Αυξήσεις μισθών το 2026: Τι φέρνουν συλλογικές συμβάσεις και νέος κατώτατος

Το 2026 προδιαγράφεται ως χρονιά ουσιαστικών ανατροπών για τις αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα, με τις εκτιμήσεις να συγκλίνουν ότι μεγάλες ομάδες εργαζομένων μπορεί να δουν αυξήσεις που φτάνουν ακόμη και το 15% ή 20%. Καταλύτης αυτής της εξέλιξης θεωρείται η συμφωνία κυβέρνησης και κοινωνικών εταίρων για την επανεκκίνηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, με στόχο την ευρεία επαναφορά των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και την κάλυψη όσο το δυνατόν περισσότερων κλάδων της οικονομίας. Η νέα αυτή δυναμική δεν περιορίζεται σε επίπεδο θεσμικών εξαγγελιών. Οι πρώτες επιπτώσεις αναμένεται να αρχίσουν να αποτυπώνονται ήδη μέσα στους επόμενους μήνες, καθώς η σταδιακή επέκταση των συλλογικών συμβάσεων εκτιμάται ότι θα συμπαρασύρει ανοδικά τους μισθούς, ιδίως σε τομείς που επί χρόνια λειτουργούσαν χωρίς ενιαίο πλαίσιο αμοιβών.

Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει και η επικείμενη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού από την 1η Απριλίου 2026, η οποία αναμένεται να τον τοποθετήσει πάνω από τα 880 ευρώ που ισχύουν σήμερα. Υπενθυμίζεται ότι η κυβερνητική δέσμευση προβλέπει κατώτατο μισθό της τάξης των 950 ευρώ έως το τέλος της τετραετίας, στόχος που, σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, δεν αποκλείεται να επιτευχθεί ή και να ξεπεραστεί πριν από το 2027. Σήμερα, μόλις το 24% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα καλύπτεται από συλλογική σύμβαση, ποσοστό που απέχει σημαντικά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το νέο πλαίσιο συλλογικών διαπραγματεύσεων φιλοδοξεί να ανεβάσει σταδιακά την κάλυψη στο 80% τα επόμενα χρόνια. Ενδεικτικό της υστέρησης είναι το γεγονός ότι βρίσκονται σε ισχύ μόλις 25 κλαδικές συμβάσεις, οι περισσότερες εκ των οποίων λήγουν μέσα στο 2026, την ώρα που μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025 είχαν υπογραφεί 170 επιχειρησιακές συμβάσεις.

Οι κλαδικές συμβάσεις που ισχύουν σήμερα αφορούν κυρίως τομείς όπως οι ιδιωτικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις, οι τράπεζες και τα ξενοδοχεία. Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση που προωθεί το υπουργείο Εργασίας υπό την Νίκη Κεραμέως, και η οποία αναμένεται να ψηφιστεί εντός των πρώτων μηνών του έτους, δίνεται η δυνατότητα επέκτασης των συμβάσεων σε περιπτώσεις όπου η υφιστάμενη κάλυψη κρίνεται περιορισμένη. Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για την υπογραφή συλλογικών συμβάσεων σε κλάδους που σήμερα παραμένουν πλήρως ακάλυπτοι, όπως αυτός των ιδιωτικών υπαλλήλων, που αφορά περίπου 700.000 εργαζόμενους.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς εργασίας, οι αυξήσεις που μπορούν να προκύψουν από τις νέες συλλογικές συμβάσεις, σε συνδυασμό με επιδόματα και θεσμοθετημένες προσαυξήσεις, ενδέχεται να διαμορφώσουν αποδοχές έως και 15% ή 20% υψηλότερες από τον εκάστοτε κατώτατο μισθό. Η σημασία αυτής της μεταβολής γίνεται πιο σαφής αν ληφθεί υπόψη ότι πριν από την περίοδο των μνημονίων περίπου 150.000 εργαζόμενοι αμείβονταν με τον κατώτατο μισθό, ενώ σήμερα ο αριθμός αυτός έχει εκτοξευθεί στους 600.000, ως αποτέλεσμα της επικράτησης των επιχειρησιακών συμβάσεων τα προηγούμενα χρόνια. Η αντιστροφή αυτής της εικόνας αποτελεί κεντρική κυβερνητική επιδίωξη, στο πλαίσιο της προσπάθειας θωράκισης των εισοδημάτων απέναντι στον πληθωρισμό. Στο ίδιο πακέτο παρεμβάσεων προστίθενται και οι φορολογικές ελαφρύνσεις που ισχύουν ήδη από την Πρωτοχρονιά, οι οποίες αυξάνουν έμμεσα το διαθέσιμο εισόδημα των μισθωτών. Η μειωμένη παρακράτηση φόρου εισοδήματος, σε συνδυασμό με τις πρόσθετες ελαφρύνσεις για τις οικογένειες με παιδιά, αναμένεται να αποτυπωθεί στα εκκαθαριστικά των αποδοχών ήδη από τον Ιανουάριο.