Φόρος κληρονομιάς: Γιατί οι 30 ημέρες στο myAADE είναι κρίσιμες για κάθε κληρονόμο

Στον φόρο κληρονομιάς, το μεγαλύτερο ρίσκο δεν είναι πάντα το ύψος του ποσού, αλλά ο χρόνος. Αν χαθεί η προθεσμία που προβλέπει η νομοθεσία για την προσφυγή στην εφορία, ο φόρος «κλειδώνει» οριστικά, ακόμη κι αν βασίζεται σε λάθος υπολογισμό ή εσφαλμένη αποτίμηση. Η φορολογική διοίκηση δεν εξετάζει την ουσία όταν η προσφυγή είναι εκπρόθεσμη. Εξετάζει μόνο αν τηρήθηκαν οι προθεσμίες.

Χαρακτηριστική είναι πρόσφατη υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ. Κληρονόμος από τη Θράκη υπέβαλε δήλωση φόρου κληρονομιάς για ακίνητη περιουσία που απέκτησε μετά τον θάνατο συγγενικού του προσώπου τον Δεκέμβριο του 2024. Η εφορία εξέδωσε πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου ύψους 5.617,19 ευρώ.

Το λάθος που δεν εξετάστηκε ποτέ

Ο κληρονόμος αμφισβήτησε τον καταλογισμό, υποστηρίζοντας ότι ισόγειο κτίσμα 69,92 τ.μ. φορολογήθηκε ως επαγγελματικός χώρος, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για γεωργικό κτίσμα, με χαμηλότερη φορολογητέα αξία. Ωστόσο, το ζήτημα της αποτίμησης δεν εξετάστηκε ποτέ επί της ουσίας.

Το «σιωπηλό χρονόμετρο» του myAADE

Η πράξη της εφορίας αναρτήθηκε στο myAADE στις 18 Ιουνίου 2025 και θεωρήθηκε ότι κοινοποιήθηκε δέκα ημέρες αργότερα, στις 29 Ιουνίου. Από εκείνη την ημερομηνία άρχισε να μετρά η προθεσμία των 30 ημερών για την κατάθεση ενδικοφανούς προσφυγής, η οποία έληξε στις 29 Ιουλίου 2025. Η προσφυγή κατατέθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου και απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, χωρίς καμία εξέταση της ουσίας. Στην πράξη, μόλις αναρτηθεί ο φόρος στο myAADE, ξεκινά ένα αυστηρό χρονικό περιθώριο. Αν δεν υπάρξει κίνηση εντός 30 ημερών, ο φόρος καθίσταται οριστικός και πληρώνεται κανονικά, ακόμη κι αν βασίζεται σε λάθος χαρακτηρισμό ακινήτου.

Πώς πληρώνεται ο φόρος κληρονομιάς

Ο φόρος κληρονομιάς καταβάλλεται συνήθως σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό τα 500 ευρώ ανά δόση, πλην της τελευταίας. Υπάρχει δυνατότητα έκπτωσης 5% σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης, εφόσον αυτή γίνει εντός της προθεσμίας της πρώτης δόσης.

• Η νομοθεσία προβλέπει σημαντικές απαλλαγές, οι οποίες όμως συχνά δεν αξιοποιούνται σωστά ή χάνονται λόγω καθυστερήσεων:
• Απαλλαγή φόρου για περιουσία έως 400.000 ευρώ ανά δικαιούχο, όταν κληρονόμοι είναι σύζυγος, μέρος συμφώνου συμβίωσης ή ανήλικα τέκνα, υπό προϋποθέσεις
• Απαλλαγή για κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς που περιέρχονται αυτοδίκαια στους επιζώντες συνδικαιούχους
• Απαλλαγή για απόκτηση πρώτης κατοικίας αιτία θανάτου
• Απαλλαγή για κινητή περιουσία στην αλλοδαπή Ελλήνων που ήταν εγκατεστημένοι εκεί επί τουλάχιστον δέκα συνεχόμενα έτη.