίας, υπό την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, η οποία διατηρεί καλές σχέσεις με τον Τραμπ. Αν και η Ρώμη προς το παρόν προκρίνει την αποκλιμάκωση μέσω διαλόγου, η σύμπλευση Γαλλίας και Γερμανίας αυξάνει την πίεση τόσο προς την Ιταλία όσο και προς την Πολωνία να ευθυγραμμιστούν με την υπόλοιπη Ένωση. Την ίδια ώρα, ρόλο-κλειδί στη γερμανική στάση φαίνεται να παίζει και η βιομηχανία. Ο πρόεδρος της ένωσης Γερμανών κατασκευαστών μηχανημάτων VDMA, Μπέρτραμ Κάουλατ, κάλεσε τις Βρυξέλλες να εξετάσουν σοβαρά την ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument, παρά το γεγονός ότι, όπως σημείωσε, η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει ήδη πληγεί δυσανάλογα από τους αμερικανικούς δασμούς.