Αποχή από τα socila media: Μαθητές Δημοτικού στο Ζόλινγκεν δείχνουν το δρόμο

Στην πόλη Ζόλινγκεν της Γερμανίας βρίσκεται σε εξέλιξη ένα πρωτότυπο εγχείρημα που ήδη προκαλεί συζήτηση σε ολόκληρη τη χώρα: περίπου 1.400 μαθητές της πέμπτης τάξης, σε δώδεκα σχολεία, απέχουν οργανωμένα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τα πρώτα αποτελέσματα, σύμφωνα με ρεπορτάζ του ARD, κρίνονται ιδιαίτερα θετικά, τόσο σε επίπεδο σχολικής ζωής όσο και σε επίπεδο ψυχολογικής ισορροπίας των παιδιών.

Όταν οι άλλοι ξεσπούν στο κινητό σου

«Εδώ και τρία χρόνια έχω το κινητό μου στο αθόρυβο. Η απόφαση που μου άλλαξε τη ζωή»

Εκπαιδευτικοί αναφέρουν ότι η αλλαγή είναι ορατή στην καθημερινότητα των μαθητών. Τα διαλείμματα δεν χαρακτηρίζονται πλέον από σιωπηλές ομάδες παιδιών σκυμμένων πάνω από οθόνες, αλλά από ζωντανή επικοινωνία, παιχνίδι και αλληλεπίδραση. Ο Αντρέας Τέμπελ, διευθυντής του Ενιαίου Σχολείου Alexander-Coppel, επισημαίνει ότι έχουν περιοριστεί και περιστατικά διαδικτυακού εκφοβισμού που μεταφέρονταν μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Όπως σημειώνει, η εφαρμογή του μέτρου έγινε ομαλά, κυρίως επειδή υπήρξε ενεργή στήριξη από τους γονείς, ενώ εκφράζει την ελπίδα ότι στο μέλλον τα σχολεία θα λειτουργούν ως χώροι απαλλαγμένοι από την πίεση των κινητών τηλεφώνων και των social media.

Ο σχολικός ψυχολόγος Μάρκους Σάρεϊ περιγράφει την κατάσταση που είχε προηγηθεί ως ιδιαίτερα ανησυχητική. Παρατηρεί αυξημένα περιστατικά άγχους και καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε παιδιά και εφήβους, ενώ αρκετοί μαθητές μιλούν για μια συνεχή ανάγκη ελέγχου του τηλεφώνου τους, συμπεριφορά που παραπέμπει σε εξάρτηση. Ο ίδιος αξιολογεί θετικά τη συλλογική απαγόρευση, υποστηρίζοντας ότι μόνο μέσα από κοινές αποφάσεις γονέων και σχολείων μπορεί να αποφευχθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός παιδιών που διαφορετικά θα ένιωθαν «εκτός» επειδή δεν διαθέτουν smartphone ή λογαριασμούς σε πλατφόρμες.

Η συζήτηση έχει ήδη περάσει και στο πολιτικό επίπεδο. Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) έχει ταχθεί υπέρ της θέσπισης κατώτατου ορίου ηλικίας 14 ετών για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, θέση που βρίσκει σύμφωνο και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD). Παράλληλα, στοιχεία του Ινστιτούτο JIM δείχνουν ότι σχεδόν όλοι οι έφηβοι 12 έως 19 ετών στη Γερμανία διαθέτουν κινητό τηλέφωνο, με μέσο χρόνο χρήσης που φθάνει τα 231 λεπτά ημερησίως, ενώ τα δύο τρίτα παραδέχονται ότι περνούν περισσότερο χρόνο από όσο είχαν σκοπό.

Το πείραμα του Ζόλινγκεν δεν φιλοδοξεί να δαιμονοποιήσει την τεχνολογία, αλλά να επαναφέρει την ισορροπία σε μια ηλικία όπου η κοινωνικοποίηση, το παιχνίδι και η άμεση επικοινωνία παραμένουν κρίσιμα για την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη. Τα πρώτα σημάδια δείχνουν ότι, όταν η αποχή γίνεται συλλογικά και με συναίνεση, μπορεί να μετατραπεί σε νέα κανονικότητα, με σχολικές αυλές πιο ζωντανές και παιδιά λιγότερο εγκλωβισμένα σε έναν διαρκή ψηφιακό ανταγωνισμό.