Παράνομος τζόγος νομοθεσία: Φυλάκιση ως 10 έτη, τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Μια εκ βάθρων αναμόρφωση του πλαισίου αντιμετώπισης του παράνομου τζόγου φέρνει η κυβέρνηση, επιχειρώντας να ανακόψει ένα φαινόμενο που τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει διαστάσεις σκιώδους οικονομίας με έντονη κοινωνική επίπτωση. Το νέο νομοσχέδιο, που παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο, εισάγει ένα πολυεπίπεδο σύστημα ελέγχου, κυρώσεων και ψηφιακής επιτήρησης, με κεντρικό στόχο την προστασία των πολιτών και ιδίως των νεότερων ηλικιών, που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη έκθεση στον κίνδυνο. Η παρέμβαση δεν περιορίζεται σε αποσπασματικές διορθώσεις, αλλά επιχειρεί μια συνολική αναδιάταξη του τρόπου με τον οποίο το κράτος προλαμβάνει, εντοπίζει και καταστέλλει τη μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα τόσο στον φυσικό όσο και στον διαδικτυακό χώρο. Στον πυρήνα της μεταρρύθμισης βρίσκεται η ενίσχυση της Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων, η οποία αποκτά διευρυμένες και σαφώς ορισμένες αρμοδιότητες άμεσης ψηφιακής παρέμβασης.

Πλέον, η Αρχή θα μπορεί, μέσω ταχείας διοικητικής διαδικασίας, να ζητά την αφαίρεση ή απενεργοποίηση πρόσβασης σε παράνομο διαδικτυακό περιεχόμενο που σχετίζεται με τυχερά παίγνια. Παράλληλα, αποκτά τη δυνατότητα να αιτείται στοιχεία ταυτοποίησης χρηστών και λογαριασμών που συνδέονται με ύποπτη δραστηριότητα, ενισχύοντας ουσιαστικά την ιχνηλασιμότητα στον ψηφιακό χώρο. Η πρόβλεψη αυτή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα μιας αγοράς που μετακινείται διαρκώς σε διαδικτυακές πλατφόρμες, συχνά εκτός εθνικών συνόρων. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού της Αρχής. Οι οργανικές θέσεις αυξάνονται από 80 σε 110, με σημαντικό ποσοστό να αφορά εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό σε τομείς όπως η ανάλυση δεδομένων και η εποπτεία ψηφιακών δραστηριοτήτων. Δεδομένου ότι σήμερα η στελέχωση υπολείπεται ακόμη και των υφιστάμενων οργανικών θέσεων, η ενίσχυση αυτή εκτιμάται ότι θα βελτιώσει ουσιαστικά τη λειτουργική επάρκεια και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.

Καθοριστική τομή συνιστά και η αναβάθμιση του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων, τα μέλη του οποίου αποκτούν ιδιότητα ειδικών ανακριτικών υπαλλήλων όταν, κατά τη διάρκεια ελέγχων, προκύπτουν ενδείξεις τέλεσης ποινικών αδικημάτων. Μέχρι σήμερα, οι αρμοδιότητές τους περιορίζονταν κυρίως σε διοικητικό επίπεδο. Με το νέο καθεστώς, θα μπορούν να συλλέγουν αποδεικτικά στοιχεία, να σχηματίζουν δικογραφία και να τη διαβιβάζουν απευθείας στις εισαγγελικές αρχές, ενισχύοντας την ταχύτητα και τη συνοχή της ποινικής αντιμετώπισης. Παράλληλα, εκσυγχρονίζεται ριζικά η λεγόμενη «black list» των μη αδειοδοτημένων παρόχων. Ο κατάλογος δεν θα περιλαμβάνει πλέον μόνο ιστοτόπους, αλλά και τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που εμπλέκονται στη διοργάνωση ή προώθηση παράνομων παιγνίων, καθώς και τις επιβληθείσες κυρώσεις. Εισάγεται, επίσης, μηχανισμός αυτοματοποιημένου αποκλεισμού πρόσβασης, ώστε να περιορίζεται δραστικά η δυνατότητα επανεμφάνισης παράνομων ιστοσελίδων με παραλλαγμένες διευθύνσεις.

Στον φυσικό χώρο, επανέρχεται και ενισχύεται ο μηχανισμός άμεσης διοικητικής σφράγισης καταστημάτων όπου διαπιστώνεται διεξαγωγή παράνομων παιγνίων. Επιπλέον, προβλέπεται η αφαίρεση της άδειας λειτουργίας από τον οικείο δήμο, ώστε να αποτρέπεται η επαναλειτουργία των ίδιων χώρων υπό διαφορετική επωνυμία ή διαχειριστή. Η στόχευση είναι σαφής: άμεση διακοπή της δραστηριότητας και ενίσχυση του αποτρεπτικού χαρακτήρα του πλαισίου. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη διαφήμιση. Θεσπίζεται αυτοτελής διοικητική κύρωση από 5.000 έως 50.000 ευρώ ανά παράβαση για κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που προωθεί μη αδειοδοτημένα τυχερά παίγνια. Η ρύθμιση αγγίζει ευθέως σύγχρονες πρακτικές εμπορικής επικοινωνίας, όπως η προώθηση μέσω influencers, streamers και δικτύων ψηφιακής διαφήμισης, επιδιώκοντας να κλείσει ένα κρίσιμο «παράθυρο» διάχυσης της παράνομης δραστηριότητας σε νεανικά κοινά.

Το νομοσχέδιο προχωρά και σε εξορθολογισμό των ποινικών κυρώσεων, υιοθετώντας ένα σύστημα δύο ταχυτήτων. Για μη τυχερά παίγνια προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή από 10.000 έως 500.000 ευρώ. Για τυχερά παίγνια, η ποινή ανέρχεται σε κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματική ποινή έως 700.000 ευρώ, ενώ σε διακεκριμένες περιπτώσεις –όπως κατ’ επάγγελμα τέλεση ή εμπλοκή ανηλίκων– τα πρόστιμα μπορεί να φθάσουν τις 800.000 ευρώ. Η αναδιάρθρωση αυτή επιχειρεί να θεραπεύσει στρεβλώσεις του υφιστάμενου πλαισίου, το οποίο συχνά οδηγούσε σε μετατροπές κατηγοριών και αποδυνάμωση της αποτρεπτικής ισχύος των ποινών.

Η ανάγκη της παρέμβασης αποτυπώνεται στα στοιχεία για το 2024, σύμφωνα με τα οποία περίπου 799.000 πολίτες συμμετείχαν σε παράνομα τυχερά παίγνια, με τον κύκλο δραστηριότητας να εκτιμάται σε 1,67 δισ. ευρώ και τη μέση δαπάνη να ξεπερνά τα 2.000 ευρώ ανά παίκτη. Η εκτιμώμενη απώλεια δημοσίων εσόδων προσεγγίζει τα 400 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ η μεγαλύτερη διείσδυση καταγράφεται στις ηλικίες 18–34 ετών. Πέραν της δημοσιονομικής διάστασης, τα ίδια τα στοιχεία αναδεικνύουν και το κοινωνικό κόστος: σημαντικό ποσοστό παικτών αναγνωρίζει τον κίνδυνο απώλειας χρημάτων, αδυναμίας είσπραξης κερδών και έλλειψης θεσμικής προστασίας. Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να απαντήσει ακριβώς σε αυτή τη «σιωπηλή» απειλή, ενισχύοντας τα εργαλεία πρόληψης, εποπτείας και τιμωρίας.