Τραμπ στο Νταβός: Στο στόχαστρο η Ευρώπη, ανοιχτό το μέτωπο της Γροιλανδίας

Η μακροσκελής και ιδιαίτερα συγκρουσιακή ομιλία του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, ενώπιον κορυφαίων επιχειρηματιών και κυβερνητικών αξιωματούχων στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, δύσκολα θα μπορούσε να καθησυχάσει τις ανησυχίες για το μέλλον της Δυτικής Συμμαχίας. Αντιθέτως, ενίσχυσε την αίσθηση ότι όχι μόνο το ΝΑΤΟ, αλλά συνολικά το δυτικό στρατόπεδο, βρίσκεται σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης ιστορίας του, με τις διατλαντικές σχέσεις να δοκιμάζονται ανοιχτά. Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε δεκάδες φορές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «υφίστανται εκμετάλλευση» από την Ευρώπη, αμφισβητώντας ευθέως τις ισορροπίες που οικοδομήθηκαν μεταπολεμικά.

Με εμφανή δυσπιστία αναρωτήθηκε γιατί η προσπάθειά του να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας προκαλεί αντιδράσεις, επιτέθηκε στους Ευρωπαίους ηγέτες για τη μεταναστευτική πολιτική και τις οικονομικές τους επιλογές, ενώ έφτασε στο σημείο να αμφισβητήσει δημοσίως την προθυμία του ΝΑΤΟ να υπερασπιστεί τις ΗΠΑ, παραλείποντας κάθε αναφορά στο γεγονός ότι το άρθρο συλλογικής άμυνας ενεργοποιήθηκε μόνο μετά την 11η Σεπτεμβρίου, κατόπιν αμερικανικού αιτήματος. Μέσα σε αυτό το φορτισμένο κλίμα, τέσσερις λέξεις ξεχώρισαν για τους Ευρωπαίους ηγέτες: «Δεν θα χρησιμοποιήσω βία». Ήταν η πιο ξεκάθαρη μέχρι σήμερα δήλωση του Τραμπ ότι δεν προτίθεται να καταλάβει τη Γροιλανδία με στρατιωτικά μέσα, απομακρύνοντας – έστω προσωρινά – ένα σενάριο που προκαλούσε έντονη ανησυχία. Η αποστροφή αυτή λειτούργησε ως ανάσα ανακούφισης τόσο για τη διπλωματία όσο και για τις αγορές, που αντέδρασαν θετικά μετά τις απώλειες των προηγούμενων ημερών.

Trump at Davos: “I won’t use force” to take Greenland, but demands immediate negotiations now. Slams Denmark as ungrateful after WWII defense—US gave it back, now it’s undefended. pic.twitter.com/RuFxA9821A

— RB. (@rahul4bisht) January 21, 2026

Από τις απειλές στο «πλαίσιο συμφωνίας» για τη Γροιλανδία

Λίγες ώρες μετά την ομιλία του, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε ένα «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» για τη Γροιλανδία, έπειτα από συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, απέσυρε την απειλή επιβολής δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες, κάνοντας λόγο για μια λύση που θα είναι «εξαιρετική» για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες. Παρά την αποκλιμάκωση, ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να κάνει πίσω από τον στόχο της πλήρους ιδιοκτησίας της Γροιλανδίας, την οποία χαρακτήρισε «ουσιαστικά μέρος της Βόρειας Αμερικής». «Μπορείτε να πείτε όχι, και θα το θυμόμαστε», προειδοποίησε, επαναφέροντας τη σκληρή του γραμμή και ενισχύοντας τις ανησυχίες για το τι πραγματικά σημαίνει το υπό διαμόρφωση πλαίσιο συμφωνίας. Η ομιλία του δεν περιορίστηκε στην Ευρώπη και τη Γροιλανδία. Ο Τραμπ επιτέθηκε σε ηγέτες, θεσμούς και πρόσωπα, από τον Εμανουέλ Μακρόν έως τον πρόεδρο της Fed, ενώ υποβάθμισε ακόμη και τη φιλοξενούσα Ελβετία. Καθώς ο χρόνος περνούσε, το ακροατήριο γινόταν ολοένα και πιο αμήχανο, με τα χειροκροτήματα να είναι χλιαρά και αρκετούς παριστάμενους να αποχωρούν πρόωρα.

President Donald J. Trump takes the world stage in Davos – delivering an unapologetic message that reasserts America’s leadership and lays out a decisive vision for the future of the West. pic.twitter.com/lijT3kPypi

— The White House (@WhiteHouse) January 22, 2026

Το πραγματικό πρόβλημα: Μια Ευρώπη απροετοίμαστη

Πέρα από τις δηλώσεις του Τραμπ, το πιο ανησυχητικό στοιχείο για πολλούς αναλυτές είναι η αδυναμία της Ευρώπης να προετοιμαστεί για μια νέα, πιο επιθετική αμερικανική πολιτική. Παρά τα σαφή σημάδια επανόδου του Τραμπ, η ΕΕ περιορίστηκε σε συσκέψεις και συναγερμούς, χωρίς ουσιαστική στρατηγική απάντηση. Σε έναν κόσμο όπου οι ΗΠΑ από τη Δύση και η Κίνα με τη Ρωσία από την Ανατολή έχουν ήδη «απλώσει τα χαρτιά τους», το ερώτημα για την Ευρώπη δεν είναι αν διαθέτει μέσα, αλλά αν μπορεί – και αν θέλει – να τα χρησιμοποιήσει έγκαιρα.

President Trump says to European allies at World Economic Forum in Davos: “Without us, right now you’d all be speaking German and a little Japanese perhaps.” https://t.co/sgRyjBcevc pic.twitter.com/ZaGVpJRPlA

— CBS News (@CBSNews) January 21, 2026