Πλασματικά έτη: Πώς γίνεται η εξαγορά

Η εξαγορά πλασματικών ετών αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο ισχυρά «εργαλεία» στα χέρια των ασφαλισμένων που επιδιώκουν να εξασφαλίσουν πλήρη σύνταξη ή να αποχωρήσουν νωρίτερα από την αγορά εργασίας με πλήρη σύνταξη. Δημόσιοι υπάλληλοι, μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα, ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι μπορούν να αξιοποιήσουν συγκεκριμένους χρόνους που δεν έχουν ασφαλιστεί, καταβάλλοντας το αντίστοιχο κόστος. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περισσότεροι από 30.000 ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν πλασματικά έτη και να συνταξιοδοτηθούν ακόμη και έως επτά χρόνια νωρίτερα, συμπληρώνοντας 40 έτη ασφάλισης στο 62ο έτος ηλικίας.

Πόσα πλασματικά έτη μπορούν να αναγνωριστούν

Η ισχύουσα ασφαλιστική νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα αναγνώρισης έως και επτά (7) πλασματικών ετών, με τις προϋποθέσεις να διαφοροποιούνται ανάλογα με:

• τον ασφαλιστικό φορέα,

• τον συνολικό χρόνο ασφάλισης,

• την ηλικία του ασφαλισμένου.

Σημαντικό πλεονέκτημα του ισχύοντος πλαισίου είναι ότι η αίτηση αναγνώρισης ή εξαγοράς πλασματικών χρόνων μπορεί να υποβληθεί οποιαδήποτε στιγμή: είτε πριν από τη συνταξιοδότηση είτε ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης, ανεξάρτητα από το πότε ο ασφαλισμένος σκοπεύει να αποχωρήσει.

Κόστος εξαγοράς – Πόσο πληρώνει ο ασφαλισμένος

Το κόστος εξαγοράς των πλασματικών ετών διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τον φορέα ασφάλισης και την επαγγελματική ιδιότητα του ασφαλισμένου.

Δημόσιος τομέας: Για τους δημοσίους υπαλλήλους, το κόστος κυμαίνεται από 6,67% έως 20% επί των συντάξιμων αποδοχών, ανάλογα με το έτος υποβολής της αίτησης.

Ιδιωτικός τομέας (μισθωτοί): Στους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, η εξαγορά πλασματικών ετών κοστίζει 20% επί των μεικτών αποδοχών του τελευταίου μήνα πριν από την υποβολή της αίτησης.

Ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι: Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το κόστος αντιστοιχεί στην εισφορά κύριας σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχει επιλέξει ο ασφαλισμένος κατά το έτος υποβολής της αίτησης.

Τρόποι εξόφλησης του ποσού

Η καταβολή του ποσού της εξαγοράς μπορεί να γίνει:

• είτε εφάπαξ,

• είτε σε δόσεις.

Η εξόφληση μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη επιτρέπεται μόνο όταν η αίτηση εξαγοράς υποβάλλεται ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης.

Ειδικότερα:

• Δημόσιοι υπάλληλοι: η εξόφληση γίνεται αποκλειστικά με παρακράτηση από τη σύνταξη, καθώς δεν εκδίδονται αποφάσεις εξαγοράς πριν από τη συνταξιοδότηση.

• Ελεύθεροι επαγγελματίες: εάν το κόστος εξαγοράς υπερβαίνει τις 20.000 ευρώ, το υπερβάλλον ποσό καταβάλλεται υποχρεωτικά εφάπαξ. Σε περίπτωση ύπαρξης και άλλων οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ, τα ποσά αθροίζονται.

Ποιοι χρόνοι μπορούν να αναγνωριστούν με εξαγορά

Με καταβολή εισφορών, οι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν:

• στρατιωτική θητεία,

• χρόνο σπουδών,

• γονικές άδειες ανατροφής παιδιών,

• πλασματικό χρόνο τέκνων,

• περιόδους ανεργίας ή απεργίας,

• για ένστολους, την πενταετή μάχιμη υπηρεσία.

Στον ιδιωτικό τομέα, αναγνωρίζονται χωρίς εξαγορά έως 300 ημέρες επιδοτούμενης ανεργίας ή ασθένειας, όμως οι χρόνοι αυτοί προσμετρώνται μόνο για προσαύξηση και όχι για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Στο Δημόσιο, οι συγκεκριμένοι χρόνοι δεν μπορούν να αξιοποιηθούν για θεμελίωση δικαιώματος. Αντίθετα, οι χρόνοι που εξαγοράζονται με εισφορές προσμετρώνται τόσο για τη θεμελίωση όσο και για την αύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης, γεγονός που καθιστά την εξαγορά ιδιαίτερα συμφέρουσα σε πολλές περιπτώσεις.

Γιατί η εξαγορά πλασματικών ετών είναι κρίσιμη επιλογή

Η εξαγορά πλασματικών ετών δεν αποτελεί απλώς μια τυπική διαδικασία, αλλά μια στρατηγική απόφαση που μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά:

• το πότε θα συνταξιοδοτηθεί κάποιος,

• το αν θα λάβει πλήρη ή μειωμένη σύνταξη,

• το τελικό ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης.

Για τον λόγο αυτό, η σωστή ενημέρωση και ο έγκαιρος σχεδιασμός είναι απαραίτητοι, ώστε κάθε ασφαλισμένος να αξιοποιήσει στο μέγιστο τις δυνατότητες που του παρέχει η νομοθεσία.