Δήμος Αθηναίων: Η AI στην υπηρεσία του πολίτη και της πράσινης μετάβασης

Την Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου, στο Σεράφειο του Δήμου Αθηναίων, πραγματοποιήθηκε το 1ο Συνέδριο «AI & Ethics: Challenges & Perspectives – Τεχνητή Νοημοσύνη και Ηθική: Προκλήσεις και Προοπτικές», με τη συμμετοχή περισσότερων από 250 ατόμων. Εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής κοινότητας, της αγοράς και της κοινωνίας των πολιτών έδωσαν το «παρών», επιβεβαιώνοντας ότι η συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη αφορά ολόκληρη την κοινωνία. Το συνέδριο διοργανώθηκε από τον Δήμο Αθηναίων, μέσω της Αναπτυξιακής Αθήνας Α.Ε. και της ΔΑΕΜ Α.Ε., σε συνεργασία με το ΚΕΑΝ (Κύτταρο Εναλλακτικών Αναζητήσεων Νέων). Αποτέλεσε ένα ανοιχτό φόρουμ ανταλλαγής ιδεών γύρω από τις ηθικές, κοινωνικές και αναπτυξιακές διαστάσεις της ΤΝ, με έμφαση στη βιώσιμη ανάπτυξη, την εκπαίδευση, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την πράσινη μετάβαση. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη διαφάνεια των αλγορίθμων, στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, στη λογοδοσία των δημόσιων αρχών και στην αποφυγή διακρίσεων.

Στην εκδήλωση συμμετείχε ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, ο Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ακαδημαϊκοί, ειδικοί της τεχνολογίας, επιχειρήσεις και φορείς, αλλά και μαθητές από Γυμνάσια και Λύκεια της πόλης. Η παρουσία των νέων ανέδειξε τη σημασία του ψηφιακού γραμματισμού και της καλλιέργειας κριτικής σκέψης, ώστε η νέα γενιά να μην είναι απλώς χρήστης της τεχνολογίας, αλλά ενεργός και υπεύθυνος πολίτης της ψηφιακής εποχής. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης που ήδη αξιοποιεί ο Δήμος Αθηναίων για τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών, πάντα με σαφές θεσμικό πλαίσιο και σεβασμό στην ιδιωτικότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ψηφιακή πλατφόρμα συμμετοχικής διακυβέρνησης Novoville, μέσω της οποίας οι δημότες μπορούν εύκολα να αναφέρουν ζητήματα της γειτονιάς τους.

Όπως επισήμανε ο Χάρης Δούκας, στόχος είναι η δημιουργία «έξυπνων» γειτονιών, όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως εργαλείο για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής. Τόνισε, ωστόσο, ότι η καινοτομία πρέπει να συμπορεύεται με την ηθική, τη διαφάνεια και τη δημοκρατική λογοδοσία. Σε μια εποχή παραπληροφόρησης και φαινομένων όπως τα deepfakes, απαιτούνται υπευθυνότητα, θεσμικές εγγυήσεις και συνεχής επαγρύπνηση. Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Αναπτυξιακής Αθήνας και Επίκουρος Καθηγητής στο ΕΜΠ, Βαγγέλης Μαρινάκης, αναφέρθηκε στη ραγδαία εξοικείωση των πολιτών με την ΤΝ και στην ανάγκη αξιοποίησής της με τρόπο που να διευκολύνει την καθημερινότητα και να ενισχύει την επαγγελματική εξέλιξη, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τα συστήματα είναι αξιόπιστα, κατανοητά και δίκαια για όλους.

Στο πάνελ για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Πράσινη Μετάβαση και τα Έξυπνα Δίκτυα, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Αναπτυξιακής Αθήνας, Ελισσαίος Σαρμάς, υπογράμμισε ότι η αξιοποίηση της ΤΝ στην ενεργειακή διαχείριση και στον αστικό σχεδιασμό μπορεί να επιταχύνει ουσιαστικά τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο πόλης. Καθοριστική προϋπόθεση, όπως σημείωσε, είναι η συνεργασία δημόσιου τομέα, πανεπιστημίων και αγοράς, με ξεκάθαρους κανόνες για την προστασία των δεδομένων. Αντίστοιχα, εκ μέρους της ΔΑΕΜ, ο Πρόεδρος Βασίλης Μπόκος και ο Διευθύνων Σύμβουλος Λάζαρος Καραούλης παρουσίασαν τα ψηφιακά εργαλεία που έχουν αναπτυχθεί για τον Δήμο Αθηναίων, αναδεικνύοντας τον ρόλο της ΤΝ στη βελτίωση των δημοτικών υπηρεσιών και στην ενίσχυση της διαφάνειας.

Στην πράξη, η Αθήνα αξιοποιεί ήδη αισθητήρες σε οχήματα καθαριότητας και σε κάδους απορριμμάτων, ώστε να παρακολουθείται η πληρότητά τους και να βελτιστοποιούνται τα δρομολόγια, περιορίζοντας τη σπατάλη πόρων. Παράλληλα, δρομολογείται η αξιοποίηση του Athens Energy Portal, που συγκεντρώνει δεδομένα κατανάλωσης από σχολεία και δημοτικά κτίρια, επιτρέποντας στοχευμένες παρεμβάσεις για εξοικονόμηση ενέργειας. Στην ιστοσελίδα του Δήμου έχει ήδη ενσωματωθεί και ΑΙ Βοηθός, διευκολύνοντας την πρόσβαση των πολιτών στις υπηρεσίες, με πρόβλεψη για ανθρώπινη υποστήριξη όπου χρειάζεται. Κοινό συμπέρασμα του συνεδρίου ήταν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Είναι ένα εργαλείο που οφείλει να υπηρετεί τον άνθρωπο και να βελτιώνει την καθημερινότητα όσων ζουν και δραστηριοποιούνται στην πόλη. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Αθήνας προχωρά με γνώμονα τη δημοκρατία, τη διαφάνεια, την κοινωνική δικαιοσύνη και τον σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα, με στόχο μια πόλη σύγχρονη, βιώσιμη και προσβάσιμη για όλους.