Τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο: Νέες παραβιάσεις από F-16

Σημάδια επαναφοράς της έντασης στο Αιγαίο καταγράφονται τις τελευταίες ημέρες, καθώς η τουρκική Πολεμική Αεροπορία επανεμφανίζεται δυναμικά στον ελληνικό εναέριο χώρο, σε μια χρονική συγκυρία ιδιαίτερα φορτισμένη, με την επέτειο των Ιμίων να πλησιάζει και τις διπλωματικές διεργασίες Αθήνας–Άγκυρας να βρίσκονται σε εξέλιξη. Την Τρίτη 13 Ιανουαρίου σημειώθηκαν πέντε παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου στο Κεντρικό και Νοτιοανατολικό Αιγαίο από τουρκικά αεροσκάφη, χωρίς να καταγραφεί εμπλοκή. Συγκεκριμένα, στο FIR Αθηνών εισήλθαν τέσσερα μη οπλισμένα μαχητικά F-16, σε δύο σχηματισμούς των δύο αεροσκαφών, καθώς και ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV), χωρίς να υπάρχει σε εξέλιξη κάποια ανακοινωμένη τουρκική άσκηση.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, καταγράφηκαν δύο παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας – μία από μαχητικό F-16 και μία από UAV – καθώς και πέντε παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, όλες από τα τουρκικά F-16. Τα αεροσκάφη αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν από ελληνικά μαχητικά, σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες και την πάγια πρακτική της Πολεμικής Αεροπορίας. Η δραστηριότητα αυτή έρχεται να διακόψει μια περίοδο σχετικής νηνεμίας που διήρκεσε σχεδόν 34 μήνες, από τον Φεβρουάριο του 2023, γεγονός που προκαλεί εύλογο προβληματισμό ως προς το αν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά ή για αλλαγή τακτικής εκ μέρους των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η επανεμφάνιση των τουρκικών μαχητικών λίγες εβδομάδες μετά το «dogfight» της 19ης Δεκεμβρίου στην περιοχή μεταξύ Λήμνου και Μυτιλήνης – την πρώτη εικονική αερομαχία στο Αιγαίο μετά από σχεδόν τρία χρόνια. Το περιστατικό εκείνο σημειώθηκε την επομένη της παραλαβής από την Ελλάδα της πρώτης φρεγάτας τύπου Belharra, γεγονός που είχε σχολιαστεί ως μήνυμα στρατιωτικής εγρήγορσης από την τουρκική πλευρά. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η επικείμενη άφιξη της φρεγάτας Κίμων στην Ελλάδα στις 15 Ιανουαρίου, εξέλιξη που παρακολουθείται στενά, καθώς δεν αποκλείεται να συνοδευτεί από νέες κινήσεις επίδειξης ισχύος στο Αιγαίο.

Παράλληλα, η τουρκική Πολεμική Αεροπορία πραγματοποίησε την πρώτη της πτήση για το 2026 από την 6η Κύρια Διοίκηση Βάσης Αεροπορικών Αεροσκαφών στη Μπαντίρμα, στην επαρχία Μπαλικεσίρ, περιοχή με ιδιαίτερη στρατηγική σημασία καθώς βρίσκεται απέναντι από το Βόρειο Αιγαίο και τα ελληνικά νησιά. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης επισημαίνουν ότι η πτήση αυτή σηματοδοτεί την έναρξη ενός ευρύτερου κύκλου επιχειρησιακών προετοιμασιών και ασκήσεων που θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Όλα αυτά εκτυλίσσονται ενώ βρίσκεται υπό διαμόρφωση μια πιθανή συνάντηση κορυφής μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης και του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία των υπουργών Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν, εκτιμάται ότι προετοιμάζει το έδαφος για επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα, πιθανότατα στα μέσα Φεβρουαρίου. Η χρονική σύμπτωση των στρατιωτικών κινήσεων με τις διπλωματικές διεργασίες και την επέτειο των Ιμίων δημιουργεί ένα εύθραυστο σκηνικό, στο οποίο κάθε κίνηση αποκτά πολλαπλά μηνύματα. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν το Αιγαίο εισέρχεται σε νέα φάση έντασης ή αν οι πρόσφατες παραβιάσεις αποτελούν απλώς μεμονωμένες εξάρσεις σε ένα κατά τα άλλα ελεγχόμενο πλαίσιο.