Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη: Από την έδρα του Ποινικού Δικαίου στην Προεδρία της Βουλής και της Ακαδημίας

Απεβίωσε σε ηλικία 92 ετών η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη, μία από τις πλέον εμβληματικές μορφές της μεταπολιτευτικής δημόσιας ζωής, η οποία σφράγισε με την παρουσία της τόσο την κοινοβουλευτική ιστορία όσο και την ακαδημαϊκή κοινότητα της χώρας. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα που εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και, αργότερα, η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε την Προεδρία της Ακαδημίας Αθηνών, καταγράφοντας δύο κορυφαίες θεσμικές «πρωτιές». Γεννημένη στην Αθήνα στις 12 Δεκεμβρίου 1934, με καταγωγή από ιστορική οικογένεια της Ύδρας, ακολούθησε από νωρίς τον δρόμο της νομικής επιστήμης. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στη Γερμανία, όπου αναγορεύθηκε διδάκτωρ Ποινικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Βόννης. Η ακαδημαϊκή της πορεία υπήρξε σταθερή και διακριτή: δίδαξε στη Νομική Σχολή Αθηνών, ανέλαβε πανεπιστημιακές έδρες και συνδύασε την επιστημονική της δραστηριότητα με την ενεργό δικηγορία. Από το 1975 εξέδιδε και διηύθυνε το νομικό περιοδικό «Ποινικά Χρονικά», συμβάλλοντας ουσιαστικά στον επιστημονικό διάλογο γύρω από το Ποινικό Δίκαιο.

Η πολιτική της διαδρομή ξεκίνησε το 1981, όταν εξελέγη βουλευτής Επικρατείας με τη Νέα Δημοκρατία. Στη συνέχεια εκλεγόταν διαρκώς στην Α’ Αθηνών έως το 2009, ενώ υπηρέτησε σε καίριες κυβερνητικές θέσεις, μεταξύ άλλων στα υπουργεία Παιδείας, Πολιτισμού και Δικαιοσύνης. Το 2004 εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, καταγράφοντας μια ιστορική στιγμή για τον κοινοβουλευτισμό, καθώς ήταν η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε το ανώτατο αξίωμα του Σώματος. Η θητεία της συνδέθηκε με έμφαση στη θεσμική τάξη, τον σεβασμό των κοινοβουλευτικών διαδικασιών και την ενίσχυση του κύρους της Βουλής.

Το 2010 εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα του Ποινικού Δικαίου και από την 1η Ιανουαρίου 2020 ανέλαβε την Προεδρία της, επίσης ως πρώτη γυναίκα στο αξίωμα. Η παρουσία της στον ακαδημαϊκό χώρο υπήρξε εξίσου καθοριστική, με διαρκή ενασχόληση με τη νομική επιστήμη και τα θεσμικά ζητήματα. Τη θλίψη του για την απώλειά της εξέφρασε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, κάνοντας λόγο για μια πολιτική και πνευματική προσωπικότητα που ξεχώρισε για το ήθος, τη θεσμική γνώση και τη συμβολή της στη Δημοκρατία. Αναφέρθηκε στη λιτότητα ύφους, την παρρησία και την καλλιέργειά της, επισημαίνοντας ότι ενίσχυσε το κύρος του Κοινοβουλίου και υπηρέτησε τους θεσμούς με σεβασμό, κερδίζοντας την εκτίμηση όλων των πτερύγων. Αποχαιρετιστήριο μήνυμα απηύθυνε και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τονίζοντας ότι η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη αφήνει ισχυρό αποτύπωμα στην επιστήμη και στη δημόσια ζωή, καθώς και μια παρακαταθήκη εθνικής προσήλωσης, συνέπειας και προσφοράς. Στο ίδιο πνεύμα, κυβερνητικά στελέχη αναφέρθηκαν στη θεσμική της συνέπεια και στη διακριτική αλλά σταθερή παρουσία της στον δημόσιο βίο.

Με την αποχώρησή της από τη ζωή κλείνει ένα κεφάλαιο που συνδύασε την ακαδημαϊκή αριστεία με την πολιτική δράση και τη θεσμική ευθύνη. Η διαδρομή της παραμένει σημείο αναφοράς για τη συμμετοχή των γυναικών στη δημόσια ζωή, αλλά και για την επιμονή στη σοβαρότητα, τη γνώση και την προσήλωση στους θεσμούς.

Το μήνυμα του Νικήτα Κακλαμάνη

Συλλυπητήριο μήνυμα για την απώλειά της έστειλε ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης με δήλωσή του στην οποία αναφέρει: «Με βαθιά θλίψη και ιδιαίτερη συγκίνηση αποχαιρετώ σήμερα την Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη. Η Άννα δεν υπήρξε μόνο μία εξέχουσα πολιτική προσωπικότητα της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Υπήρξε μια σπάνια γυναίκα με ισχυρή πνευματική συγκρότηση, βαθιά νομική κατάρτιση και αταλάντευτη προσήλωση στους δημοκρατικούς θεσμούς. Για εμένα υπήρξε και φίλη. Ένας άνθρωπος με ευθύ λόγο, καθαρή σκέψη και αυθεντική ευγένεια. Ως πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, άνοιξε δρόμους σε μια εποχή που οι θεσμοί δοκιμάζονταν από τη δυσπιστία και την απαξίωση. Υπηρέτησε το Κοινοβούλιο με κύρος, σοβαρότητα και βαθιά επίγνωση της ιστορικής ευθύνης που συνεπάγεται το αξίωμα. Η παρουσία της στην Προεδρία της Βουλής υπήρξε ουσιαστική και καθοριστική για την ενίσχυση της θεσμικής λειτουργίας και του κοινοβουλευτικού ήθους.

Διακεκριμένη νομικός και πανεπιστημιακός, με σπουδές στη Γερμανία, υπηρέτησε την επιστήμη του Ποινικού Δικαίου με συνέπεια και βάθος. Ως Υπουργός Δικαιοσύνης και Υπουργός Πολιτισμού, αλλά και ως Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, απέδειξε ότι η δημόσια προσφορά μπορεί να συνδυάζει γνώση, ευαισθησία και υψηλό αίσθημα καθήκοντος. Η Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη ανήκει πλέον στην Ιστορία του τόπου. Άφησε πίσω της ένα αποτύπωμα διακριτό και φωτεινό. Ένα αποτύπωμα ήθους, θεσμικής προσήλωσης και ανιδιοτελούς προσφοράς. Αποχαιρετώ μια φίλη και μια μεγάλη κυρία της πολιτικής και της επιστήμης με σεβασμό και ευγνωμοσύνη. Στην οικογένειά της και στους οικείους της εκφράζω τα ειλικρινή και θερμά μου συλλυπητήρια».

Χατζηδάκης: Χάραξε τη δική της ξεχωριστή πορεία

«Με μεγάλη θλίψη αποχαιρετούμε την Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη. Προσωπικά τη γνώριζα και την ξεχώριζα από τότε που ήμουν ακόμα φοιτητής. Μια άξια και δυναμική Ελληνίδα που χάραξε τη δική της ξεχωριστή πορεία ως η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής και της Ακαδημίας Αθηνών. Αλλά και ένα πολύ σημαντικό στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, την οποία υπηρέτησε με σοβαρότητα, εντιμότητα και μετριοπάθεια. Τα συλλυπητήριά μου στην οικογένειά της», αναφέρει σε ανάρτησή του ο Κωστής Χατζηδάκης.

Με μεγάλη θλίψη αποχαιρετούμε την Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη. Προσωπικά τη γνώριζα και την ξεχώριζα από τότε που ήμουν ακόμα φοιτητής. Μια άξια και δυναμική Ελληνίδα που χάραξε τη δική της ξεχωριστή πορεία ως η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής και της Ακαδημίας Αθηνών. Αλλά και ένα… pic.twitter.com/LIqoPeUNHc

— Kostis Hatzidakis (@K_Hatzidakis) February 15, 2026

Πιερρακάκης: Την αποχαιρετώ με συγκίνηση, σεβασμό και ευγνωμοσύνη

Ο πρόεδρος του Eurogroup εξέφρασε τα συλλυπητήριά του με ανάρτηση στα social media: «Η Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη υπήρξε μια σπουδαία προσωπικότητα για τη νομική επιστήμη και για την πολιτική ζωή. Πρώτη γυναίκα Προέδρος της Βουλής, πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών. Δύο κορυφές που δεν της χαρίστηκαν, αλλά τις κατέκτησε η ίδια με τις δικές της δυνάμεις. Η Αθήνα βρισκόταν διαρκώς στο επίκεντρο της δράσης της. Από τα έδρανα της Νομικής Αθηνών μέχρι τη Βουλή των Ελλήνων και την προεδρία της Ακαδημίας, η σπουδαία διαδρομή της άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στις γειτονιές της πρωτεύουσας. Την αποχαιρετώ με συγκίνηση, σεβασμό και ευγνωμοσύνη για όσα προσέφερε στην Ελλάδα, στα γράμματα και στην παράταξή μας. Στους οικείους της εκφράζω τα ειλικρινή μου συλλυπητήρια».

Η Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη υπήρξε μια σπουδαία προσωπικότητα για τη νομική επιστήμη και για την πολιτική ζωή. Πρώτη γυναίκα Προέδρος της Βουλής, πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών. Δύο κορυφές που δεν της χαρίστηκαν, αλλά τις κατέκτησε η ίδια με τις δικές της δυνάμεις. pic.twitter.com/XyBQRV5NOK

— Kyriakos Pierrakakis (@Pierrakakis) February 15, 2026

Μαρινάκης: Η πορεία της υπήρξε ταυτισμένη με τη σοβαρότητα και τη θεσμική προσήλωση

Η ανάρτηση του Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη: «Με σεβασμό και βαθιά συγκίνηση αποχαιρετούμε την Άννα Ψαρούδα Μπενάκη, μια σπουδαία νομικό και πολιτικό, η οποία υπηρέτησε με αφοσίωση τη Δημοκρατία και τους θεσμούς. Η πορεία της υπήρξε ταυτισμένη με τη σοβαρότητα και τη θεσμική προσήλωση. Ως η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, άφησε το δικό της διακριτό αποτύπωμα, τιμώντας τον κοινοβουλευτισμό και συμβάλλοντας στη θωράκιση της λειτουργίας του Κοινοβουλίου. Υπηρέτησε το δημόσιο βίο με αξιοπρέπεια και βαθιά πίστη στις αξίες της Δημοκρατίας. Ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους της. Η μνήμη και η παρακαταθήκη της θα μας συνοδεύουν»