Μεταναστευτικό Ελλάδα: Η νέα πολιτική για τις ανακλήσεις ασύλου

Με σαφή πολιτική κατεύθυνση υπέρ της αυστηρής και πλήρους εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιούλιο του 2025, έδωσε εντολή για συστηματική επανεξέταση όλων των υποθέσεων διεθνούς προστασίας στις οποίες, βάσει αντικειμενικών στοιχείων, μπορεί να συντρέχουν λόγοι ανάκλησης καθεστώτος ασύλου. Η κατεύθυνση αυτή δεν συνιστά αλλαγή νομοθεσίας, αλλά αλλαγή έντασης και φιλοσοφίας στην εφαρμογή της: από μια περιορισμένη και αποσπασματική πρακτική σε μια ενεργητική, δομημένη και συνεχή αξιοποίηση των εργαλείων που προβλέπει το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο.

Τα αποτελέσματα της νέας προσέγγισης αποτυπώνονται με σαφήνεια στα επίσημα στοιχεία. Την περίοδο 2013–2020 είχαν πραγματοποιηθεί συνολικά μόλις 19 ανακλήσεις καθεστώτος διεθνούς προστασίας. Αντίθετα, κατά την περίοδο 2021–2025 οι ανακλήσεις ανήλθαν σε 583, ενώ για το 2026 έχουν ήδη δρομολογηθεί επιπλέον 47 περιπτώσεις. Ιδιαίτερα ενδεικτικό είναι ότι μόνο το 2025 καταγράφηκαν 196 ανακλήσεις — αριθμός που υπερβαίνει πολλαπλάσια το σύνολο ολόκληρης της επταετίας 2013–2020. Η σύγκριση αναδεικνύει τη ριζική μεταβολή στον ρυθμό, στη συστηματικότητα και στην προτεραιοποίηση της διαδικασίας.

Οι ανακλήσεις πραγματοποιούνται αποκλειστικά εντός των ορίων που θέτει η κείμενη νομοθεσία και αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες περιπτώσεων: όταν το πρόσωπο συνιστά κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια, όταν αποτελεί κίνδυνο για την κοινωνία κατόπιν τελεσίδικης καταδικαστικής απόφασης ή όταν έχει επέλθει ουσιώδης μεταβολή των συνθηκών στη χώρα καταγωγής, με αποτέλεσμα να μην συντρέχουν πλέον οι λόγοι για τους οποίους είχε χορηγηθεί διεθνής προστασία. Κάθε φάκελος εξετάζεται εξατομικευμένα, με τεκμηρίωση και με πλήρη σεβασμό στις εγγυήσεις του κράτους δικαίου, ώστε η διαδικασία να λειτουργεί ως μηχανισμός διαρκούς ελέγχου της νομιμότητας και όχι ως εργαλείο τιμωρητικής λογικής. Η επιτάχυνση της διοικητικής ενεργοποίησης αποτυπώνεται και στο πρόσφατο διάστημα, καθώς μόνο μέσα σε δύο εβδομάδες εκκίνησε η διαδικασία ανάκλησης για 33 πολίτες τρίτων χωρών, προερχόμενους μεταξύ άλλων από τη Συρία, το Πακιστάν, την Αίγυπτο και το Ιράκ. Η μετάβαση από 19 ανακλήσεις σε επτά χρόνια σε 583 μέσα σε πέντε έτη συνιστά σαφή ένδειξη θεσμικής ενίσχυσης και αποτελεσματικότερης εφαρμογής του πλαισίου.